Standardowo już nawiążę do poprzedniego wpisu, w którym pisałam o działaniu różnego rodzaju kompresorów dynamiki. Nie mogłabym nazwać się sobą, gdybym nie poruszyła jednego z moich ulubionych tematów – korektory – czyli ekłalizacja – tak, to moje ulubione określenie, takie polsko-chamerykańskie.  Pójdziemy tym trybem, który zaproponowałam już przy kompresorach – szybkie, ogólne wyjaśnienie jak działają korektory, a później przejdziemy do omówienia Waszych najulubieńszych wtyczek i zwrócenia uwagi na kilka niuansów. Działanie korektora jest nieco prostsze niż w przypadku kompresora i częściej potrafimy to sobie wygodnie zobrazować. Tutaj w większym stopniu możemy polegać na swojej intuicji, podnoszenie suwaka najczęściej wiąże się z „głośniej”, a obniżenie z „ciszej”. Ale może do rzeczy… 

W wpisie na temat miksu wokalu hip-hopowego podzieliłam korekcję na dwa równie-ważne etapy. Jako tą pierwszą mam na myśli korekcję, która pozwoli oczyścić nagranie z rezonansów i nieciekawych częstotliwości, a także wstępne odfiltrowanie pasma, które nas nie będzie interesowało. Druga korekcja to będzie korekcja typowo brzmieniowa – czyli taka, żeby nasz wokal brzmiał atrakcyjnie – wydobywamy fajne częstotliwości i kierujemy nasze nagranie w kierunku finalnego brzmienia. Obie te korekcje wykonamy na tej samej wtyczce. Dodatkowo do obu korekcji polecam też metodę „przeczesywania” pasma, o której pisałam w poprzednich wpisach. Właśnie dlatego jest to naprawdę super metoda do szybkiego przeszukania dobrych i złych częstotliwości w nagraniu.

Widmo sygnału

Jeszcze słowem wstępu zaznaczę, że w przypadku korektora pracujemy na widmie sygnału. Widmo sygnału to nasz sygnał, ale w dziedzinie częstotliwości. Ścieżki, które nagrywamy charakteryzują się „upływającym” czasem. Patrząc na nagraną ścieżkę obserwujemy zmiany poziomu sygnału w czasie, patrząc na widmo obserwujemy zmiany poziomu sygnału dla danej częstotliwości. Żeby to lepiej zrozumieć, spójrzmy na nasz głos – to tak naprawdę pakiet sinusów o różnych częstotliwościach. Dzięki temu widmo pozwala na de-kompozycję tych sinusów na pojedyncze sztuki. A co więcej, przy użyciu korektora możemy te sinusy wzmacniać lub tłumić. A żeby to zrobić…. poznajmy nasze korektory. 

ReaEQ – REAPER

Standardowo zacznę od korektora z Reapera. Do wyboru mamy tutaj częstotliwość (Frequency), wzmocnienie (Gain) i szerokość pasma wzmocnienia (Bandwidth). Tutaj podobnie jak w korektorze ujemna wartość wzmocnienia to tłumienie. Na wykresie mamy widmo sygnału, na osi poziomej częstotliwości, na osi pionowej jest poziom dźwięku. Domyślnie ten korektor ma cztery dostępne pasma, które możemy edytować. Dodatkowo można go rozszerzyć o większą ilość. Jest jeszcze opcja wysuwanej listy Type. Zajmiemy się tym na dłuższą chwilkę. Z listy tej możemy wybrać: Low Shelf, High Shelf, Band, Low Pass, High Pass, All Pass, Notch i Band Pass. Wszystkie poniższe typy filtrów są zrobione dla tego samego ustawienia – dzięki temu możecie w prosty sposób porównać ze sobą różne filtry. 

Filtr Notch, ale węższy niż ten na załączonym rysunku, będzie dobry do pierwszego etapu korekcji – tej korekcji, którą wykonujemy w celu na przykład usunięcia rezonansów. Podobnie też filtr High Pass w przypadku wokalu będzie używany w tej pierwszej części. Do kreowania brzmienia najczęściej przydaje się filtr Band o różnej szerokości. Korektor Reapera działa w oparciu o przełączane filtry. W związku z tym na głównym panelu są tylko trzy suwaki, poprzez wybranie konkretnego filtru możemy edytować jego parametry właśnie tymi trzema suwakami. Dzięki temu panel jest bardzo uproszczony. Również można zmieniać wzmocnienie i częstotliwość bezpośrednio przy użyciu czerwonych oznaczeń na wykresie. 

EQ3 – PRO TOOLS

Korektor Pro Toolsa ma dokładnie te same funkcje co wcześniej omówiony korektor. Natomiast wszystkie jego opcje są wyciągnięte na zewnątrz. Zamiast wcześniej występującej szerokości pasma Bandwidth mamy gałkę nazwaną jako Q – jest do dokładnie to samo, tylko tutaj szerokość pasma jest zdefiniowana jako dobroć filtracji.  Na panelu frontowym mamy potencjometry dzielące nam pasmo częstotliwości na kolory – Low, Low-Mid, Mid, High-Mid, High. Skrajne filtry – High i Low posiadają możliwość zmiany typu z Shelf na filtr górno/dolno-przepustowy. Dwie szare gałki po lewej HPF i LPF mają możliwość zmiany typu z Notch na High/Low Pass. Jednak pozostałe gałki (pomarańczowa, żółta i zielona) w domyśle są filtrami typu Band Pass. Tutaj podobnie jak w Reaperze jest możliwe sterowanie filtrami z okna widma. 

FRUITY PARAMETRIC EQ 2 FRUITY LOOPS

Korektor Fruity Loopsa jest jeszcze innym ciekawym bytem. Mamy tutaj podobnie jak w poprzednich widmo podzielone na siedem pasm. Na osi poziomej mamy orientacyjnie wypisane częstotliwości – na górze dla ułatwienia mamy nawet z grubsza nazwane pasma. Pionowe suwaki po prawej sterują wzmocnieniem sygnału. Na dole pod każdym suwakiem są dwa potencjometry FREQ i BW. FREQ pozwala na wybranie częstotliwości, BW to szerokość pasma – identycznie jak w poprzednich korektorach. 

Podział pasma

Jak pewnie już udało Wam się zauważyć, że korektory są łatwiejsze w obsłudze niż kompresory. Podobnie jest też z ich działaniem – efekt mocnego wzmocnienia czy tłumienia można praktycznie od razu usłyszeć. Na tej podstawie możemy śmiało wprowadzać „zaplanowane” zmiany. Dodatkowo do ułatwienia pracy z korektorem dobrze jest znać „brzmienie” konkretnych częstotliwości. W oparciu o Audio Issues podam Wam 6 pasm częstotliwości, które są ważne dla wokalu. Pamiętajcie proszę, że każdy z nas ma różną barwę głosu i tych pasm nigdy nie możemy traktować jako pewniaków. 

1. Poniżej 100 Hz – zazwyczaj są to częstotliwości, które dobrze jest całkowicie odfiltrować od sygnału. Dla damskiego wokalu można nawet pokusić się o więcej niż te 100 Hz. 
2. Okolice 150 Hz – podbicie tych okolic pozwala wypełnić i „pogrubić” brzmienie wokalu. Bardzo przydatne dla cienkich i nosowych wokali. 
3. Przedział 400 – 800Hz – tutaj można poszukiwać pudełkowego brzmienia – poprzez przeczesywanie można znaleźć nieciekawe częstotliwości, które później można usunąć wąskim filtrem. 
4. Przedział 800 – 1000 Hz – znajdziemy tutaj „nosowość” wokalu, ale nie tnijcie tego obszaru za mocno, jest to bardzo ważne pasmo naszego głosu. 
5. Okolice 5 kHz – jest tu prezencja i wyrazistość wokalu, ale w przypadku języka polskiego trzeba już tutaj uważać na głoski syczące. 
6. Okolice 7 kHz – Audio Issues dopiero tutaj definiuje sybilanty, szczególnie damskie sybilanty będą tutaj widoczne, ale zwróć też uwagę na pasmo powyżej 7 kHz, często dodanie tam troszeczkę mocy pozwoli na wepchnięcie tlenu do wokalu – sprawdź. 

Podsumowanie

Myślę, że tą dawką informacji możemy zakończyć na dzisiaj. Zatem zawsze wykorzystuj korektory i kompresory świadomie. Pamiętaj, żeby nie szukajć efektu, który chcesz osiągnąć. Najpierw obieraj sobie cel, a później osiągaj go przy świadomym wykorzystaniu wtyczek. W związku z tym nigdy nie działaj na oślep.

A ja tymczasem dziękuję za poświęcony czas, za masę Waszych pozytywnych wiadomości, to naprawdę dodaje mi werwy i pozwala działać. Dodatkowo wszystkich Was serdecznie zapraszam na mój instagram, link do niego możecie znaleźć po prawej stronie. 

W komentarzu dajcie mi znać jakie korektory wykorzystujecie w swojej twórczości!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł ReaEQ, EQ3 i Fruity Parametric EQ 2 czyli tym razem… korektory parametryczne! pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Mój standardowy czytelnik na dzień dzisiejszy po poprzednich dwóch wpisach potrafi skompletować i połączyć sprzęt do nagrywania, zastanowił się nad akustyką w swoim pomieszczeniu, a co więcej – potrafi szybko, dobrze i tanio (a nawet za darmo) „zmasteringować” swój nagrany wokal. Jednak w poprzednim wpisie na temat pracy z nagraną ścieżką nie pofatygowałam się wyjaśnić jak faktycznie w skuteczny sposób wykorzystać kompresory dynamiki. Sugerowanie się wskaźnikiem kompresji jest dobre dla słabych, ale dla nas – ambitnych – konieczne jest poznanie co te gałki oznaczają, jak używać ich z głową i przede wszystkim – jak przekonać kompresory dynamiki żeby robiły to czego od niego oczekujemy. Znaczna większość kompresorów, których używamy w DAW opiera się na tej samej zasadzie działania. Dzięki temu, parametry kompresora, które omówię prawdopodobnie będą występowały w więkoszości kompresorów. Zdarza się, że parametry te nazywają się inaczej. Postanowiłam przygotować ten wpis w oparciu o wewnętrzne kompresory Reapera, Pro Toolsa i Fruity Loopsa.  

Ogólnie kompresory są narzędziami do kreowania dynamiki utworu lub konkretnej ścieżki. Dynamika to różnica między najcichszym i najgłośniejszym sygnałem. Wokale hip-hopowe, na których często pracujemy charakteryzują się dużą rozbieżnością dynamiki – dlatego, że często nagrywamy bez rozgrzewki, że nie mamy wystarczająco warsztatu żeby nagrać każdy fragment z odpowiednią starannością, że nie potrafimy zapanować nad dynamiką utworu podczas nagrywania. Użycie kompresora niekoniecznie musi tylko korygować powyższe problemy podczas nagrań, może także być wykorzystywane do kreowania brzmienia – w identycznym przypadku, w hip-hopie – kiedy chcemy żeby nasz wokal miał dużo powera, mięsa i agresji.

Kompresory dynamiki

ReaComp Reaper

Jako, że reaper jest dla mnie najbliższym programem, zacznę od opisania zaszytego w nim ReaComp. Na jego podstawie wyjaśnię też działanie poszczególnych suwaków.

Najważniejsze parametry kompresora to:

Pierwszy suwak po lewej – Threshold

Threshold to próg zadziałania kompresora. Jego wartość to progowa wartość działania kompresora i jest wyrażona w dB. Sygnał powyżej tego progu będzie kompresowany. Jeżeli nagrywamy z prawidłowym 6-ścio decybelowym zapasem, to threshold powinien być ustawiony z wartością mniejszą niż 6 dB. Ustawienie tego parametru jest zależne od głośności ścieżki wejściowej, dlatego nie można podać na nie nigdy gotowego przepisu.

Suwak Ratio

Parametr ratio to współczynnik kompresji. W przypadku kompresora ReaComp ratio określa stosunek poziomu sygnału wejściowego (powyżej progu) do poziomu sygnału wyjściowego. Mówiąc prościej i na przykładzie współczynnika 4:1 – oznacza to, że na każde 4 dB sygnału wyższego niż próg zadziałania, przypadnie „ściśnięcie” tego sygnału na wyjściu do 1 dB. Dla wokalu często stosuje się małe współczynniki ratio rzędu 2:1. Jest to parametr, który łatwiej jest przewidzieć z góry niż inne. Universal Audio definiuje ratio rzędu 3:1 jako „umiarkowana kompresja”, dalej 5:1 jako „średnia”, 20:1 jako „silna” . Działanie kompresora z współczynnikiem kompresji wyższym niż 20:1 można identyfikować z działaniem limitera. Czasem zdarza się, że współczynnik ratio jest prezentowany w odwrotnej formie – jako stosunek sygnału wyjściowego do wejściowego, np. 1:2.

Suwak z prawej strony panelu – Wet

Z innych kompresorów możemy znać ten suwak jako GAIN – wzmocnienie. W przypadku Reapera suwak ten jest zestawiony z drugim suwakiem DRY – w parze pozwalają one na ustawienie proporcji między sygnałem kompresowanym i sygnałem rzeczywistym. Parametr ten oznacza wzmocnienie sygnału wychodzącego z kompresora. Wzmocnienie sygnału o wartości dodatniej jest dla nas oczywiste, jednak wzmocnienie o wartości ujemne należy rozumieć jako „tłumienie” sygnału.

Ponadto w kompresorze możemy ustawić czasy ataku (reakcji) (Attack) i zwolnienia kompresora (Release).
Są to „czasy” zatem jednostką tego parametru jest milisekunda. Czasy ataku i narastania również dopasowujemy do sygnału, który kompresujemy. Czas ataku określa czas, który kompresor potrzebuje na uruchomienie kompresji, czyli od momentu przekroczenia progu do faktycznego zadziałania w pełnym wymiarze ratio. Czas zwolnienia to czas, który upływa od momentu kiedy sygnał spada poniżej progu zadziałania i kompresja ustępuje całkowicie. W przypadku wokalu czasy te powinny być dłuższe, np. w zakresie od 5 ms. Czas release jest zazwyczaj o rząd wielkości większy od czasu ataku.

Dodatkowo w kompresorze ReaComp znajdziemy przycisk Limit Output – to przycisk, który pozwala zabezpieczyć wyjście kompresora przed przekroczeniem poziomu 0 dB. Na panelu kompresora możemy znaleźć także opcję ustawienia Knee Size – jest to wyrażona w dB wartość pozwalająca na stopniowe zadziałanie kompresora. W pewnym sensie można powiedzieć, że parametr ten „wygładzi” efekt włączenia i wyłączenia kompresora. Na samej górze widnieje też opcja, gdzie w milisekundach możemy ustawić wartość PreComp. Parametr ten to dodatkowa funkcja kompresora, która pozwala na uruchomienie kompresora przed wystąpieniem przekroczenia progu zadziałania (transjentu). Jego wartość to czas, określający o ile wcześniej, przed wystąpieniem transjentu, powinien zacząć działać kompresor. Na dole ReaComp mamy możliwość częstotliwościowego filtrowania sygnału sterującego działaniem kompresora. Czerwony wskaźnik w formie paska w kompresorze ReaComp działa tak samo jak GR w Dyn3. A jak działa Dyn3? Znajdziecie poniżej!

Dyn3 Pro Tools

W przypadku natywnego kompresora Pro Tools mamy część tych samych parametrów co dla ReaComp. Występuje tu Threshold – pomarańczowa gałka, Gain (Wet w Reaperze) gałka czerwona i parametry czasowe – Attack i Release, a także bardzo ważne parametry Ratio i Knee. Działanie kompresora jest tutaj przedstawione w postaci krzywej. Na osi pionowej mamy sygnał wyjściowy, a na osi poziomej – sygnał wejściowy. Pionowa, pomarańczowa linia określa threshold naszego kompresora. Warto też zwrócić uwagę na wskaźnik GR. Do prawidłowego jego odczytu należy wiedzieć, że jasno-pomarańczowy kolor wskazuje na działanie delikatnej kompresji, która mieści się w wybranej wartości „knee” i nie dochodzi do pełnego współczynnika ratio. Ciemno-pomarańczowy kolor oznacza działanie kompresji z współczynnikiem kompresji wybranym w parametrze ratio. Kompresor Dyn3 posiada także dodatkową, wbudowaną sekcje obsługi side-chain. Jest to bardzo przydatna funkcja kompresji, pozwalająca na sterowanie kompresją przy użyciu innego sygnału – nie będę tutaj tego dokładniej omawiać.

Fruity Compressor Fruity Loops

Kompresor Fruity Loopsa jest najmniej rozbudowany z wszystkich tutaj omówionych. Więkoszość z procesorów Fruity Loops charakteryzuje się prostotą, nie posiadają dodatkowych funkcji i spełniają tylko swoje podstawowe zadanie. To znacznie ułatwia pracę, dlatego, że używając tych wtyczek nie zastanawiamy się zbyt długo. Ten kompresor jedyne co ma w swoim zadaniu to kompresowanie. Możemy ustawić Threshold, Ratio, Gain, Attack i Release, czyli wszystkie omówione przeze mnie wcześniej parametry. Dodatkowo pojawia się coś nowego – „type„. Jednak szybko można się domyślić co ten typ może oznaczać – oczywiście będzie to odpowiednik Knee w poprzednich kompresorach. Potwierdza to tylko moje poprzednie słowa, że zrozumienie działania pozwoli pracować na wszystkich pozostałych kompresorach.

Producenci rozbudowują kompresory dynamiki o dodatkowe funkcje lub wręcz przeciwnie, czasem nawet próbują je zebrać w formie jednej gałki. Mimo wszystko jednak zrozumienie ogólnego działania kompresora i jego zastosowania jest wystarczające. Jeżeli kompresor, w którym pracujesz ma jakiś inny parametr, którego nie rozumiesz – skontaktuj się ze mną. Wspomnę jeszcze króciutko na koniec o kompresji wielopasmowej – jest to taki rodzaj kompresji, w którym kompresor oddziałuje na poszczególne pasma częstotliwości. Zgłębimy ten temat na pewno w kolejnym wpisie. Dziękuję Ci za poświęcony czas. Mam nadzieję, że pomogłam Ci zrozumieć działanie kompresora i będzie to krok do przodu w Twojej muzycznej działalności.

Dajcie znać w komentarzu jakie Wy wykorzystujecie kompresory w swojej twórczości!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł ReaComp, Dyn3, Fruity Compressor i inne… KOMPRESORY DYNAMIKI! pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.