Link do wersji oryginalnej: 
KLIK

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł 5 kroków do uzyskania radiowej jakości wokalu w warunkach domowych pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

W pierwszej części wpisu przyjrzeliśmy się bliżej problemom związanym z ustawieniem odsłuchów w przestrzeni – czyli zazwyczaj w naszej sypialni. Zidentyfikowaliśmy kilka często popełnianych błędów. Wspomniałam tam, że w drugiej części opowiem nieco o tym jak wykorzystać ustawienie odsłuchów dla jak najlepszych wrażeń słuchowych. Zachowanie symetrii w tej kwestii również jest niezwykle ważne. 

Trójkąt równoboczny

Po pierwsze warto zadbać o odpowiednie odległości między naszą głową, a jednym i drugim monitorem.  Jeżeli monitory są zbyt blisko siebie to obraz stereo jest bardzo rozmyty. Jeżeli są zbyt daleko od siebie, to Twój „sweet spot” będzie w bardzo dużej odległości od monitorów. Efektem tego jest fakt, że będziesz słyszał oba kanały osobno, a nie będą one tworzyły jednego obrazu. Między głośnikami powinna być taka sama odległość, jak między Twoim miejscem odsłuchu a każdym z głośników. Te trzy dystanse, zaznaczone na rysunku poniżej na żółto, powinny być sobie równe!

Dzięki temu Twoja głowa i oba monitory będą w każdym z rogów trójkąta równobocznego. Takie ustawienie można w prosty sposób uzyskać mierząc te odległości zwykłą miarą. Najlepszym dystansem między głośnikami, który często pojawia się w literaturze jest około 1,7m. Jest to dość duża odległość, którą ciężko zrealizować w niewielkim pokoju. Nawet jeżeli ten dystans u Ciebie jest mniejszy to koniecznie zachowaj zasadę trójkąta równobocznego. 

Odpowiednie kąty

Drugą kwestią w precyzyjnym ustawieniu monitorów odsłuchowych jest dobranie kąta ustawienia monitorów. Niektórzy z realizatorów wolą kiedy głośniki są ustawione wyżej i skierowane nieco w dół. Inni zaś wolą je mieć na wysokości swoich uszu. 

Ponadto świetną wskazówką do dobrego ustawienia monitorów, którą wcześniej już podawałam na swoim instagramie jest użycie lusterka. Na wysokości tweetera każdego z głośników zamontuj sobie lusterko i tak ustaw głośniki aby w obu lusterkach widzieć swoją twarz, kiedy jesteś w miejscu swojego odsłuchu. Lusterko jak się okazuje to dobre narzędzie każdego z akustyków, dlatego że dobór miejsca osadzenia paneli akustycznych na ścianach często również zaczyna się od weryfikacji miejsc pierwszego odbicia dźwięku za pomocą lusterka. 

Dobór statywu lub podkładek

Warto również zwrócić uwagę na podłoże, na którym montowane są monitory. Często stoją one na biurku lub na statywach. Kiedy stawiamy je na jakiejś płaszczyźnie np. na biurku należy liczyć się z tym, że powierzchnia biurka pod wpływem dźwięku z głośników może rezonować. Na takie problemy dobrze sprawdzają się podkładki pochłaniające drgania i dźwięk. Jeżeli korzystamy z statywów to ten problem często można pominąć.

Jak widzicie, wykonanie kilku prostych kroków może znacząco wpłynąć na jakość muzyki w Waszym pomieszczeniu. Być może nie ma sensu inwestować w panele akustyczne czy droższe monitory, w sytuacji kiedy pomieszczenie i Twoje miejsce pracy pozwalają wycisnąć z siebie więcej. Warto brać pod uwagę akustykę pomieszczenia! Akustyka w pomieszczeniu odsłuchowym dla osoby miksującej jest równie ważna jak akustyka w pomieszczeniu do nagrań. 

W komentarzu zachęcam Was do wrzucenia zdjęć swojej konfiguracji monitorów odsłuchowych w pracowniach. Pokażcie z jakiego sprzętu korzystacie, z chęcią przeczytam też Wasze opinie na temat sprzętu, który używacie! Dajcie znać, które ustawienie odsłuchów sprawdza się u Was najlepiej.

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Ustawienie odsłuchów w domowym studio cz. 2 pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

O akustyce na moim blogu można przeczytać sporo, pisałam już wcześniej o wstępnej adaptacji pomieszczenia czy o wykorzystaniu paneli pochłaniających i obijających dźwięk. Dzisiaj poświęcę chwilkę na wyjaśnienie znaczenia ustawienia mikrofonu względem wokalisty – nie jest to zjawisko marginalne. Nagrywanie wokalu jest bardzo ważne dla osiągnięcia dobrego efektu końcowego. Precyzyjne ustawienie gwarantuje realną różnicę dźwięku słyszalną w miksie. W tym wpisie przeczytacie o kilku wskazówkach dotyczących ustawienia mikrofonu podczas nagrywaniu wokalu. Tak jak wcześniej wspominałam powtórzę i teraz – akustyka ma bardzo duże znaczenie w nagraniach.

Oprócz dźwięku instrumentu czy głosu nagrywamy przez dźwięk pomieszczenia i jego odpowiedź na pobudzenie dźwiękiem instrumentu. Mikrofon to tylko narzędzie, które może w różny sposób reagować na dobiegające fale dźwiękowe na przykład pod różnym kątem padania czy z większej lub mniejszej odległości. Jeżeli poważnie myślisz o robieniu muzyki, to równie poważnie musisz traktować narzędzia do jej robienia. Nagrywanie w Twojej sypialni nie może pozwalać Ci na rozleniwienie czy wybieranie najłatwiejszych rozwiązań. 

Podczas ustawiania mikrofonu należy wybrać odegłość między kapsułą mikrofonu a wokalistą. Dodatkowo możemy manewrować kątem ustawienia – czyli ustawić kapsułę równolegle do ust piosenkarza lub nieco ją pochylić. W tym wypadku ciężko o jakiekolwiek ogólne zasady. Dobrze jest eksperymentować. Warto nagrać po fragmencie utworu dla różnych ustawień i porównać je opierając się na własnych odczuciach. Należy pamiętać jednak o kilku zasadach: 

• Efekt zbliżeniowy

  Kiedy pracujesz z mikrofonami kardioidalnymi uważaj na efekt zbliżeniowy. Jeżeli wokalista zbliży się zbyt mocno do mikrofonu to słyszalne będzie wzmocnienie niskich częstotliwości. Odsuniecie się od mikrofonu będzie powodowało bardziej słyszalny rezonans głowy i klatki piersiowej. Przy większym dystansie nagramy także mniej mlaśnięć i odgłosów ruchu warg.

  Wiele ludzi uważa, że maksymalne zbliżenie się do kapsuły mikrofonu jest najlepsze i pozwoli uniknąć nagrania dźwięku pomieszczenia. Być może takie myślenie wynika z faktu, że widzimy wokalistów śpiewających w ten sposób w wielu teledyskach czy w telewizji. Takie rozwiązanie jest często stosowane w radio czy w przypadku lektorów. Głos jest wtedy wyraźniejszy i głośniejszy, bardziej miękki. Jednak jeżeli w ten sposób nagramy ścieżkę wokalną to będzie bardzo ciężko odbudować to w miksie.

• Odsuwanie się od mikrofonu

  Większa odległość od mikrofonu powoduje odcięcie niskich tonów. Dobry wokalista potrafi sobie z tym poradzić i jego ścieżka wokalu na tym nie straci. Również manipulacja kątem mikrofonu może wnieść pewne zmiany. Ustawienie mikrofonu poniżej ust pozwoli pozyskać więcej wysokich częstotliwości. 

• Śpiewanie nie-w-osi

  Śpiew poza osią tworzoną przez środek kapsuły mikrofonu spowoduje redukcję wysokich częstotliwości. Efekt ten dobrze sprawdzi się przy nagrywaniu chórków i dźwięków w tle. Ten efekt można też osiągnąć później na etapie miksu.

• Śpiewanie w-osi

  Nagrywanie wokalu w osi mikrofonu jest powszechnie używane za mniej ryzykowne. Jednak do takiego nagrywania konieczne jest użycie pop-filtru, który zablokuje powietrze, które jest wypychane z ust kiedy mówimy dźwięki wybuchowe takie jak „P” i „B”, a także dźwięki syczące takie jak „S” czy „Z”. 

• Ruch podczas śpiewu

  Warto zwrócić uwagę na to, że wokalista to człowiek, a jego wokal jest z reguły bardzo dynamiczny. Niektórzy z wokalistów mogą mieć naturalne skłonności do ruchu czy innych nawyków podczas śpiewania. Jednak ruch ten może niekontrolowanie zmieniać odległość wokalisty od mikrofonu w czasie nagrania.  Nie należy przymykać oka na takie sytuacje, wokalista nie powinien tupać nogą, skakać wokół mikrofonu czy kręcić głową, nawet jeżeli to mocno pomaga mu w śpiewie. Ruch może zmieniać ton wokalu i powodować odgłosy, które później bardzo cieżko będzie zredukować. Dozwolony będzie jedynie niewielki ruch rytmiczny. Pamiętaj, żeby porozmawiać z wokalistą na ten temat w spokojny sposób i przedstawić mu rzetelne informacje.

Do dobrych nagrań kluczowy jest dobry kontakt realizatora z wokalistą. Obustronne zrozumienie pozwoli na stworzenie dobrego materiału, wrażliwego na dalszą obróbkę podczas miksu. Dobrze przygotowane pomieszczenie nagraniowe już przed sesją z wokalistą pozwoli uniknąć wielu nieporozumień. Dobre będzie oznaczenie miejsca, w którym powinien stać wokalista w formie na przykład naklejonego na ziemi znaku X. Pamiętaj, że wokaliści to często ludzie o dużej wrażliwości. Wzajemny szacunek i empatia bardzo ułatwiają współpracę. 

Macie jakieś swoje sprawdzone sztuczki na ustawienie wokalisty względem mikrofonu? Czy wokaliści nagrywający u Was dobrze pracują z mikrofonem czy zazwyczaj jest to problem? Dajcie znać w komentarzach!

Link do wersji oryginalnej:
KLIK

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Nagrywanie wokalu – odpowiednia odległość i kąt pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Kompresja wielopasmowa to bardzo dobre narzędzie do stabilizowania dynamiki w konkretnych pasmach częstotliwościowych naszego utworu muzycznego. Jego działanie jest identyczne jak działanie kompresora (pisałam o parametrach kompresora tutaj), ale ogranicza się tylko do zadanego pasma częstotliwości. Z racji tego, że jest bardziej precyzyjnym procesorem niż zwykły kompresor często jest wykorzystywany w masteringu. Warto też sięgać po ten kompresor podczas miksowania muzyki, a dlaczego – uzasadnię Wam słowami samego Mike Seniora.

Wygładzanie pików

Standardowo kompresor wykorzystujemy do „przyciszania” zbyt głośnych fragmentów utworu. Biorąc pod uwagę fakt, że możemy pracować kompresorem wielopasmowym na różnych pasmach od razu klaruje się nam jedno z jego możliwych zastosowań. Wyobraźcie sobie nagranie gitary akustycznej, w którym zbyt mocno słychać uderzenia kostki o struny lub dźwięk uderzenia pałeczek o talerze (jest to szczególnie słyszalne w ścieżkach overheadów). W obu tych przypadkach transjent to krótki, wysoko-częstotliwościowy dźwięk, który dobrze zredukuje się właśnie przy zastosowaniu wielopasmowego kompresora. Do tego dobrze sprawdzi się szybki atak i szybki release. Ratio ustaw na 5:1, a tłumienie około 12 dB lub więcej. To wydaje się dość radykalne ustawienie kompresora, ale nie należy się tego obawiać.

Rozjaśnianie wokali

Podobne ustawienia kompresora można zastosować w przypadku wokali, kiedy chcemy wzmocnić głębię wysokich częstotliwości. Do stworzenia tego „powietrza” w wokalu, które często spotykamy w radiowej muzyce na pewno przyda się kompresor wielopasmowy. Spróbuj zastosować ratio w okolicy 2:1 i tłumienie około 6 dB. Użyj szybkich czasów i pamiętaj, żeby po takiej kompresji nieco skorygować barwę głosu wokalisty – na przykład korektorem. Nałóż ten kompresor na pasmo powyżej 10 kHz, co pozwoli uzyskać wzmocnienie jednocześnie nie eksponując sybilantów. De-esser to bardzo podobna bestia do kompresora multipasmowego, ale to jest temat na osobny wpis.

Usuwanie trzeszczenia

W nagraniach niektórych wokali i gitar elektrycznych często można spotkać się z pewnego rodzaju szorstkością czy trzeszczeniem. Wykorzystanie korekcji nie zawsze się sprawdzi, dlatego, że wycinając jakieś częstotliwości można stracić brzmienie danej sylaby w ścieżce nagraniowej. Podobnie w nagraniu gitary elektrycznej próbując wyciąć pasmo, które trzeszczy możemy stracić sporo dobrej informacji.  W obu przypadkach sugeruje się skompresowanie tych nieprzyjemnych częstotliwości, co pozwoli nieco zredukować ich poziom i wpleść w pozostałą część miksu.

Niski dół

Kompresja wielopasmowa może być wykorzystana także do naprawienia problemów z wokalem, które powstają kiedy wokalista porusza się przy mikrofonie kardioidalnym. Efekt zbliżeniowy, który powstaje będzie wtedy inny dla różnych ustawień wokalisty. Zastosowanie te szczególnie sprawdzi się w wyrównaniu pasma w okolicy 300 Hz. Możesz użyć ratio 3:1 i krótkiej stałej czasowej release. Bądź jednak uważny przy ustawianiu czasu ataku, nie może być zbyt krótki, żeby nie stracić wyrazistości. Około 50 ms ataku powinno być odpowiednie. W tym paśmie kompresor przyda się także na ścieżkach gitary basowej. Podczas nagrania można nagrać także nieprzyjemny rezonans pomieszczenia w okolicach 70 Hz – wynika on z standardowej wysokości pomieszczeń w budynkach. Ustawienie kompresora w paśmie poniżej 100 Hz pozwoli ten rezonans wychwycić i ujarzmić.

Kompresor wielopasmowy ma jeszcze sporo innych zastosowań. Osobiście często wykorzystuję go w wokalach hip-hopowych, w celu wyrównania dynamiki bez eksponowania sybilantów, które w naszym, polskim języku są niezwykle problematyczne. Pamiętaj, że bardzo ważne jest w miksie wykorzystywanie procesorów na konkretne potrzeby. Nie ogólnie ani nie dlatego że tak się robi, ale po to żeby osiągnąć jakiś konkretny cel. Wszystkie wtyczki w łańcuchu efektów powinny być PO COŚ.

W komentarzach dajcie znać czy korzystacie z tego rodzaju kompresji i w jakich przypadkach najczęściej! Czy kompresja wielopasowa sprawdza się w Waszej twórczości? 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Można śledzić mnie także na Bloglovin

Artykuł Kompresja wielopasmowa – jak i kiedy używać? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Podczas kompletowania sprzętu na potrzeby domowej pracowni „mix/masteringu” często wpadacie na fejsbuki z pytaniami odnośnie realizacji odsłuchu w pomieszczeniu. Na samym początku, kiedy nie masz pewności, czy na pewno chcesz to robić docelowo w swoim życiu nie chcesz też inwestować dużych pieniędzy w sprzęt, a ponadto nie chcesz w to angażować większej ilości pomieszczenia niż tylko Twoje biurko. Niestety dobre monitory są drogie i głośne, wymagają „jakiejś tam” adaptacji akustycznej pomieszczenia. A co gorsza, nie są idealne, bo przecież jakaś część naszych słuchaczy będzie słuchać tych utworów na słuchawkach, więc miks zrobiony na monitorach może dużo stracić. A zatem biorąc te wszystkie wady głośników pod uwagę rozpoczynasz poszukiwanie idealnych słuchawek.

Kiedy zaczynasz pracę z dźwiękiem musisz zderzyć się z rzeczywistością audio. Z jednej strony wydaje nam się, że jest to tani biznes, bo wystarczy mieć jakiś mikrofon, interface, komputer, który przecież każdy ma i jelenia, który nam zapłaci za nagrywanie. Jeżeli chodzi o miks to w zasadzie wystarczą słuchawki i PC i jazda, a no i jeszcze ten jeleń.  Jednak jak się okazuje nagrania te często nie są dobrej jakości, a na odesłany miks dostajesz odpowiedź „typ X zrobił to lepiej”. Kiedy zaczynasz szukać rozwiązań okazuje się, że sprawa jest bardziej skomplikowana, a bez wydania większych pieniędzy i remontu pokoju daleko nie zajdziesz. W związku z tym zebrałam wady i zalety wykorzystania słuchawek i monitorów podczas miksowania muzyki w domu.

Słuchawki

Wykorzystanie słuchawek podczas miksowania jest bardzo ważne. Dla mnie najważniejszy jest fakt, że słuchawki są niezwykle mobilne, wygodne i podręczne. W związku z tym mogę je ze sobą wszędzie zabrać, szybko sprawdzić miks czy skontrolować podstawowe parametry – za wyjątkiem panoramy. Słuchając muzyki przy wykorzystaniu słuchawek mamy całkowitą separowalność kanałów, działania wprowadzone w panoramie przenoszą się 1:1 na prawe lub lewe ucho słuchacza. Kiedy wykorzystujesz głośniki dźwięk z lewego i prawego głośnika dociera do każdego z uszu – efektem jest pewnego rodzaju przesłuch między kanałami. Weźmy to przykładem – jeżeli puścimy gitarę basową skrajnie na prawy koniec panoramy w lewej słuchawce nic a nic nie uraczymy basu. Jeżeli ten sam utwór puścimy na głośnikach to bas będzie grany tylko z prawego głośnika, ale dla nas – jako dla słuchacza będzie słyszalny z obu stron. Zatem rozmieszczenie instrumentów czy efektów w panoramie będzie zawsze wymagało weryfikacji tych działań na głośnikach.

Słuchawki mają jeszcze jedną bardzo wartościową zaletę – nie zakłócają ciszy sąsiadów czy współlokatorów. Dzięki temu możemy używać je w całkowicie dowolnym czasie – wiem, że wiele z Was łapie najlepszy work-flow  w nocy. Często też inspirująca może być łąka czy jezioro, posiadając słuchawki nie jest to żaden problem. Ponadto słuchawki są odporne na akustykę pomieszczenia. Dzięki temu miks na słuchawkach możesz wykonywać nawet w garażu czy w łazience i nie będzie to miało żadnego wpływu na efekt końcowy. Słuchawki fantastycznie sprawdzą się do analizy miksów, ponieważ można na nich precyzyjnie określić miejsce w panoramie każdego instrumentu i zastosowanie konkretnych efektów. Z słuchawkami trzeba uważać na zmęczenie naszych uszu. Narząd słuchu w słuchawkach męczy się szybko, a co więcej, ciężko jest uchwycić moment zmęczenia. Konieczne jest wypracowanie sobie nawyku odpoczywania po każdych 45-ciu minutach pracy. 

Głośniki

W przypadku głośników zacznę od prezentacji wad. Przede wszystkim wysoka cena jest w dużym stopniu dla wszystkich odstraszająca. Dźwięk emitowany z głośników jest też podatny na warunki akustyczne pomieszczenia. Więc dla rzetelnego odsłuchu z monitorów nie wystarczy nam płaska charakterystyka głośnika. Konieczna jest także możliwie płaska charakterystyka pomieszczenia odsłuchowego. Aby zrealizować dobrą charakterystykę pomieszczenia konieczna będzie adaptacja akustyczna. Są to jednak kolejne wydane pieniądze, a dodatkowo często mały remont i rearanżacja pomieszczenia. W przypadku zastosowania głośników koniecznie jest ustawienie słuchacza w tzw. „sweet spocie”. Jest to jeden z kątów trójkąta równobocznego – dwa pozostałe kąty tworzą głośniki. Przestrzeń ta jest bardzo wąska, precyzyjnie określona przez wysokość głośników i odległości. Wymaga to dobrej aranżacji miejsca pracy w celu ustawienia głowy w idealnym punkcie odsłuchowym. U najlepszym ustawieniu głośników pisałam tutaj. 

Rozmiar głośników, który często dopasowujemy do rozmiarów pomieszczenia odsłuchowego wprowadza ograniczenie związane z częstotliwościami przenoszonymi przez głośnik. Jeżeli membrana jest mała głośnik będzie gorzej radził sobie z niskimi częstotliwościami, zatem miks w tym paśmie może być mocno zaburzony. Niestety głośniki grają głośno, współlokator nie pośpi, a sąsiad w gorszych warunkach się wścieknie. Głośniki mają też kilka zalet, przede wszystkim miks na głośnikach bardzo dobrze przekłada się na inne źródła dźwięku, a co więcej na 90% zabrzmi też dobrze na słuchawkach. Nasz narząd słuchu jest bardziej odporny na zmęczenie podczas miksowania na głośnikach, możemy miksować przez dłuższy czas bez odczuwalnego zmęczenia. Dodatkowo też nie odczujesz obciążenia głowy i dyskomfortu małżowin usznych, które wystąpią podczas długiego noszenia słuchawek. 

Podsumowanie

Podsumowując, zebrałam plusy i minusy wykorzystania obu źródeł dźwięku. Myślę, że najlepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie ich obu jako forma „uzupełnienia”. Jednak moim zdaniem, docelowy miks powinien być wykonywany na monitorach studyjnych, a „uzupełniany” na słuchawkach. Słuchawki świetnie sprawdzą się też do osłuchiwania się z konkretnym rodzajem muzyki czy z wersją wykonanego miksu. Nie nadają się one jednak do dłuższej pracy. Dobrze ustawione głośniki i odpowiednia adaptacja pomieszczenia to jest klucz do dobrego miksu. Warto więc zaangażować się w dobranie sprzętu, ustawienie go oraz w adaptację pomieszczenia do miksu czy do nagrań. Małe ruchy w adaptacji często pozwolą na uzyskanie dobrego efektu dźwiękowego i na wypłaszczenie charakterystyki pomieszczenia. Dla osoby miksującej kluczowe jest uzyskanie PŁASKIEJ charakterystyki częstotliwościowo-amplitudowej, a co za tym idzie – wiarygodne przeniesienie dźwięku przez system odsłuchowy. Nie żałujcie na to, to jest naprawdę ważne! 

W swoim studio nagrań korzystasz z słuchawek czy z głośników? Które modele możesz najbardziej polecić? Co u Ciebie się sprawdziło? Daj znać w komentarzu!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Głośniki vs słuchawki – coś kosztem czegoś pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Przy zakupach sprzętu audio do studia czy na domowe potrzeby często sugerujemy się ogólnymi opiniami w internecie lub specyfikacją sprzętu. To pierwsze pewnie wydaje się bardziej wiarygodne, bo cyfry w specyfikacji nie są takie oczywiste. O ile łatwo jest porównać dwie cyfry ze sobą, znacznie ciężej jest zrozumieć jakie konsekwencje mają te różnice i co to oznacza dla dalszej naszej pracy z dźwiękiem. To prawda, że w przypadku sprzętu audio specyfikacja nie jest najlepszą wytyczną do porównania dwóch mikrofonów czy monitorów. Znacznie skuteczniej jest porównywać sprzęt na podstawie jego brzmienia, ale z racji tego, że sklepy muzyczne nie zawsze oferują takie usługi to musimy opierać się na zdaniu innych użytkowników. Jeżeli chodzi o mikrofony to bardzo często można znaleźć na YouTube porównania, sama z nich często korzystam do oceny „brzmienia” mikrofonu i jest to moim zdaniem dobra metoda.  

Z głośnikami jednak nie jest tak łatwo i trzeba radzić sobie inaczej. Specyfikacja sprzętu jednak ma pewien sens. Może nakierować potencjalnego kupca na dobre tory lub całkowicie przekreślić dany sprzęt. Dlatego dobrze wiedzieć, jak rozumieć zebrane w specyfikacji informacje. To duży krok w przód nie tylko jeżeli chodzi o świadome kupowanie, ale także o rozumienie wykresów czy jednostek określających parametry sprzętu. 

Mikrofony

Zaczniemy od mikrofonów, bo jest to dla mnie znacznie bliższy sercu temat. Poniżej zebrałam specyfikacje mikrofonów do porównania i analizy. Wybrałam dwa takie, które w domowych studiach znamy i lubimy Rode NT1-A i MXL 990 i bardzo popularny w studiach nagrań Neuman U 87 – którego specyfikacja jest naprawdę godna kwoty za ten mikrofon. 

MXL 990

Analizując specyfikacje mikrofonu od góry najpierw napotykamy „Tube type” czyli pewnego rodzaju podział mikrofonów ze względu na sposób ich działania.  „Pressure gradient condenser microphone” znaczy, że mikrofon jest ciśnieniowo-gradientowy, czyli jego kapsuła przetwarza różnicę ciśnienia, która dociera do mikrofonu od frontu i od tyłu. Ponadto mikrofon jest mikrofonem pojemnościowym, czyli ciągnie to za sobą konsekwencje często związane z jego mniejszymi szumami, mniejszą odpornością na wstrząsy i uderzenia oraz większą czułością. Dalej czytamy opis „Diaphragm” czyli membrany mikrofonu – wiemy, że jest pozłacana, a oczywistą oczywistością jest, że wszystko pozłacane jest lepsze. „Frequency response” to charakterystyka częstotliwościowa mikrofonu, którą mam nadzieję, moi regularni czytacze znają. W tej postaci bez wykresu rozumiemy to jako zakres częstotliwości, które mikrofon może przenieść bez znacznych zniekształceń. Ten mikrofon działa od 30 Hz do 20 kHz co jest w dużym stopniu wystarczające.

Charakterystyki kierunkowe i czułość

„Polar pattern” to charakterystyka kierunkowa mikrofonu. Tutaj mikrofony dzielimy na kardioidy, superkardioidy, mikrofony wszech(omni)-kierunkowe i mikrofony ósemkowe. Ten opis daje nam informację o tym, jak mikrofon przetwarza dźwięki z różnych kierunków. Ten mikrofon jest kardioidalny, czyli najlepiej reaguje na dźwięk docierający do niego z frontu, a ponadto będzie mniej wrażliwy na dźwięki docierające z tyłu. Czułość mikrofonu definiujemy elektrycznie, 15 mV/Pa oznacza, ze na wyjściu mikrofonu pojawi się 15 mV napięcia na każdy 1 Pascal ciśnienia akustycznego. 1 pascal ciśnienia to poziom referencyjny 94 dB. Czułość jest mierzona najczęściej dla 250 Hz lub rzadziej dla 1000 Hz. Jeżeli mikrofon ma wyższą liczbę mV oznacza to, że więcej napięcia jest na wyjściu dla tego samego sygnału, zatem nie trzeba wykorzystywać dużego wzmocnienia. Jeżeli będziemy słabiej wzmacniać sygnał użyteczny, to też będziemy słabiej wzmacniać szumy, więc z automatu będą mniejsze. Impedancja mikrofonu to impedancja mierzona na wyjściu mikrofonu wyrażona w Omach.

Szumy i SNR

Dalej czytamy o poziomie szumów i o stosunku sygnału do szumu SNR.  W tym wypadku mamy szumy ważone charakterystyką A – czyli taką, adekwatną do ludzkiego ucha, w dodatku pomiar jest normatywny,  a zatem porównywalny z innymi normatywnymi pomiarami szumów. 20 dB to dość niskie szumy, które nie będą przeszkadzać podczas nagrywania. Stosunek sygnału użytecznego do szumu określa rozpiętość dynamiczną mikrofonu. Czyli różnice w poziomach, które mikrofon może przenieść bez zniekształceń. Maksymalny poziom, który ten mikrofon przenosi z zniekształceniem max. 0.5% to 130 dB.

Generalnie w nagrywaniu wokalu nie spotkamy się z aż tak wysokim poziomem. Wymagania zasilania mikrofonu definiują phantom power, który na pewno już znamy – warto przez pierwszym użyciem mikrofonu sprawdzić czy jest konieczność załączenia phantoma czy nie. Zużycie prądu, wymiary mikrofonu i wykończenie metalu, które możemy znaleźć w dolnej części specyfikacji z perspektywy dźwiękowej nie będzie nas interesować.

Na dole widzimy jeszcze dwa BARDZO ciekawe wykresy. Jeden z nich to charakterystyka mikrofonu w funkcji częstotliwości (po lewej) i po prawej charakterystyka kierunkowa mikrofonu. Te wykresy mówią nam nieco więcej o mikrofonie niż cała powyższa tabela. Na podstawie charakterystyki częstotliwościowej możemy określić jakie częstotliwości mikrofon wzmacnia w sygnale – dzięki temu w pewnym sensie wiemy jaki „filtr” będzie nałożony na nasz wokal przez mikrofon. Charakterystyka kierunkowa bardziej charakteryzuje wykorzystanie mikrofonu. Przy mikrofonach kardioidalnych należy śpiewać do przedniej części mikrofonu. Dźwięk będzie w głównym stopniu zbierany od przodu, więc będzie mniej odbić i mniej akustyki pomieszczenia w nagraniu. 

Rode NT1-A

Powyższe dwie specyfikacje mikrofonów są zdefiniowana w podobny sposób. „Pressure gradient” czyli kolejny mikrofon ciśnieniowo-gradientowy. Tutaj producent również podaje rodzaj przedwzmacniacza wbudowanego w mikrofonie. Rozmiar kapsuły, często ma też odniesieniemy do brzmienia mikrofonu. Mikrofony wielko-membranowe, czyli kiedy średnica membrany jest wielkości powyżej 19mm, charakteryzują się ciepłym brzmieniem. Wielko-membranowce bardziej eksponują niskie częstotliwości, ponieważ ze względu na swój wymiar mają problem z przenoszeniem wysokich pasm. Membrany w rozmiarze poniżej 15mm średnicy to mało-membranowe mikrofony, które mają bardziej płaską charakterystykę przenoszenia częstotliwości. Pomiędzy tymi rozmiarami coraz częściej charakteryzuje się mikrofony średnio-membranowe.

Charakterystyka kierunkowa i czułość

W przypadku tego mikrofonu producent deklaruje charakterystykę kierunkową w postaci wykresu – kardioida. Zakres przenoszenia częstotliwości jest nieco szerszy, bo od 20 Hz do 20 kHz. Impedancja niższa o 100 Omów. Możliwość przenoszenia dźwięku o poziomie 137 dB, czyli 7 dB więcej niż MXL. Czułość tego mikrofonu jest zdefiniowana w dB, czyli inaczej niż w przypadku MXL. Tutaj mamy 25 mV na 94 dB SPL. Ale jak wcześniej pisałam, 1 Pa ciśnienia akustycznego to poziom równy 94 dB. Zatem czułość 25 mV na 94 dB SPL możemy 1:1 porównać z poprzednią: 15 mV/Pa. Skoro czułość ta jest wyższa, to świadczy lepiej o mikrofonie, będzie on bardziej wrażliwy na ciche dźwięki i nie będzie wymagał dużego wzmocnienia.

Szumy tego mikrofonu są znacznie mniejsze niż MXLa. Pakiet mniejszych szumów i większej czułości daje temu mikrofonowi bardzo dużą przewagę nad 990. W „Power Options” widzimy, że mikrofon wymaga zasilania phantom, a ponadto nieco niżej widzimy jakie gniazdo ma mikrofon na wyjściu – standardowy XLR. 

Neumann U 87

Wybrałam ten mikrofon na koniec ponieważ jest bardzo popularnym mikrofonem studyjnym. Ponadto jego cena jest wysoka – około 10-11 tysięcy złotych. Specyfikacja tego mikrofonu jest dość precyzyjna. Oczywiście jest to kolejny mikrofon ciśnieniowo-gradientowy. Jego kapsuła pozwala na kilka kombinacji charakterystyki kierunkowej – wszechkierunkowa, ósemkowa i kardioidalna. Zakres częstotliwości jest identyczny jak w Rode NT1-A czyli od 20 do 20 kHz.

Czułość

Czułość zdefiniowana jest dla wszystkich trzech charakterystyk i jest w przedziale od 20 (omni) do 28 (kardioida). Producent tutaj definiuje także rozrzut tej czułości (szkoda, że w innej jednostce). Jest to rzetelna i uczciwa informacja, ale nie całkowicie potrzebna. Niemożliwe jest wytworzenie dwóch mikrofonów o idealnie tej samej czułości. Ma to znacznie szczególnie wtedy, kiedy chcemy dwa mikrofony sparować do sygnału stereo. Wtedy oczekujemy, że oba będą mieć identyczną czułość. Mikrofony do nagrywania stereo, takie jak na przykład AKG C414 są domyślnie parowane przez producenta na podstawie czułości. Wracając jednak do specyfikacji U 87, dalej czytamy o impedancjach wyjściowych. A jeszcze dalej o tym co nas bardziej interesuje, czyli szumy i SNR.

Szumy i SNR

Parametry tego mikrofonu są normatywne, co bardzo mnie cieszy. Znamy wartość szumów dla wszystkich trzech charakterystyk częstotliwościowych. Maksymalny sygnał określono dla dwóch parametrów – bez zniekształceń i z zniekształceniami rzędu 0.5%, których ludzkie ucho jeszcze nie wyłapuje. SNR również jest zdefiniowany dla wszystkich charakterystyk, ponadto jest zdefiniowany przy użyciu dwóch metod pomiarowych. Napięcie zasilania mikrofonu jest określone przez 48 V, czyli standardowy phantom power z dopuszczalnymi wahaniami rzędu 4 V. Dodatkowo niżej znajdziemy charakterystyki częstotliwościowe i kierunkowe dla wszystkich trzech opcji używania mikrofonu. Charakterystyki te są dokładne i precyzyjne. Charakterystyki kierunkowe są zdefiniowane dla aż dla 8 częstotliwości. Zaś charakterystyka częstotliwościowa przedstawiona jest bez i z użyciem wbudowanego tłumika. 

Ten wpis docelowo miał wyjaśniać specyfikacje mikrofonów i głośników. Ale z tej racji, że wyjątkowo dużo materiału powstało przy omawianiu mojego ulubionego tematu mikrofonów, postanowiłam specyfikację głośników przełożyć na kolejny wpis. Mam nadzieję, że ten materiał w prosty sposób wyjaśnia specyfikacje mikrofonów i ich praktyczne aspekty. Należy jednak pamiętać, że parametry mikrofonu nie  definiują jednoznacznie brzmienia mikrofonu. Szczególnie uwzględniając fakt, że mikrofon jest tylko (i aż) pewnego rodzaju przetwornikiem sygnału, który do niego dociera na sygnał elektryczny. A zatem to sygnał, który dociera do mikrofonu interesuje nas bardziej, a nie sam przetwornik.  Jak dobrze pracować z mikrofonem możecie przeczytać na moim blogu tutaj. 

Czy korzystasz z któregoś z powyższych mikrofonów? Wiedziałeś jak czytać specyfikacje mikrofonów? Rozumiesz już, że te wartości nie mają dużego znaczenia w przypadku brzmienia mikrofonu? Daj znać w komentarzu z jakiego mikrofonu korzystasz, chętnie przeczytam krótkie recenzje różnych sprzętów. 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Jak czytać specyfikacje mikrofonów? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Wiele z Was próbuje zaadaptować swoje pomieszczenie do nagrań za pomocą paneli czy gąbek znalezionych w internecie. Jak źle brzmi nagranie to na pewno wina tego, że nie wygląda tak jak te „profesjonalne” z internetu i na pewno trzeba tam nawalić gąbek i pianek i paneli wszędzie i będzie git – gdyby nie fakt, że nie wychodzi to tanio, to pewnie każde domowe studio wyglądałoby jak izolatka w szpitalu psychiatrycznym. Nie dobrze. Po pierwsze pokrycie powierzchni ścian  większe niż 50 % całości stosując panele akustyczne będzie mordercze dla dźwięku. Druga sprawa to fakt, że chińskie pianki nie są specjalnie skuteczne. Po trzecie – akustyka w pomieszczeniu powinna być z grubsza zaplanowana.

Dobra diagnoza pomieszczenia pozwala na osiągniecie dobrego efektu przy wykorzystaniu adaptacji, ale walenie paneli na pałę wszędzie gdzie się da – niekoniecznie. W tym wpisie zapoznam Was krótko z absorberami i dyfuzorami. Zdefiniujemy je sobie i spróbujemy zrozumieć ich przeznaczenie. Efektem tego powinno być świadome stosowanie jednych i drugich – a co za tym idzie, ulepszenie odpowiedzi pomieszczenia po pobudzeniu dźwiękiem. 

PROFESJONALNE adaptacje

Zacznę od przedstawienia Wam kilku NAPRAWDĘ profesjonalnych studiów nagrań. 

To są trzy pokoje nagrań w różnych, ale naprawdę profesjonalnych studiach nagrań. Tam nie ma pianek ani paneli w takiej formie w jakiej my stosujemy na codzień. Wiele z Was często mi powtarza „potrzebuję tych paneli co są w profesjonalnych studiach”. Proszę Was wtedy o wskazanie mi tych profesjonalnych studiów nagrań, w których możemy znaleźć popularne w Polsce gąbki czy proste panele akustyczne z wełną. Pamiętajcie, te rozwiązania są semi-profesjonalne, są amatorskie, ale wystarczające na nasze domowe potrzeby. Dla mnie kluczowe jest, aby nie mylić tego z profesjonalnymi rozwiązaniami. Te profesjonalne często ciągną za sobą duże koszty finansowe, w wielu przypadkach to jest poza naszym zasięgiem. Zatem, zerknijcie jeszcze raz na zdjęcia powyżej – to są PROFESJONALNE studia nagrań. Pianki i panele akustyczne z wełną są rozwiązaniem w stylu „aby aby”. Ale do rzeczy…

Absorbery (pochłaniacze)

Absorbery to akustyczne ustroje dźwiękochłonne. Pochłaniają one część energii z konkretnego pasma częstotliwości. Najczęściej posługujemy się absorberami, które są wypełnione skalną wełną mineralną. Wełny mają swoje klasy pochłaniania dźwięku, od A do E. Ale zamiast klasą łatwiej jest posługiwać się po prostu współczynnikiem pochłaniania zdefiniowanym dla konkretnych częstotliwości. Poniżej przedstawiam Wam zestawienie wyników dla dwóch produktów Isover – wełny PT 80 i PT 100 – zaczerpnięte wprost z dokumentacji producenta. 

I teraz tak, jak to rozumieć? Mamy dwa rodzaje wełny, PT 80 i PT 100. Pomiary wykonano dla dwóch grubości materiału – 5 cm i 10 cm. Dalej mamy współczynnik pochłaniania a_w, który jest uśrednieniem pochłaniania w całym paśmie częstotliwości. Dla nas bardziej wartościowe są współczynniki pochłaniania w pasmach. To pozwoli nam określić gdzie dany typ wełny pochłania najskuteczniej. Przeanalizujmy najpierw wełnę PT 80. Im wyższy współczynnik pochłaniania tym skuteczniej pochłania.

Dla 500 Hz mamy współczynnik równy 1, zatem  wełna działa tutaj mocno absorbująco. Ponadto, dla częstotliwości powyżej 500 Hz nadal jest bardzo skuteczna. Dla częstotliwości 125 Hz wełna jest praktycznie transparentna i nie działa wcale. Wniosek z tego jest następujący: jeżeli mamy za dużo niskiego basu w pomieszczeniu – wełna PT 80 o grubości 5 cm nam nie pomoże. Ten sam typ wełny, ale o grubości 10 cm poradzi sobie lepiej z niskimi częstotliwościami. Dalej można wyciągnąć bardziej frywolne wnioski – jeżeli chcemy absorbować wełną niskie częstotliwości w pomieszczeniu  – trzeba by wykorzystać grubą warstwę, conajmniej powyżej 10 cm. Cienkie plastry wełny radzą sobie dobrze z częstotliwościami powyżej 500 Hz. Więc jeżeli chcemy redukować wysoko-brzmiące echo (które rzadko się zdarza w małych domowych studiach nagrań) to wełna będzie skuteczna.

Niskie częstotliwości a panele pochłaniające z wełny

Jeżeli jednak, do małego pomieszczenia gdzie jest duży problem z niskimi częstotliwościami (bo mamy małą odległość od ścian) wpakujemy za dużo takiej wełny to momentalnie pogorszymy sytuację. Wełna zaabsorbuje część wysokich częstotliwości i ich energia będzie jeszcze słabsza względem niskich częstotliwości. To na pewno nie pomoże. Do kontroli niskich częstotliwości można jeszcze wykorzystać bass-trapy ustawione w rogach pomieszczenia. Wykorzystujemy to zamiast grubej warstwy wełny, żeby troszkę oszczędzić wysokiego pasma. Istnieje też wiele sprawdzonych kombinacji materiałów , które działają lepiej niż wełna. Jednak jeżeli chodzi o typowy panel – to będzie on wtedy grubszy. 

Dyfuzory (rozpraszacze)

Dyfuzory powodują rozproszenie fali akustycznej, bez pochłonięcia jej. Efektem tego jest to, że nie tracimy w ogóle energii fali akustycznej, a jedynie kierujemy ją w inny kąt pomieszczenia. Dla porównania poniżej pokazuję Wam współczynnik pochłaniania dla dyfuzora firmy Vicoustic.

Głównym zadaniem dyfuzora jest rozpraszanie dźwięku, więc współczynnik pochłaniania traktujemy tutaj jako dodatkową informację. Z racji tego, że dyfuzory najczęściej wykonane są z drewna ich najlepsza skuteczność pochłaniania znajduje się w przedziale 1000 Hz. Największą zaletą dyfuzorów jest fakt, że mniej niż absorbery pochłaniają wysokie częstotliwości. Zatem zastosowanie dyfuzorów w małych pomieszczeniach pozwoli nam zaoszczędzić górę pasma – a co za tym idzie, wyrazistość nagrań. Współczynnik pochłaniania dla tego dyfuzora nie przekracza wartości 0,5 czyli połowy skali. Zaś rozpraszanie mieści się w przedziale 0,6 a 0,8. Zastosowanie takiego dyfuzora pozwoli rozproszyć dźwięk jednocześnie nie tracąc go w pomieszczeniu. 

Podsumowanie

Dobre zrozumienie działania tych dwóch ustrojów akustycznych pozwala na świadome stosowanie ich w pomieszczeniach. Współcześnie akustyka oferuje nam także łatwe uporanie się z konkretną częstotliwością w pomieszczeniu. Wystarczy zastosować do tego strojone ustroje pochłaniające czy rozpraszające dźwięk. Do takich zabiegów potrzebne są jednak bardziej precyzyjne pomiary. Pamiętajcie jednak, że zastosowanie ogromnej ilości pianek czy paneli nie rozwiąże wszystkich akustycznych problemów. Dobrze jest stosować je z rozwagą, żeby tego pomieszczenia nie.. zabić. 

Czy korzystacie w swoich studiach nagrań czy pracowniach z paneli akustycznych? Jak je rozmieściliście? Zrobiliście je sami czy kupiliście? Jaki efekt dały Wam te panele akustyczne? Porozmawiajmy o tym w komentarzach!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Panele akustyczne w studio – jak, gdzie i kiedy? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Często wracacie do mnie z pytaniami o wybór mikrofonu. Kiedy planujecie zacząć grać na gitarze akustycznej, kupujecie sobie konieczne do tego narzędzie – gitarę, to naturalne. Wiele osób idąc tym tropem traktuje mikrofon jako właśnie takie główne narzędzie. Jest to w pewnym sensie prawda, jednak nagrywanie wokalu to bardziej złożony proces. Na dobre nagranie wokalu składa się akustyka pomieszczenia, w którym nagrywamy (omówiona wstępnie w poprzednim poście) i sprzęt wykorzystany do nagrania. Z całego potrzebnego sprzętu do nagrań największy wpływ na brzmienie ma właśnie mikrofon, dlatego poświęcimy mu dzisiaj krótką chwilkę. W związku z tym, że w domowym studio do wokalu najbardziej preferowane są mikrofony o charakterystyce kierunkowej kardioidalnej, ponieważ najskuteczniej działają „od przodu”, omówienie charakterystyk pominę. Z góry zakładam, że jeżeli nagrywacie swoją muzykę w domowym studio, to akustyka w nim nie jest na tyle idealna, żeby miało sens wykorzystanie mikrofonów o szerszej charakterystyce kierunkowej. 

Generalnie mikrofony ze względu na ich budowę i sposób przetwarzania dźwięku możemy podzielić na dwie grupy – mikrofony pojemnościowe i mikrofony dynamiczne. Mikrofony pojemnościowe będą charakteryzowały się większą skutecznością, dzięki czemu będą w stanie nagrywać cichsze dźwięki. W przypadku naszego domowego studia ma to dwie wady. Po pierwsze będzie można je łatwo przesterować zbyt dużym sygnałem – wpadniemy w słyszalne zakłócenia, a po drugie będą wrażliwsze na akustykę pomieszczenia. Dużą zaletą tych mikrofonów jest to, że ze względu na dobrą skuteczność dokładnie przetwarzają odbierany dźwięk. Mikrofony dynamiczne mają mniejszą skuteczność powoduje to wzrost odporności mikrofonu na głośne dźwięki i niewrażliwość na cichsze elementy – i głosu i pomieszczenia. 

Który z nich do studia, a który na scenę? 

Powyższe zalety i wady mikrofonów ciągną za sobą ich wykorzystanie. W miejscu gdzie jest dobra akustyka korzystamy najczęściej z mikrofonów pojemnościowych. Wokal lubi się z naturalnym pogłosem pomieszczenia, dlatego chętnie nagrywamy go w większych pomieszczeniach. Jednak jeżeli akustyka w Twoim studio nagrań jest bardzo słaba, wtedy sytuacja przypomina bardziej nagranie na scenie, gdzie kluczowe jest odizolowanie głosu wokalisty od innych nieporządanych dźwięków. W tej roli znacznie lepiej sprawdzą się mikrofony dynamiczne. Oczywiście to są tylko ogólne zastosowania! Zdarza się, że spotykamy na scenie wokalistę z mikrofonem pojemnościowym, a zdarza się, że nagrywamy w studio wokal mikrofonem dynamicznym. 

Jaki mikrofon wybrać? 

Poruszałam już z grubsza ten temat w poprzednim wpisie dla osób bardzo początkujących. W wybieraniu konkretnego modelu i marki mikrofonu najważniejsze jest dopasowanie go do naszego głosu. Korzystając z charakterystyki częstotliwościowej (a najlepiej z testów brzmienia mikrofonów na np. YouTube) możemy w prosty sposób określić brzmienie danego mikrofonu. Jeżeli macie tendencję do syczenia przy artykulacji słów, warto wziąć „ciemniejszy” mikrofon, który nie będzie tego efektu potęgował (np. Rode NT1). Jeżeli znów Wasz głos charakteryzuje się niskim środkiem być może przyda się mikrofon bardziej podkreślający górę (tanie modele marki MXL). Poniżej zebrałam Wam kilka bardzo popularnych i nisko-budżetowych mikrofonów pojemnościowych, które wymagają podłączenia do zewnętrznego interface’u.  

Interface czy USB? 

Skoro już wspomniałam o interface’ach nie mogłabym pominąć popularnych „mikrofonów na USB”. Łatwość podłączenia i niska cena tego rozwiązania niestety nie zapewnia dobrych efektów. Oczywiście te mikrofony działają, spełniają swoją rolę, jednak brzmienie kompletu mikrofon+interface będzie lepsze niż połączenia poprzez USB. Rozwiązanie wykorzystujące interface także pozostawia znacznie więcej swobody związanej z odsłuchem czy sterowaniem wzmocnieniem.

Ponadto jednym z najważniejszych elementów w interface jest przetwornik analog-cyfra, który z sygnału z mikrofonu robi użyteczny sygnał do wysłania do komputera. W przypadku interface’ów zazwyczaj są to lepszej jakości przetworniki, niż te w konstrukcjach pod USB. W tej chwili jest sporo nisko-budżetowych mikrofonów i interface’ów. Uważam, że nie ma konieczności zakupywania mikrofonów na USB do domowych nagrań. Interface’y również, tak samo jak „mikrofony na USB” w bardzo prosty i szybki sposób łączą się z komputerem wykorzystując ten sam protokół USB. Nie jest dużo bardziej skomplikowana ścieżka. Ciężko mi znaleźć tutaj sensowną zaletę korzystania z tych mikrofonów, może jedynie możliwość działania w „plug and play”. 

Nisko-budżetowe, a co jeżeli mam większy budżet? 

Chciałabym zaznaczyć jeszcze, że rozmawiamy tutaj o mikrofonach do domowego studia nagrań. Traktuję je jako nisko-budżetowe mikrofony, które pozwolą stworzyć nagranie demo czy próbkę. W przypadku hip-hopu te mikrofony też udowodniły, że są wystarczające. W tej dziedzinie muzyki albo mocno zniekształcamy głos przez autotune albo mocno go kompresujemy, gdzie wszystkie niuanse brzmieniowe nie są aż tak ważne. Jeżeli jednak nagrywamy wokal typowo popowy to takie budżetowe mikrofony mogą nam nie wystarczyć. Muzyka pop lubi perfekcję, dlatego profesjonalne studia nagraniowe są wyposażone w profesjonalne mikrofony do nagrywania. Tak, mikrofonY, nie jeden, a kilka, do różnych barw głosu artysty, ale także do różnych zastosowań. Czasem na potrzeby „kreacji” czy osiągnięcia jakiegoś konkretnego efektu jest dobierany dany mikrofon. Ale drodzy hip-hopowcy, nie martwmy się. W przypadku naszej muzyki profesjonalne nagranie będzie tylko dodatkowym atutem, to „domowe” jednak nie przekreśli naszej twórczości. 

Nie chciałabym zbyt długo się nad tematem mikrofonów rozwodzić. To wszystko to jest bardzo indywidualna kwestia. Dobór mikrofonu zależy od Waszego budżetu, barwy głosu, zapotrzebowania na jakiś konkretny efekt. Nie jest to na pewno prosta decyzja. Jednak coraz więcej sklepów oferuje możliwość „posłuchania” siebie na różnych modelach mikrofonów. A także tak jak wcześniej mówiłam, na YouTubie można spotkać masę fajnych porównań z już prawie każdym modelem. 

Daj mi znać w komentarzu z jakiego mikrofonu korzystasz i czy polecasz ten mikrofon. Jak sprawdza się on z Twoim wokalem? 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Mikrofon – serce domowego studia nagrań pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

W pewnym momencie mojej akustycznej działalności w internetach stałam się fanką czytania niektórych z Waszych ogłoszeń. Moją ulubioną wersję takiego ogłoszenia zamieściłam w tytule niniejszego wpisu mianowicie MASTERING WOKALI. Zawsze zastanawiałam się co kryje się pod tym świetnym nagłówkiem. Zapraszam Was do lektury krótkiego wpisu na temat pracy z wokalem, od nagrania, po edycję, miks i, oczywista oczywistość, „mastering”. Bo bez masteringu nikt przecież nie kupi u Was samego miksu bo co potem z tym zrobić? Sam miks za 30 złotych? To ja u konkurencji mam za 30 w pakiecie! A mój wokal bez masteringu to nie to samo! A zatem, co do cholery z tym wokalem jest nie tak? Jak miksować wokal? I jak wykonać mastering wokali?

Nagranie

Przed samą rejestracją nagrania zawsze polecam dobre przygotowanie się. Naprawdę słychać kiedy wokalista nie zna tekstu i musi zastanawiać się nad tym co będzie dalej. Jeżeli macie dobrze opanowane wersy, które macie do zaśpiewania to bardzo ułatwi Wam skupienie się na emocjach, które trzeba wyprodukować w danym momencie. Naprawdę nie róbmy tego na szybko, na już, ze zniechęceniem. Jeżeli dzisiaj to nie ten dzień – zostaw to na jutro. Dobrze przygotowany, opanowany, nagrany materiał będzie wygrywał w przedbiegach.

Na sam początek nagrań wypada zadbać o dobre stworzenie ścieżki. Powstające tutaj problemy najłatwiej jest zwalczać tutaj, w miksie nie zawsze się wyklepie. Ścieżki nagrane w domowych warunkach często mają wiele wad, których NAPRAWDĘ można uniknąć. Przede wszystkim bezczelne przesterowanie – notorycznie przesyłacie do miksu lub do sprawdzenia przesterowane ścieżki. Taka ścieżka praktycznie już na starcie do niczego się nie nadaje. Jest to bardzo prosty element do zauważenia – jak Twoja ścieżka po nagraniu trzeszczy ALBO wygląda jak prostokąt TO COŚ Z NIĄ JEST NIE TAK. Wrzucam poniżej zdjęcie takiej ścieżki – nr 1. To naprawdę nie nadaje się do miksowania. Ale nie przesadzajmy też w drugą stronę. Przykład zbyt cichej ścieżki podaję na rysunku nr 2. Dobrze, żeby dźwięk po nagraniu wypełniał przestrzeń ścieżki tak jak przykład na trzecim zdjęciu poniżej.

Edycja

Przed wysłaniem ścieżek do miksu albo przed samym przejściem do miksowania wokalu z podkładem dobrze jest, dla wygody pracy, ścieżki wyedytować. Mam tutaj na myśli usunięcie ze ścieżek rozmów, chrząknięć, całkowite wyciszenie fragmentów przed zwrotką, pomiędzy i na końcu. Dzięki temu nie będziemy się rozpraszać niepotrzebnymi fragmentami podczas miksu. Warto także przesłuchać nagranie pod kątem oddechów – jeżeli chcemy któreś z nich wyeliminować lub zmniejszyć głośność to będzie to idealny moment. Ja na etapie edycji wyrównuję też ścieżki nagranych wokali. Często pracując z nagraniami hip-hopowymi wyrównuję podbicia w zwrotkach, dosuwając je do głównego wokalu.

Spotykam się też z tym, że często nagrywacie główny wokal czy refren „na dwie ścieżki”. Ja te ścieżki też ze sobą dopasowuję czasowo. Robię to dlatego, że jeżeli chcę rozłożyć te ścieżki skrajnie w panoramie, to wtedy nie muszę się martwić przesunięciami, tylko mogę od razu przejść do konkretów. Pamiętajcie o tym, nie oszczędzajcie na edycji i na dobrym przygotowaniu materiału do miksu. Polecam tutaj już zmienić kolory ścieżek w DAW, jeżeli samodzielnie będziecie wykonywać miks. W przypadku wokalu nie jest to tak ważne jak dla miksu instrumentów, ale kolorowe odseparowanie ścieżek i refrenów naprawdę ułatwia pracę i nawigację w projekcie. Oczywiście, nie zapominajcie też o nazywaniu ścieżek. Nie ma bardziej irytujących zjawisk niż 35 plików o nazwach „Wokal1” „Wokal2” „Wokal3” „Wokal4″…. „Wokal35” . Gwarantuję, że po powrocie po dwóch dniach do ponownego odsłuchu i sprawdzenia nagrania ewentualna poprawka zajmie Wam znacznie mniej czasu jeżeli ścieżki będą dobrze opisane.

Miks – albo jak wykonać ten mastering wokali?

No dobrze, to może w końcu porozmawiamy o czymś ciekawszym. W ramach miksu użyję istnej klamry kompozycyjnej. Przede wszystkim zacznijmy pracę od wstępnego ustawienia proporcji między ścieżkami. Jako że jest to pierwsze podejście do głośności nie ma potrzeby żeby poświęcać mu zbyt dużo czasu. Posłuchajmy wiele razy tego nagrania, zastanówmy się jakie brzmienie będziemy chcieli uzyskać, jaki ma być efekt końcowy naszej pracy. Dobrze jest przygotować sobie w głowie, na początku (nie-koniecznie-ostateczny) zarys całego utworu, na przykład w którym momencie wystąpi jakiś konkretny efekt. Dzięki temu będziemy w kolejnych krokach zmierzali w danym kierunku.

No dobra, teraz konkrety. Zamierzam wspomnieć tutaj o dwóch procesorach, na których powinno oprzeć się całe brzmienie Waszych wokali. Będzie to korekcja dwu-etapowa i kompresja. Pozostałe procesory, których możecie użyć, takie jak pogłosy, opóźnienia, modulacje to działka na kreację utworu, a nie samego brzmienia wokalu, więc zostawimy to sobie na inny wpis. DOBRA, do rzeczy. Poniższe dwa elementy, które przedstawiam są w losowej kolejności. Kolejność ta zależy od dźwięku i korekcja-> kompresja może być tak samo poprawna jak kompresja->korekcja. Podobnie jak parametry tych procesorów – nie da się ich podać nie widząc/słysząc nagranej ścieżki. Nie znajdziecie tutaj gotowych rozwiązań. ALE. Jeżeli masz problem od czego zacząć, jak to ustawić – próbuj na presecie. Ustawiając jakiś-fajny preset z danego procesora i edytując go na własne potrzeby można osiągnąć dobre efekty brzmieniowe.

Korekcja dwu-etapowa

To moja nazwa. Chcę podkreślić tutaj dwa wykorzystania korektora, które można rozbijać na dwa, osobno-zapięte procesory. Po pierwsze, dla wokalu nagranego w niewygodnych warunkach, które zazwyczaj mamy w domowych studiach nagrań, dobrze jest zacząć od korekcji usuwającej rezonanse, dudnienia i inne „walory” brzmieniowe. Taki wokal, nagrany domowo ma dużo niuansów. Usunięcie ich na początku pozwoli Wam uniknąć późniejszych kłopotów w poszukiwaniu przyjemnego brzmienia.

Aby wychwycić takie zniekształcenia ja korzystam z „przeczesywania” pasma częstotliwości. Ustawiam w korektorze wąskie pasmo z bardzo dużym wzmocnieniem i w wolnym tempie przesuwam po całym widmie. Jeżeli któryś z dźwięków wyda mi się nieprzyjemny albo niepasujący do wcześniej ustalonej wizji, po prostu delikatnie przesuwam poziom wzmocnienia w dół (na ujemne wartości). Takich punktów jest dużo lub mało, w zależności od problemów z akustyką czy ze względu na sprzęt występujący w studio. Na tym etapie można też usunąć skrajnie niskie czy skrajnie wysokie pasmo, które albo nie mogło zostać zarejestrowane, albo zostało zarejestrowane przypadkowo.

Druga korekcja to korekcja typowo brzmieniowa. Można nawet tą samą metodą przeczesywania szukać w brzmieniu tych oczekiwanych dźwięków. Tutaj też można śmiało podbijać albo przycinać szersze pasma. Natomiast ta korekcja jest już bardziej artystyczna, mniej techniczna i pozwala na większe zabawy.

Kompresja

Dobre zrozumienie działania kompresora często załatwia wszystkie problemy. Często kompresor, którego używacie w ogóle nie kompresuje dźwięku bo albo ma za mały próg i w ogóle nie chwyta sygnału, albo ma zbyt duży czas ataku i włącza się zbyt późno. Takie problemy wynikają właśnie z niezrozumienia działania i parametrów kompresora. Jeżeli idziemy w tym kierunku, dobrze byłoby mieć kompresor, który w jakiś sposób sygnalizuje swoje działanie. Nie wiem czy wtedy będziemy rozmawiać o słuchaniu efektów czy oglądaniu, ale jeżeli wiesz jaki efekt chcesz zobaczyć – to jest to rozwiązanie problemu. Kompresor w przypadku hip-hopu jest bardzo ważny, pozwoli nam ograniczyć dynamikę nagrań. Nie bójmy się tutaj kompresować i nie sugerujmy się kompresją, której się używa do kompresowania wokalu w innych dziedzinach muzyki. Hip-hopy najczęściej lubią być mocno kompresowane, wtedy mówicie mi, że Wasz wokal brzmi „mocno”, „blisko” albo „z mięsem”.

Po obu tych procesach dobrze jest wrócić do sprawdzenia proporcji głośności. Nie tyle sama korekcja, ale kompresja potrafi mocno zaburzyć te proporcje. Dlatego przynajmniej delikatnie zweryfikujcie poprzednie ustawienie. Sprawdźcie czy wszystkie elementy nagrania, które mają być słyszalne takie są.

Mastering

A tutaj odpoczywajmy i słuchajmy to co tam nabroiliśmy w poprzednich punktach. Mastering wokali nie istnieje i możemy się tylko upajać efektem. Jedyny mastering jaki możemy tutaj wykonać to przygotowanie nagrania pod konkretny nośnik. Sam mastering jako taki to, oprócz powyższego przygotowania pod CD, DVD, vinyl, Spotify, itp., delikatne zmiany w miksie utworu, które mają na celu np. ujednolicenie utworów w obrębie danej płyty czy składanki. Zatem nie ma mowy o masteringu w przypadku wokali! Zachęcam Was do kilkukrotnego wracania do zmiksowanej i nagranej ścieżki przed publikacją. Ważne jest też odsłuchiwanie efektu na różnych zestawach, w samochodzie, na telefonie czy przez lepsze lub gorsze słuchawki.

Dziękuję za poświęcony czas, za chęć wysłuchania jak to ten wokal należy mastering -ować. Bardzo mi miło, że jesteście tutaj, że czytacie. Czekam na Wasze komentarze i opinie! Dajcie znać kto juz wie co to jest mastering! Pamiętajcie, że mastering wokali nie istnieje!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Mastering wokali – tanio, szybko, dobrze! pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.