Archiwa: korekcja - Akustyczny Punkt Widzenia

Jak uzyskać radiowe brzmienie Twojego wokalu?

Weronika Kuprel — Thu, 09 Jul 2020 09:48:38 +0000

Wokal w wielu gatunkach muzycznych jest głównym elementem utworu – niesie mnóstwo energii, przekazuje emocje i narzuca kontekst całości. Nasze ucho jest naturalnie nastrojone na słuchanie głosu innych ludzi, dlatego słyszymy najwięcej szczegółów w mowie, nawet jeżeli słuchacz nie ma wykształcenia muzycznego. Jeżeli wokale są źle zmiksowane, cały utwór na tym cierpi. Dobry wybór mikrofonu może znacznie ułatwić dalszą pracę z nagraniem, na ten temat na blogu znalazł się już jeden wpis. Słabej jakości mikrofon wybrany dla utworu, gdzie wokal jest bardzo ważny może mocno zaburzyć odbiór emocji, energii czy pogorszyć zrozumiałość nagrania. Dobrze jest być zawsze wyposażonym w dobry mikrofon do nagrywania wokalu. Poniżej zebrano kilka praktycznych pomysłów, żeby dodać blasku do Waszych wokali i uzyskać wymarzone radiowe brzmienie.

Korekcja

Pracę z nagranym wokalem dobrze jest zacząć od usunięcia nieciekawych częstotliwości. Wszystkie rezonanse, dudnienia czy szelest z nagrania możemy zniwelować przy wykorzystaniu korektora parametrycznego lub graficznego. O korektorach parametrycznych można znaleźć wpis na blogu, wyjaśniam tam krótko jak go używać i także poruszam temat wokalu i przeczesywania pasma w celu poszukiwania nieciekawych częstotliwości. Do używania korektora dobrze poprowadzi idea, że jeżeli wokal brzmi dobrze, to jest dobrze. Nie ma potrzeby, żeby używać korektora w większej ilości przypadków niż to jest absolutnie konieczne. Pracę można rozpocząć od usunięcia nieco niskiego dołu – najbardziej bezużyteczne pasmo dla wokalu znajdziemy poniżej 120 Hz – ale! dla każdego wokalisty warto sprawdzić ten ruch. Przy użyciu funkcji bypass sprawdź wokal przed usunięciem i po – oceń samodzielnie czy ten ruch pomaga. Przez usuniecie tego pasma zabezpieczamy się przed nagłymi pikami sygnału w przypadku uderzenia powietrza w membranę mikrofonu.

W zależności od pomieszczenia w którym nagrywałeś, upewnij się, że usunąłeś częstotliwości dudniące. Jest to kluczowe aby uzyskać wcześniej wspomniane radiowe brzmienie. Jeżeli studio jest typowo domowe to te częstotliwości można znaleźć w zakresie 200-300 Hz. Często usunięcie tego pasma pomaga zyskać świeżość, delikatnie zniwelować maskowanie innych instrumentów i „odmulić” wokal. Przeczesując pasmo w okolicach 700 Hz możesz poszukiwać „pudełkowego” brzmienia, któremu też dobrze zrobi niewielkie tłumienie. W tym przedziale wokal może brzmieć „papierowo” czy „trzeszcząco”. Delikatna półka na wysokich częstotliwościach również może pomóc, szczególnie jeśli wokalista ma niski ton głosu lub jeżeli mikrofon nie jest zbyt jasny. Jednak uważaj, bo bardzo łatwo jest przesadzić z tym pasmem – nasze ucho lubi nas tutaj oszukiwać i szybko się przyzwyczaja. Koniecznie sprawdzaj efekt swoich działań przy wykorzystaniu „bypass”.

Sekret radiowej jakości – kontrola dynamiki

Kompresja pozwala na kontrolę najgłośniejszych elementów nagrania. Obniżając ich poziom powoduje bardziej zbite i zwięzłe, radiowe brzmienie. Cel to osiągnąć bardziej równomierny i uwydatniony wokal, jednocześnie wzmacniając wszystkie subtelności i emocje wokalisty. Kompresja w tym przypadku nie powinna być używana jako zamiennik automatyki głośności, ale jako metoda na utrzymanie wokalu w ryzach. Ilość kompresji, której potrzebujesz zależy od projektu czy wokalisty. Nakreślę tylko punkt startowy – ratio 4:1, atak w okolicach 10ms, a release dobierz tak, aby dźwięk był dobry i aby zachować tempo i flow całości. Niektóra, bardziej przejrzysta i lekka, muzyka zabrzmi lepiej przy bardziej delikatnym utrzymaniu dynamiki, zaś na przykład współczesny rock będzie mocniejszy przy wykorzystaniu agresywnej kompresji.

Jeżeli wokal po kompresji nie potrafi przebić się przez całość miksu spróbuj użyć dodatkowo limitera. Limiter delikatnie spłaszczy i zabrudzi ścieżkę wokalu, ale być może to właśnie jest konieczne. Czasem, jeżeli utwór nie jest wystarczająco mocny po zastosowanej obróbce może okazać się, że nie niesie on odpowiedniej energii, która jest charakterystyczna dla muzyki radiowej. W prosty sposób można to naprawić przez użycie kompresora wielopasmowego. Kompresujemy wysokie częstotliwości (10-12 kHz lub wyżej) i podnosimy głośność tego pasma. Dzięki temu otrzymamy jasność i stateczność w wokalu. Jeżeli przesadzimy z kompresją tego pasma to wokal stanie się trzeszczący i chrypliwy. Do uzyskania jasności w wokalu może się też przyczynić exciter i saturacja. Dzięki nim wokal może stać się bardziej bogatszy i precyzyjny.

Sybilanty mogą zamordować wokal – używaj de-essera

Nic tak nie zaszkodzi wokalowi jak mocno wybijające się sybilanty – słyszenie trzeszczenia za każdym razem kiedy wokalista wymawia literkę „s” czy inne polskie znaki może doprowadzić słuchacza do szału. Kompresja wokalu ma tendencje do uwypuklania tego elementu. Bądź na to wyczulony, jeżeli słyszysz, że syczenie jest wyraźne zastosuj de-esser. Ustaw go na odpowiednią częstotliwość, żeby precyzyjnie wyciąć tylko to, co nam przeszkadza. Niektórzy inżynierzy wykorzystują kilka de-esserów stopniowo – jeden bardzo wąski do konkretnej częstotliwości, drugi po kompresji z szerszym zasięgiem do opanowania całości głosek syczących. De-esser najlepiej stosować jest na ścieżce wokalnej, a nie na szynie z wokalami, ponieważ na szynie mamy wokale o różnej głośności. Zadbaj o to, aby nie przesadzić z de-essowaniem wokalu. Jeżeli słyszysz, że wokalista zaczyna seplenić czy jego głos staje się niewyraźny to znaczy, że de-essera jest zbyt dużo.

Sztuka ambientu

Żaden miks wokalu nie jest kompletny bez wykorzystania nieco ciepłego ambientu, który spowoduje że wokal zabrzmi miękko i szeroko. Sztuką dobrego i spójnego miksu jest dopasowanie wokalu do całości utworu. Jest to bardzo ważny punkt, który powoduje, że wokal jest wklejony do muzyki. Wiele inżynierów miksu używa różnych opóźnień i pogłosów na różne fragmenty utworu żeby zmienić ogólny „feeling” całości i dodać świeżości w całej aranżacji. Krótszy i jaśniejszy pogłos na zwrotki i dłuższy, szerszy na refreny potrafi tchnąć w utwór życie. Nie przesadź jednak z tymi efektami, żeby nie spowodować utonięcia wokalu w pogłosach. Czasem może być potrzeba pozostawić wokale zupełnie bez tego typu processingu.

Dodaj trochę koloru – automatyka i efekty

To jest część pracy, którą większość inżynierów pomija w celu zaoszczędzenia czasu. Jednak automatyka jest teraz bardzo ważna, szczególnie gdy miksujemy wokal, który jest prawdopodobnie najbardziej dynamicznym instrumentem w Twoim miksie. Być może będziesz musiał podnosić i obniżać głośność niektórych słów, aby wygładzić zmiany głośności w utworze lub na przykład dopasować głośność dubli czy harmonii. Refreny też bardzo lubią wzrost głośności względem zwrotek o na przykład 1 dB. Dodaje to energii i powoduje prawdziwe popowe, radiowe brzmienie. Można także zautomatyzować korekcję aby otrzymać wariację tonalną między różnymi partiami.

Jeżeli naprawdę chcesz osiągnąć dobry efekt warto podziałać z kreatywnością. Muzyka radiowa aż roi się od małych smaczków w aranżacji. Pogłos i opóźnienie na niektórych frazach potrafią spowodować, że będą wybrzmiewać w głowie słuchacza przez dłuższy czas. Efekty typu stare radio również mogą pomóc wzmocnić niektóre frazy czy słowa. Modulacja efektów także może uwypuklić frazy i dodać głębi brzmienia. Szerokość stereo na niektórych partiach może zmienić znacząco ich charakter. Dodatkowo warto też wykorzystać duble wzmacniające na przykład początek frazy, fajny efekt uzyskamy też rozszerzając je w panoramie. Pamiętaj, decyzja należy do Ciebie, do artysty z którym pracujesz lub od całości projektu. Zbiór zasad, który gwarantuje sukces nie istnieje.

Podsumowanie

Dodatkowe efekty zawsze pozwolą wokalowi uzyskać radiowe brzmienie, brzmieć bardziej profesjonalnie i interesująco dla słuchacza, nawet jeżeli te efekty są bardzo delikatne. Posłuchaj wokalu kilkakrotnie zanim zaczniesz z nim pracować, wyobraź sobie gdzie powinien być jaki efekt, jak to byłoby w radiu. Zaufaj swojemu instynktowi i osłuchaniu w tej kwestii, poczuj te efekty i zrealizuj swoją wizję. O radiowym brzmieniu wokalu można poczytać też tutaj. A w komentarzu daj znać jak radzisz sobie z problematycznymi wokalami. Czy te porady Ci pomogą i czy już wcześniej je znałeś!

Link do wersji oryginalnej:
KLIK

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie!
KLIK

Artykuł Jak uzyskać radiowe brzmienie Twojego wokalu? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Mastering wokali – tanio, szybko, dobrze!

Weronika Kuprel — Fri, 17 Apr 2020 09:40:24 +0000

W pewnym momencie mojej akustycznej działalności w internetach stałam się fanką czytania niektórych z Waszych ogłoszeń. Moją ulubioną wersję takiego ogłoszenia zamieściłam w tytule niniejszego wpisu mianowicie MASTERING WOKALI. Zawsze zastanawiałam się co kryje się pod tym świetnym nagłówkiem. Zapraszam Was do lektury krótkiego wpisu na temat pracy z wokalem, od nagrania, po edycję, miks i, oczywista oczywistość, „mastering”. Bo bez masteringu nikt przecież nie kupi u Was samego miksu bo co potem z tym zrobić? Sam miks za 30 złotych? To ja u konkurencji mam za 30 w pakiecie! A mój wokal bez masteringu to nie to samo! A zatem, co do cholery z tym wokalem jest nie tak? Jak miksować wokal? I jak wykonać mastering wokali?

Nagranie

Przed samą rejestracją nagrania zawsze polecam dobre przygotowanie się. Naprawdę słychać kiedy wokalista nie zna tekstu i musi zastanawiać się nad tym co będzie dalej. Jeżeli macie dobrze opanowane wersy, które macie do zaśpiewania to bardzo ułatwi Wam skupienie się na emocjach, które trzeba wyprodukować w danym momencie. Naprawdę nie róbmy tego na szybko, na już, ze zniechęceniem. Jeżeli dzisiaj to nie ten dzień – zostaw to na jutro. Dobrze przygotowany, opanowany, nagrany materiał będzie wygrywał w przedbiegach.

Na sam początek nagrań wypada zadbać o dobre stworzenie ścieżki. Powstające tutaj problemy najłatwiej jest zwalczać tutaj, w miksie nie zawsze się wyklepie. Ścieżki nagrane w domowych warunkach często mają wiele wad, których NAPRAWDĘ można uniknąć. Przede wszystkim bezczelne przesterowanie – notorycznie przesyłacie do miksu lub do sprawdzenia przesterowane ścieżki. Taka ścieżka praktycznie już na starcie do niczego się nie nadaje. Jest to bardzo prosty element do zauważenia – jak Twoja ścieżka po nagraniu trzeszczy ALBO wygląda jak prostokąt TO COŚ Z NIĄ JEST NIE TAK. Wrzucam poniżej zdjęcie takiej ścieżki – nr 1. To naprawdę nie nadaje się do miksowania. Ale nie przesadzajmy też w drugą stronę. Przykład zbyt cichej ścieżki podaję na rysunku nr 2. Dobrze, żeby dźwięk po nagraniu wypełniał przestrzeń ścieżki tak jak przykład na trzecim zdjęciu poniżej.

Rys. 1 Ścieżka nagrana ze zbyt dużym wzmocnieniem sygnału – przesterowana.

Rys. 2 Ścieżka nagrana zbyt cicho

Rys. 3 Nagranie wykonane poprawnie.

Edycja

Przed wysłaniem ścieżek do miksu albo przed samym przejściem do miksowania wokalu z podkładem dobrze jest, dla wygody pracy, ścieżki wyedytować. Mam tutaj na myśli usunięcie ze ścieżek rozmów, chrząknięć, całkowite wyciszenie fragmentów przed zwrotką, pomiędzy i na końcu. Dzięki temu nie będziemy się rozpraszać niepotrzebnymi fragmentami podczas miksu. Warto także przesłuchać nagranie pod kątem oddechów – jeżeli chcemy któreś z nich wyeliminować lub zmniejszyć głośność to będzie to idealny moment. Ja na etapie edycji wyrównuję też ścieżki nagranych wokali. Często pracując z nagraniami hip-hopowymi wyrównuję podbicia w zwrotkach, dosuwając je do głównego wokalu.

Spotykam się też z tym, że często nagrywacie główny wokal czy refren „na dwie ścieżki”. Ja te ścieżki też ze sobą dopasowuję czasowo. Robię to dlatego, że jeżeli chcę rozłożyć te ścieżki skrajnie w panoramie, to wtedy nie muszę się martwić przesunięciami, tylko mogę od razu przejść do konkretów. Pamiętajcie o tym, nie oszczędzajcie na edycji i na dobrym przygotowaniu materiału do miksu. Polecam tutaj już zmienić kolory ścieżek w DAW, jeżeli samodzielnie będziecie wykonywać miks. W przypadku wokalu nie jest to tak ważne jak dla miksu instrumentów, ale kolorowe odseparowanie ścieżek i refrenów naprawdę ułatwia pracę i nawigację w projekcie. Oczywiście, nie zapominajcie też o nazywaniu ścieżek. Nie ma bardziej irytujących zjawisk niż 35 plików o nazwach „Wokal1” „Wokal2” „Wokal3” „Wokal4″…. „Wokal35” . Gwarantuję, że po powrocie po dwóch dniach do ponownego odsłuchu i sprawdzenia nagrania ewentualna poprawka zajmie Wam znacznie mniej czasu jeżeli ścieżki będą dobrze opisane.

Miks – albo jak wykonać ten mastering wokali?

No dobrze, to może w końcu porozmawiamy o czymś ciekawszym. W ramach miksu użyję istnej klamry kompozycyjnej. Przede wszystkim zacznijmy pracę od wstępnego ustawienia proporcji między ścieżkami. Jako że jest to pierwsze podejście do głośności nie ma potrzeby żeby poświęcać mu zbyt dużo czasu. Posłuchajmy wiele razy tego nagrania, zastanówmy się jakie brzmienie będziemy chcieli uzyskać, jaki ma być efekt końcowy naszej pracy. Dobrze jest przygotować sobie w głowie, na początku (nie-koniecznie-ostateczny) zarys całego utworu, na przykład w którym momencie wystąpi jakiś konkretny efekt. Dzięki temu będziemy w kolejnych krokach zmierzali w danym kierunku.

No dobra, teraz konkrety. Zamierzam wspomnieć tutaj o dwóch procesorach, na których powinno oprzeć się całe brzmienie Waszych wokali. Będzie to korekcja dwu-etapowa i kompresja. Pozostałe procesory, których możecie użyć, takie jak pogłosy, opóźnienia, modulacje to działka na kreację utworu, a nie samego brzmienia wokalu, więc zostawimy to sobie na inny wpis. DOBRA, do rzeczy. Poniższe dwa elementy, które przedstawiam są w losowej kolejności. Kolejność ta zależy od dźwięku i korekcja-> kompresja może być tak samo poprawna jak kompresja->korekcja. Podobnie jak parametry tych procesorów – nie da się ich podać nie widząc/słysząc nagranej ścieżki. Nie znajdziecie tutaj gotowych rozwiązań. ALE. Jeżeli masz problem od czego zacząć, jak to ustawić – próbuj na presecie. Ustawiając jakiś-fajny preset z danego procesora i edytując go na własne potrzeby można osiągnąć dobre efekty brzmieniowe.

Korekcja dwu-etapowa

To moja nazwa. Chcę podkreślić tutaj dwa wykorzystania korektora, które można rozbijać na dwa, osobno-zapięte procesory. Po pierwsze, dla wokalu nagranego w niewygodnych warunkach, które zazwyczaj mamy w domowych studiach nagrań, dobrze jest zacząć od korekcji usuwającej rezonanse, dudnienia i inne „walory” brzmieniowe. Taki wokal, nagrany domowo ma dużo niuansów. Usunięcie ich na początku pozwoli Wam uniknąć późniejszych kłopotów w poszukiwaniu przyjemnego brzmienia.

Aby wychwycić takie zniekształcenia ja korzystam z „przeczesywania” pasma częstotliwości. Ustawiam w korektorze wąskie pasmo z bardzo dużym wzmocnieniem i w wolnym tempie przesuwam po całym widmie. Jeżeli któryś z dźwięków wyda mi się nieprzyjemny albo niepasujący do wcześniej ustalonej wizji, po prostu delikatnie przesuwam poziom wzmocnienia w dół (na ujemne wartości). Takich punktów jest dużo lub mało, w zależności od problemów z akustyką czy ze względu na sprzęt występujący w studio. Na tym etapie można też usunąć skrajnie niskie czy skrajnie wysokie pasmo, które albo nie mogło zostać zarejestrowane, albo zostało zarejestrowane przypadkowo.

Druga korekcja to korekcja typowo brzmieniowa. Można nawet tą samą metodą przeczesywania szukać w brzmieniu tych oczekiwanych dźwięków. Tutaj też można śmiało podbijać albo przycinać szersze pasma. Natomiast ta korekcja jest już bardziej artystyczna, mniej techniczna i pozwala na większe zabawy.

Kompresja

Dobre zrozumienie działania kompresora często załatwia wszystkie problemy. Często kompresor, którego używacie w ogóle nie kompresuje dźwięku bo albo ma za mały próg i w ogóle nie chwyta sygnału, albo ma zbyt duży czas ataku i włącza się zbyt późno. Takie problemy wynikają właśnie z niezrozumienia działania i parametrów kompresora. Jeżeli idziemy w tym kierunku, dobrze byłoby mieć kompresor, który w jakiś sposób sygnalizuje swoje działanie. Nie wiem czy wtedy będziemy rozmawiać o słuchaniu efektów czy oglądaniu, ale jeżeli wiesz jaki efekt chcesz zobaczyć – to jest to rozwiązanie problemu. Kompresor w przypadku hip-hopu jest bardzo ważny, pozwoli nam ograniczyć dynamikę nagrań. Nie bójmy się tutaj kompresować i nie sugerujmy się kompresją, której się używa do kompresowania wokalu w innych dziedzinach muzyki. Hip-hopy najczęściej lubią być mocno kompresowane, wtedy mówicie mi, że Wasz wokal brzmi „mocno”, „blisko” albo „z mięsem”.

Po obu tych procesach dobrze jest wrócić do sprawdzenia proporcji głośności. Nie tyle sama korekcja, ale kompresja potrafi mocno zaburzyć te proporcje. Dlatego przynajmniej delikatnie zweryfikujcie poprzednie ustawienie. Sprawdźcie czy wszystkie elementy nagrania, które mają być słyszalne takie są.

Mastering

A tutaj odpoczywajmy i słuchajmy to co tam nabroiliśmy w poprzednich punktach. Mastering wokali nie istnieje i możemy się tylko upajać efektem. Jedyny mastering jaki możemy tutaj wykonać to przygotowanie nagrania pod konkretny nośnik. Sam mastering jako taki to, oprócz powyższego przygotowania pod CD, DVD, vinyl, Spotify, itp., delikatne zmiany w miksie utworu, które mają na celu np. ujednolicenie utworów w obrębie danej płyty czy składanki. Zatem nie ma mowy o masteringu w przypadku wokali! Zachęcam Was do kilkukrotnego wracania do zmiksowanej i nagranej ścieżki przed publikacją. Ważne jest też odsłuchiwanie efektu na różnych zestawach, w samochodzie, na telefonie czy przez lepsze lub gorsze słuchawki.

Dziękuję za poświęcony czas, za chęć wysłuchania jak to ten wokal należy mastering -ować. Bardzo mi miło, że jesteście tutaj, że czytacie. Czekam na Wasze komentarze i opinie! Dajcie znać kto juz wie co to jest mastering! Pamiętajcie, że mastering wokali nie istnieje!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie!
KLIK

Artykuł Mastering wokali – tanio, szybko, dobrze! pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.