Pisałam już króciutko o adaptacji studia nagrań, bo jest to bardzo ważny element każdego pomieszczenia do odsłuchiwania czy nagrywania muzyki. ALE równie dużym problemem, szczególnie w domowych studiach, jest izolacja akustyczna. W przypadku profesjonalnych studiów nagrań zazwyczaj nie jest to taki problem, dlatego, że wiele z tych studiów jest już na etapie projektu odpowiednio izolowane od dźwięków z zewnątrz i każdy element studia  jest dogłębnie przemyślany. Jednak kiedy robimy studio od końca, czyli adaptujemy pokój na potrzeby nagrań to izolacja jest niezwykle ważnym elementem. Piszę o tym dlatego, że często spotykam się z opinią, że Wasz mikrofon za 300 zł jakoś głośno szumi i szukacie nowego, za 500 zł, bo szumi mniej. W wielu przypadkach to wcale nie mikrofon szumi, a komputer, wiatrak, czy inne urządzenia czy instalacje w pomieszczeniu. Ale skoro już zaczęłam wymieniać problemy, to podzielmy je sobie na kilka grup. 

• Źródła hałasu wewnątrz pomieszczenia
  

  To są takie źródła, które zakłócają nam nagranie bezpośrednio. W domowych studiach jest to komputer, na którym nagrywamy dźwięk, może to być wiatrak, klimatyzacja czy różnego rodzaju wentylacje. Źle z nagraniami też współpracują skrzypiące podłogi, drzwi czy krzesło, na którym siedzi realizator. W lepszej sytuacji jesteś, kiedy pokój nagraniowy z reżyserką oddziela ściana działowa. Wtedy trzeba zwrócić uwagę na podłogę, która przy ruchu wokalisty może powodować drgania statywu z mikrofonem. A jeżeli już jesteśmy w tej małej zamkniętej kabince, to wspomnę jednym zdaniem, że do nagrywania najlepiej sprawdzą się słuchawki zamknięte, które najlepiej izolują dźwięk wewnątrz słuchawki. Ja sama jednak, rzadko namawiam Was do tworzenia małych kabin.

• Źródła hałasu wewnątrz pomieszczenia – komputer

  Najczęściej powtarzam, że wokale lubią przestrzeń i sugeruję nagrywanie na środku pokoju. Wtedy faktycznie jesteśmy znacznie bardziej narażeni na ten hałas od komputera. Jeżeli chodzi o komputer to jego izolacja nie jest takim najprostszym problemem. Z jednej strony chcielibyśmy zamknąć komputer w kabinie wypełnionej wełną, a z drugiej strony musimy mu zapewnić odpowiednią cyrkulację powietrza, szczególnie kiedy jest obciążony działającym programem do nagrywania. W tym przypadku można wykorzystać pracę w blokach czasowych, którą zawsze wszystkim polecam. Nagrywajmy, wietrzmy, dajmy odpocząć komputerowi, nagrywajmy znowu, wietrzmy, odpoczywajmy. Długie sesje są męczące, a zmęczenie nie jest naszym przyjacielem.
  
  

• Źródła hałasu zewnętrzne
  

  Kolejne źródła hałasu, to takie, które przychodzą z zewnątrz. Taki hałas może być generowany przez ruch uliczny i dostawać się do pomieszczenia przez okno. Dobrze jest wtedy, na czas nagrań zamknąć to okno, żeby zminimalizować ryzyko pojawienia się na nagraniu szczekającego psa czy bawiących się dzieci. Zdaję sobie sprawę z tego, że przy zamkniętym oknie i wyłączonej wentylacji może w szybkim czasie zrobić się w pomieszczeniu ciepło, wilgotno i duszno. Dlatego zachęcam Was kolejny raz do pracy w blokach czasowych z przynajmniej niewielkimi przerwami. Jako bardziej wysoko-budżetowe rozwiązanie problemu proponuję wykorzystać okno z wysoką izolacyjnością. Można także we wnęce okiennej umieścić drugie okno, jest to dość nisko-budżetowe ale efektywne rozwiązanie.  

• Źródła hałasu zewnętrzne – sąsiedzi i domownicy

  To są jednak typowo zewnętrzne źródła hałasu. Ja chciałabym wspomnieć o jeszcze jednym problemie, który pojawia się w domowych studiach nagrań. Jeżeli takie studio tworzysz w domu jednorodzinnym, to jesteś narażony na hałas innych domowników czy instalacji hydraulicznej. Warto tutaj uprzedzić współlokatorów, że będziesz nagrywać lub wybrać taki okres, kiedy nie będzie ich w domu. Z hydrauliką w domu jest tak, że o ile nikt jej w czasie nagrań nie „uruchamia” to nie ma z nią problemu. Problem jest bardziej złożony, kiedy studio nagrań tworzysz w bloku. Wtedy jesteś w pewnym sensie zależny od innych domowników i konieczne jest zadbanie o dobrą izolację. Podsunę Wam kilka prostych rozwiązań. Aby odizolować się od sąsiadów z góry świetnie sprawdzi się sufit podwieszany z pustką powietrzną wypełnioną wełną. Do izolacji od dźwięków z innych pomieszczeń czy z klatki schodowej można wykorzystać drzwi z dobrym współczynnikiem izolacyjności, a przynajmniej szczelne! 

• Instalacja elektryczna
  

  Instalacja elektryczna w pomieszczeniu to taki najbardziej przeze mnie bagatelizowany problem. Wiem, że on występuje, ale w domowych warunkach nie ma on aż takiego dużego znaczenia. Jednak mimo wszystko, będzie dobrze jeżeli skontrolujecie swoje nagrania pod kątem hałasu powstającego w sieci Waszego studia. Przede wszystkim taki hałas objawia się częstotliwością 50 Hz lub jej harmonicznymi na nagraniu. Jeżeli nagrywacie na laptopie, to można na czas nagrań odłączyć go od sieci i pracować na baterii. Warto też uważać na zjawisko nazwane „pętlą masy”. Pętla masy może wystąpić między komputerem, interface’m a peryferiami czyli np. wzmacniaczem gitarowym, klawiszem czy preampem mikrofonowym. Z pętlą masy najlepiej poradzimy sobie przy użyciu di-boxa lub izolatora masy.  

Mam nadzieję, że potraktujecie poważnie problemy związane z izolacją. Nie tylko adaptacją studio nagraniowe żyje! Izolacja jest równie ważna, szczególnie, że można szybko wyeliminować problemy. A często rozwiązań szukacie zupełnie w innym miejscu niż są. Napiszcie mi w komentarzach jakie izolacyjne problemy macie w swoich studiach nagrań i jak sobie z nimi radzicie. Ja też kiedyś nagrywałam w trudnych warunkach i zawsze trzeba sobie jakoś po prostu z tym poradzić. 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Izolacja w domowym studio nagrań pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

W pierwszej części wpisu na temat akustyki krótko zastanowiliśmy się nad problemami związanymi z niskimi częstotliwościami w małych pomieszczeniach. Dolne pasmo to duży problem w adaptacji akustycznej pomieszczeń, jednak nie jedyny. Nie należy zapominać o średnich i wysokich częstotliwościach. A w sumie, nikt chyba o nich nie zapomina. Na potęgę ładujemy panele akustyczne na ściany w każdym „studio” gdzie się tylko da. Szczególnie po to, żeby wygrać z bassem. Dla bassu jednak panele te to zwykła ściana, nie robią na nim żadnego wrażenia. Kluczowe jest to, żeby zdać sobie sprawę, że panele pochłaniające działają na średnie i wysokie pasmo. Zbyt duża ilość tych paneli powoduje, że dźwięk jest nierówno pochłaniany i jego obraz jest mocno zniekształcony. Zbyt małą ilość wszyscy ocenimy jako „długi pogłos” – a fachowo: odbić w pomieszczeniu jest zbyt dużo.

„Filtr” grzebieniowy w akustyce

Dla średnich i wysokich częstotliwości może zaistnieć konieczność uporania się z filtracją grzebieniową w pomieszczeniu. Fala, która odbija się od ścian podobnie jak dla niskich częstotliwości generuje punkty, w których są wzmocnienia i osłabienia. Jest ich więcej dlatego, że fala jest krótsza. Ucho sobie całkiem nieźle radzi z wypełnieniem luk częstotliwości, ale jeżeli taki filtr wystąpi, to będziemy postrzegać dźwięk jako niezbyt przyjemny. W kontekście odsłuchiwania i miksowania muzyki dźwięk słyszany w sumie nie ma być przyjemny, a możliwie „płaski” w paśmie częstotliwościowym, dlatego ten „filtr” to nasz wróg. 

Zrozumieć ucho ludzie

Jeżeli do ucha dociera dźwięk bezpośredni i nie później niż około 50 ms dociera dźwięk odbity to ucho analizuje to jako jeden sygnał. Jeżeli jednak dźwięk odbity dociera później to zaczynamy słyszeć mniejsze lub większe echo. Na podstawie tego echa często naturalnie wyobrażamy sobie jak duże jest pomieszczenie. Zbyt dużo odbić i tego słyszalnego echa składa się na to, co nazywamy pogłosem pomieszczenia. Do większej ilości informacji o pogłosie zapraszam TUTAJ.

Lokalizacja dźwięku w przestrzeni

Ucho jest na tyle sprytne, że potrafi sobie szybko ocenić z którego kierunku dociera dźwięk. Ale nie tylko dźwięk bezpośredni, odbicia także! Przez to ucho lokalizuje wczesne odbicia włącznie z dźwiękiem bezpośrednim i przez to może „przesuwać” nasze wyobrażenie o źródle dźwięku.

Śledzenie ścieżki odbić

Do analizy odbić w pomieszczeniu ważne jest prześledzenie ich ścieżki.    W akustyce podobnie jak w optyce istnieje zasada, że kąt padania jest równy kątowi odbicia. Więc jeżeli dźwięk pada na ścianę pod kątem 60 stopni to także pod takim samym kątem się odbije. Problematyczne odbicia to te, które są najsilniejsze, czyli te pierwsze. Aby znaleźć je można zastosować prostą sztuczkę z lustrem. Osoba X powinna siedzieć w miejscu, gdzie siedzi zwykle osoba odsłuchująca muzykę w pomieszczeniu. Osoba Y powinna wziąć lusterko i przesuwać je po bocznej ścianie, do momentu aż X zauważy odbicie głośnika w lusterku. Miejsce, w którym znajduje się lusterko powinno zostać zabezpieczone na przykład przy użyciu pochłaniającego panelu. Tę metodę można zastosować dla ścian, sufitu a nawet podłogi.

Te kilka kolejnych wskazówek odnośnie akustyki mam nadzieję, że naprowadzi Was na lepsze rozwiązania w domowych studiach. Mam jeszcze kilka pomysłów, więc myślę, że możecie czekać na kolejną część wpisu o adaptacji domowego studia. Te porady to jednak tylko szczyt góry lodowej. Jednak nie mogę tego tematu pozostawić bez słowa, szczególnie kiedy widzę naprawdę ogromne ilości paneli w miejscach gdzie nagrywacie. Dużo paneli powoduje, że zawsze zapala mi się czerwona lampka i obawiam się, że osoba, która to sobie zaplanowała tak naprawdę nie ma pojęcia co dzieje się w pomieszczeniu w kontekście akustyki. Chyba że to ma wyglądać….

Dajcie znać w komentarzach z jakimi problemami spotykacie się w Waszych studiach nagrań i jak sobie z tymi problemami poradziliście!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Podstawy akustyki w domowym studio nagrań cz. 2 pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Tworzenie domowego studia nagrań powinniśmy zacząć właśnie od akustyki. Niestety sam sprzęt w studio nagrań często okazuje się niewystarczający. Podejście do wielu zmian w życiu zaczynamy od zakupów potrzebnego sprzętu. W przypadku kiedy chcemy zrezygnować z nagrań w studio i przejść na nagrania w własnym studio domowym lub kiedy chcemy zacząć nagrywać w warunkach domowych to kupujemy do tego najpotrzebniejszy sprzęt. Zaopatrujemy się przede wszystkim w mikrofon, interface lub mikser, czasem decydujemy się na jakiś reflection filter lub bardziej ambitniejsi stolarze konstruują własne panele (pisałam o nich tutaj), które coś mają pomóc. W tych działaniach często brakuje logiki i ciągu przyczynowo-skutkowego. Panele montowane na potęgę w losowych miejscach to standard w domowych studiach nagrań. Notorycznie ktoś pyta mnie o odpowiednie ustawienie paneli, a nie jest w stanie odpowiedź na pytanie po co te panele ustawiać. Bo inni ustawili. Fajnie. Każdy ustawiony panel powinien mieć jednak jakiś cel do zrealizowania.

Ale najpierw porozmawiajmy o problemach w małych pomieszczeniach. 

Niskie częstotliwości w studio nagrań

Energia o niskiej częstotliwości w pomieszczeniu to często duży problem. Niskie częstotliwości mają dość długie fale. Dla częstotliwości 100 Hz długość fali to około 3 metry. Nasze pokoje z reguły nie mają większych wymiarów niż te 3 metry. Im niższa częstotliwość tym fala jest stety-niestety dłuższa. Takie długie fale w małym pomieszczeniu nie są w stanie wybrzmieć do końca, odbijają się na twardych powierzchniach i nakładają na siebie. To jest jeden z powodów trudnej separacji niskich częstotliwości w małych pomieszczeniach. Najniższa częstotliwość, która w danym pomieszczeniu będzie „działać” jest mocno ograniczona wymiarami pomieszczenia.

Często przyjmuje się, że częstotliwości, dla których długość fali jest dłuższa niż połowa najdłuższego rozmiaru pomieszczenia nie powinny być w ogóle rozważane w kontekście odsłuchu w danym pomieszczeniu. Te częstotliwości oczywiście będą słyszalne, ale będą mocno osłabione i nie będą prezentować faktycznego stanu. Niskie częstotliwości będą najbardziej obecne w rogach ścian – dlatego ustawienie tam stanowiska do miksowania czy nagrywania nie jest najlepszym pomysłem. 

Fale stojące w studio nagrań

Szczególny problem powstanie dla częstotliwości, której długość fali będzie dokładnie dwukrotnie większa od wymiaru pomieszczenia. W efekcie powstanie efekt nazywany falą stojącą, czyli fala akustyczna będzie odbijać się między dwoma równoległymi ścianami. Odbicia te spowodują, że w niektórych miejscach częstotliwość ta będzie słyszalna bardziej, a w niektórych wcale. Miejsca, w których częstotliwość ta będzie mocno eksponowana będą występować w bardzo bliskiej odległości ściany, a osłabienia w połowie odległości między ścianami. Również sytuacja będzie podobna dla harmonicznych tej częstotliwości. 

Złota proporcja

W źródłach literaturowych można poczytać o proporcjach wymiarów pomieszczeń, które najlepiej sprawdzą się przy pracy z dźwiękiem. A zatem są to następujące proporcje pomieszczeń:

wysokość x szerokość x długość:
1,00 x 1,14 x 1,39
1,00 x 1,26 x 1,59
1,00 x 1,28 x 1,54
1,00 x 1,30 x 1,90
1,00 x 1,40 x 1,90
1,00 x 1,50 x 2,50
1,00 x 1,60 x 2,33

Te wymiary to po prostu punkt wyjścia do projektowania studia nagrań pod kątem akustyki. Jeżeli jesteśmy jeszcze przy projektowaniu pomieszczenia do nagrywania, to warto wziąć pod uwagę też wykorzystywany zabieg nachylenia ścian. Jeżeli unikniemy równoległych powierzchni to unikniemy też fal stojących między nimi, ale niestety znacznie utrudnimy sobie analizę akustyczną takiego pomieszczenia. Często niestety jest tak, że nasz pokój jest już zbudowany i nie mamy zbyt dużego wpływu na jego wymiary. Wtedy swoją rolę mogą odegrać panele pochłaniające czy dyfuzory. Na ten temat poświeciłam osobny wpis, jednak tutaj krótko podsumuję. 

Więzienie dla niskich częstotliwości

Panele pochłaniające i dyfuzory generalnie słabo sobie poradzą z niskimi częstotliwościami. Na fale stojące można stosować na przykład pułapki basowe oparte na wnękach, które wpuszczą niską częstotliwość do wnęki i nie pozwolą jej wyjść. Wnęki stroimy na konkretną częstotliwość – powinny mieć głębokość jednej czwartej długości fali o zadanej częstotliwości. Podobnie działają także Rezonatory Helmholtza, które przez otwór wpuszczają do wnęki częstotliwość, którą chcemy pochłaniać.

Dobrze, to tyle na dzisiaj. W kolejnej części wpisu dotyczącego akustyki w domowym studio porozmawiamy jeszcze o innych problemach w małych studiach, a także o samym procesie słyszenia. Dobre zrozumienie tych zagadnień jest gwarancją sukcesu jeżeli chodzi o pracę z dźwiękiem. Niestety zbyt często próbujemy zabrać się do nowych rzeczy w ogóle nie analizując teorii i nie próbując myśleć logicznie. Odpoczywajcie! 

Chciałabym zobaczyć Wasze studia nagrań i Wasze pracownie. Pochwalcie się zdjęciami w komentarzu. Chcę zobaczyć jak poradziliście sobie z zagadnieniami z dziedziny akustyki. Zrobiłam taką akcję na facebooku i udało mi się pomóc wielu osobom, które wrzuciły zdjęcia swoich studiów nagrań. 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Podstawy akustyki w domowym studio nagrań cz. 1 pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Link do wersji oryginalnej: 
KLIK

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł 5 kroków do uzyskania radiowej jakości wokalu w warunkach domowych pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

W pierwszej części wpisu przyjrzeliśmy się bliżej problemom związanym z ustawieniem odsłuchów w przestrzeni – czyli zazwyczaj w naszej sypialni. Zidentyfikowaliśmy kilka często popełnianych błędów. Wspomniałam tam, że w drugiej części opowiem nieco o tym jak wykorzystać ustawienie odsłuchów dla jak najlepszych wrażeń słuchowych. Zachowanie symetrii w tej kwestii również jest niezwykle ważne. 

Trójkąt równoboczny

Po pierwsze warto zadbać o odpowiednie odległości między naszą głową, a jednym i drugim monitorem.  Jeżeli monitory są zbyt blisko siebie to obraz stereo jest bardzo rozmyty. Jeżeli są zbyt daleko od siebie, to Twój „sweet spot” będzie w bardzo dużej odległości od monitorów. Efektem tego jest fakt, że będziesz słyszał oba kanały osobno, a nie będą one tworzyły jednego obrazu. Między głośnikami powinna być taka sama odległość, jak między Twoim miejscem odsłuchu a każdym z głośników. Te trzy dystanse, zaznaczone na rysunku poniżej na żółto, powinny być sobie równe!

Dzięki temu Twoja głowa i oba monitory będą w każdym z rogów trójkąta równobocznego. Takie ustawienie można w prosty sposób uzyskać mierząc te odległości zwykłą miarą. Najlepszym dystansem między głośnikami, który często pojawia się w literaturze jest około 1,7m. Jest to dość duża odległość, którą ciężko zrealizować w niewielkim pokoju. Nawet jeżeli ten dystans u Ciebie jest mniejszy to koniecznie zachowaj zasadę trójkąta równobocznego. 

Odpowiednie kąty

Drugą kwestią w precyzyjnym ustawieniu monitorów odsłuchowych jest dobranie kąta ustawienia monitorów. Niektórzy z realizatorów wolą kiedy głośniki są ustawione wyżej i skierowane nieco w dół. Inni zaś wolą je mieć na wysokości swoich uszu. 

Ponadto świetną wskazówką do dobrego ustawienia monitorów, którą wcześniej już podawałam na swoim instagramie jest użycie lusterka. Na wysokości tweetera każdego z głośników zamontuj sobie lusterko i tak ustaw głośniki aby w obu lusterkach widzieć swoją twarz, kiedy jesteś w miejscu swojego odsłuchu. Lusterko jak się okazuje to dobre narzędzie każdego z akustyków, dlatego że dobór miejsca osadzenia paneli akustycznych na ścianach często również zaczyna się od weryfikacji miejsc pierwszego odbicia dźwięku za pomocą lusterka. 

Dobór statywu lub podkładek

Warto również zwrócić uwagę na podłoże, na którym montowane są monitory. Często stoją one na biurku lub na statywach. Kiedy stawiamy je na jakiejś płaszczyźnie np. na biurku należy liczyć się z tym, że powierzchnia biurka pod wpływem dźwięku z głośników może rezonować. Na takie problemy dobrze sprawdzają się podkładki pochłaniające drgania i dźwięk. Jeżeli korzystamy z statywów to ten problem często można pominąć.

Jak widzicie, wykonanie kilku prostych kroków może znacząco wpłynąć na jakość muzyki w Waszym pomieszczeniu. Być może nie ma sensu inwestować w panele akustyczne czy droższe monitory, w sytuacji kiedy pomieszczenie i Twoje miejsce pracy pozwalają wycisnąć z siebie więcej. Warto brać pod uwagę akustykę pomieszczenia! Akustyka w pomieszczeniu odsłuchowym dla osoby miksującej jest równie ważna jak akustyka w pomieszczeniu do nagrań. 

W komentarzu zachęcam Was do wrzucenia zdjęć swojej konfiguracji monitorów odsłuchowych w pracowniach. Pokażcie z jakiego sprzętu korzystacie, z chęcią przeczytam też Wasze opinie na temat sprzętu, który używacie! Dajcie znać, które ustawienie odsłuchów sprawdza się u Was najlepiej.

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Ustawienie odsłuchów w domowym studio cz. 2 pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Ustawienie odsłuchów w domowych warunkach to temat rzeka. To jest zagadnienie, o które pytacie najczęściej i w którym popełniacie masę błędów. Na zdjęciach, które do mnie przysyłacie często odsłuch stoi przy ścianie (bo tak stoi biurko), czasem w rogu pomieszczenia, często niesymetrycznie. Na pierwszy rzut oka wiele z tych problemów wydaje się nie do przeskoczenia – bo tak stać musi, bo tam jest akurat gniazdko, bo z drugiej strony jest okno. Jednak z doświadczenia wiem, że przearanżowanie pokoju na potrzeby pracy z muzyką nie jest aż tak skomplikowane. Wtedy wystarczy spojrzeć na problem „z zewnątrz” i od razu pojawiają się jakieś rozwiązania. Zacznę od kilku popularnych błędów, które wynikają z przemeblowania pokoju na studio.

1.  Umieszczenie biurka z monitorami przy ścianie. 

   Im dalej monitory będą od ścian tym lepiej dla naszej muzyki. Dlatego często w reżyserkach profesjonalnych studiów nagrań odsłuch z biurkiem znajduje się na samym środku – często w równej lub zbliżonej odległości do wszystkich ścian. Tego także nie należy zaniedbywać. Szczególnie gdy używamy monitorów z bass-reflexem umieszczonym z tyłu, to nie powinny one stać tym bass-reflexem do ściany!

2. Umieszczenie biurka z monitorami w rogu pomieszczenia. 

   Tutaj powstaje podobny problem co w przypadku pierwszego punktu. Róg pomieszczenia powoduje, że fale akustyczne generowane przez monitor dosłownie kotłują się pomiędzy ścianami. Dodatkowo ustawienie jednego z głośników w rogu, a drugiego dalej od tego rogu mocno przesuwa symetrię odsłuchu. 

3. Ustawienie głośników bliżej jednej z ścian.

   Jeżeli jeden głośnik będzie stał przy ścianie, to znacznie zmieni to jego charakterystykę częstotliwościową. Wtedy tak naprawdę, będziemy mieć dwa głośniki, które grają RÓŻNIE. Niemożliwe jest zatem uzyskanie na nich dobrego efektu brzmieniowego.

4. Zastosowanie różnych materiałów pochłaniających. 

   Kiedy głośniki umieścimy na przykład na środku długości ściany tuż przy niej, a w rogu pomieszczenia zrobimy sobie „kącik” z panelami akustycznymi do nagrywania to również bardzo zakłócimy charakterystykę odsłuchu. Również podobny efekt powstanie, jeżeli za jednym z głośników będzie wisząca firanka z oknem, a za drugim ściana. Oba głośniki powinny być „otoczone” tym samym materiałem, albo oba w oknie, albo oba na ścianie. 

Dla ułatwienia zobrazowałam powyższe błędy na rysunkach. 

Wybór monitorów

Następnym dylematem przed którym stajemy jest wybór monitorów do domowego studia. W związku z tym najlepszą radą przed zakupem monitorów jest posłuchanie ich. W tej sytuacji wiele sklepów ze sprzętem audio w tej chwili umożliwia testy słuchowe przed zakupem sprzętu. Do takiego testu dobrze jest się przygotować. Zatem przede wszystkim do odsłuchu wybierz utwory, które bardzo dobrze znasz. Posłuchaj jak na danym odsłuchu brzmią wysokie i niskie częstotliwości – czy są naturalne, czy nie są wyolbrzymione. Spróbuj również ocenić balans częstotliwości – czy nie ma za dużo basu w stosunku do reszty. A zatem wybierz te monitory, które zrobią na Tobie największe wrażenie!

Utwory referencyjne

Wrócę jeszcze jednym zdaniem do tej wybranej paczki utworów, które znamy. To jest świetnie narzędzie w ogóle jeżeli chodzi o osoby zajmujące się dźwiękiem czy muzyką. Zatem taki utwór, który DOBRZE znasz, jesteś z nim dobrze osłuchany jest genialny do scharakteryzowania wszystkich odsłuchów, z którymi się spotkasz.

Kiedy wiesz, że w Twoim utworze, jest dużo basu, a później idziesz do samochodu i nie słyszysz tego basu, to wiesz – od razu – że w Twoim samochodzie system audio jest pozbawiony basu. W sytuacji kiedy skorzystasz z tego samochodu jako narzędzia do odsłuchu referencyjnego (o odsłuchach referencyjnych pisałam tutaj), to będziesz wiedział, że skoro nie słyszysz basu to nie dlatego, ze w Twoim utworze jest go za mało, ale dlatego, że taka jest CHARAKTERYSTYKA odsłuchu w Twoim samochodzie! Pamiętaj, żeby utwór referencyjny nie był w standardzie MP3. Zadbaj, żeby był to WAV lub płyta CD. 

W części drugiej tej serii poruszę kwestie ustawienia odsłuchów w kontekście odpowiednich odległości i kątów. Więc stay tuned! Pamiętajcie, że ustawienie odsłuchów to bardzo ważne zagadnienie. 

A tymczasem, w komentarzu proszę Was o informacje, gdzie albo na jakim sprzęcie słuchacie swoich miksów referencyjnie. Czy powyższe błędne ustawienia głośników występują też w Waszym studio? Pokażcie mi jak wygląda Wasze ustawienie odsłuchów? Może jest jakaś szansa na przearanżowanie? A jeżeli udało Ci się zapobiec tym błędom to pochwal się swoim studiem! 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Ustawienie odsłuchów w domowym studio cz. 1 pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Kompresja wielopasmowa to bardzo dobre narzędzie do stabilizowania dynamiki w konkretnych pasmach częstotliwościowych naszego utworu muzycznego. Jego działanie jest identyczne jak działanie kompresora (pisałam o parametrach kompresora tutaj), ale ogranicza się tylko do zadanego pasma częstotliwości. Z racji tego, że jest bardziej precyzyjnym procesorem niż zwykły kompresor często jest wykorzystywany w masteringu. Warto też sięgać po ten kompresor podczas miksowania muzyki, a dlaczego – uzasadnię Wam słowami samego Mike Seniora.

Wygładzanie pików

Standardowo kompresor wykorzystujemy do „przyciszania” zbyt głośnych fragmentów utworu. Biorąc pod uwagę fakt, że możemy pracować kompresorem wielopasmowym na różnych pasmach od razu klaruje się nam jedno z jego możliwych zastosowań. Wyobraźcie sobie nagranie gitary akustycznej, w którym zbyt mocno słychać uderzenia kostki o struny lub dźwięk uderzenia pałeczek o talerze (jest to szczególnie słyszalne w ścieżkach overheadów). W obu tych przypadkach transjent to krótki, wysoko-częstotliwościowy dźwięk, który dobrze zredukuje się właśnie przy zastosowaniu wielopasmowego kompresora. Do tego dobrze sprawdzi się szybki atak i szybki release. Ratio ustaw na 5:1, a tłumienie około 12 dB lub więcej. To wydaje się dość radykalne ustawienie kompresora, ale nie należy się tego obawiać.

Rozjaśnianie wokali

Podobne ustawienia kompresora można zastosować w przypadku wokali, kiedy chcemy wzmocnić głębię wysokich częstotliwości. Do stworzenia tego „powietrza” w wokalu, które często spotykamy w radiowej muzyce na pewno przyda się kompresor wielopasmowy. Spróbuj zastosować ratio w okolicy 2:1 i tłumienie około 6 dB. Użyj szybkich czasów i pamiętaj, żeby po takiej kompresji nieco skorygować barwę głosu wokalisty – na przykład korektorem. Nałóż ten kompresor na pasmo powyżej 10 kHz, co pozwoli uzyskać wzmocnienie jednocześnie nie eksponując sybilantów. De-esser to bardzo podobna bestia do kompresora multipasmowego, ale to jest temat na osobny wpis.

Usuwanie trzeszczenia

W nagraniach niektórych wokali i gitar elektrycznych często można spotkać się z pewnego rodzaju szorstkością czy trzeszczeniem. Wykorzystanie korekcji nie zawsze się sprawdzi, dlatego, że wycinając jakieś częstotliwości można stracić brzmienie danej sylaby w ścieżce nagraniowej. Podobnie w nagraniu gitary elektrycznej próbując wyciąć pasmo, które trzeszczy możemy stracić sporo dobrej informacji.  W obu przypadkach sugeruje się skompresowanie tych nieprzyjemnych częstotliwości, co pozwoli nieco zredukować ich poziom i wpleść w pozostałą część miksu.

Niski dół

Kompresja wielopasmowa może być wykorzystana także do naprawienia problemów z wokalem, które powstają kiedy wokalista porusza się przy mikrofonie kardioidalnym. Efekt zbliżeniowy, który powstaje będzie wtedy inny dla różnych ustawień wokalisty. Zastosowanie te szczególnie sprawdzi się w wyrównaniu pasma w okolicy 300 Hz. Możesz użyć ratio 3:1 i krótkiej stałej czasowej release. Bądź jednak uważny przy ustawianiu czasu ataku, nie może być zbyt krótki, żeby nie stracić wyrazistości. Około 50 ms ataku powinno być odpowiednie. W tym paśmie kompresor przyda się także na ścieżkach gitary basowej. Podczas nagrania można nagrać także nieprzyjemny rezonans pomieszczenia w okolicach 70 Hz – wynika on z standardowej wysokości pomieszczeń w budynkach. Ustawienie kompresora w paśmie poniżej 100 Hz pozwoli ten rezonans wychwycić i ujarzmić.

Kompresor wielopasmowy ma jeszcze sporo innych zastosowań. Osobiście często wykorzystuję go w wokalach hip-hopowych, w celu wyrównania dynamiki bez eksponowania sybilantów, które w naszym, polskim języku są niezwykle problematyczne. Pamiętaj, że bardzo ważne jest w miksie wykorzystywanie procesorów na konkretne potrzeby. Nie ogólnie ani nie dlatego że tak się robi, ale po to żeby osiągnąć jakiś konkretny cel. Wszystkie wtyczki w łańcuchu efektów powinny być PO COŚ.

W komentarzach dajcie znać czy korzystacie z tego rodzaju kompresji i w jakich przypadkach najczęściej! Czy kompresja wielopasowa sprawdza się w Waszej twórczości? 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Można śledzić mnie także na Bloglovin

Artykuł Kompresja wielopasmowa – jak i kiedy używać? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Amatorski miks można łatwo poznać po słabo zmiksowanych niskich częstotliwościach. W miksach, które wychodzą z pracowni specjalistów ten przedział pasma zawsze jest mocno ugruntowany. Słyszymy go wyraźnie, a przede wszystkim dobitnie czujemy. Kluczowe jest zdefiniowanie dla utworu tego jednego punktu, w którym niskie częstotliwości są wystarczająco mocne, ale nie dudnią i nie zakłócają wszystkich innych instrumentów w miksie. Poniżej zostały zebrane krótkie porady, które pozwolą  Ci na uzyskanie lepszej separacji i głębi w niskim paśmie, a co za tym idzie – podniosą jakość Twoich miksów. 

Rozwiązywanie problemów strojenia

Niekonsekwentne strojenie instrumentów to duży problem na etapie miksu. Problemy te są spowodowane złym nastrojeniem instrumentów lub niedopasowaniem strojenia. Ważną rolę może tutaj odgrywać też zła technika gry. Jest to bardzo często występujący problem w przypadku muzyki granej na gitarach. Ponieważ bardzo ciężko jest perfekcyjnie zestroić kilka gitar bez użycia profesjonalnych narzędzi. 

Porada

Aby poprawić tonację instrumentów możesz zastosować wtyczkę do korekcji wysokości tonu, tak jak Melodyne lub AutoTune Antares. W ten sposób możesz precyzyjnie dostroić zagrane dźwięki. Dzięki temu bass będzie lepszy w połączeniu z innymi gitarami czy instrumentami klawiszowymi w miksie. 
Jeżeli nagranie bassu sprawia Ci dużo problemów, możesz spróbować zagrać tę partię na instrumencie wirtualnym VSTi i używać go jako dodatek do rzeczywistej ścieżki. Z zaprogramowanego bassu możesz usunąć częstotliwości, których nie chcesz „poprawiać” i zostawić na przykład tylko najniższe partie.

Rozwiąż problemy fazowe

Problemy fazowe w nagraniu mogą całkowicie zniszczyć miks nagrania. Mogą one powstawać na skutek złego ustawienia mikrofonów na etapie nagrań czy nieodwrócenia polaryzacji ścieżek przy nagraniach na przykład werbla od góry i od dołu. Szczególnie wrażliwa na te problemy jest perkusja. Szczególnie kiedy jest nagrywana za pomocą kilku mikrofonów, które należy ze sobą dobrze „zestroić czasowo”. 

Porada

Jeżeli miksujesz perkusję czy gitarę basową nagrane za pomocą więcej niż jednego mikrofonu koniecznie przejrzyj przebiegi ścieżek i sprawdź, czy wszystkie „piki” i „dołki” ścieżek znajdują się w tym samym miejscu w czasie. Kiedy nie jesteś w stanie zauważyć tego na przebiegu spróbuj przestawić przełącznik polaryzacji w DAW i posłuchać efektu. Jeżeli dźwięk stanie się cienki czy pozbawiony głębi to znaczy że polaryzację należy zmienić. Głośniejszy i pełniejszy dźwięk jest obrazem braku problemów z polaryzacją w nagraniach.  

W przypadku muzyki rockowej gitary i gitara basowa oraz gitara basowa i stopa muszą być dobrze dosunięte do siebie w czasie. Te zjawisko można łatwo zrozumieć próbując przełożyć przebieg nagrania na pracę głośnika. Jeżeli jedna z ścieżek będzie mieć „pik” – popchnie membranę głośnika do przodu, jeżeli inna w tym samym czasie będzie mieć „dołek” – to będzie ciągnęła membranę do tyłu. Miks, w którym wszystkie ścieżki w danym czasie popychają membranę głośnika w tym samym kierunku zabrzmi znacznie bardziej czysto i klarownie. Tutaj kluczowa jest współpraca z głośnikiem, w końcu to głośnik będzie głównym medium naszej muzyki. 

Bystre działanie korektorem

Dużą różnicę w miksie może zrobić rozsądne użycie korekcji na tych ścieżkach. To jest bardzo popularny temat wśród mikserów – osiągnięcie separacji za pomocą „odwrotnej korekcji” wykonanej na ścieżkach dwóch instrumentów. Ja o tym już wcześniej pisałam – to jest główne narzędzie do osiągnięcia celu. Warto podzielić sobie pasmo częstotliwości na mniejsze pasma zarezerwowane dla konkretnego instrumentu. Low-end dobrze jest podzielić na przestrzeń dla stopy i dla basu – jeden z nich powinien być nieco niżej od drugiego. Często używa się punktów 60 Hz i 80 Hz – należy je przesuwać zgodnie z użytymi instrumentami, ich strojeniem czy tonacją całości. We współczesnym rocku stopę często zostawiamy na 60 Hz, a gitarę basową na 80 Hz. W muzyce pop i dance to stopa jest zazwyczaj na 80 Hz, a gitara basowa niżej.

Porada

Pamiętaj, żeby inne instrumenty nie zakłócały tego pasma częstotliwości. Na przykład warto tutaj zwrócić uwagę na gitary czy syntezatory – mogą one niepotrzebnie zajmować niskie pasmo. Możesz do usunięcia tego pasma użyć filtrów górnoprzepustowych, które odfiltrują niskie częstotliwości. Nie stosuj jednak zbyt stromych nachyleń filtru – żeby nie spowodować przesunięć fazowych.  

Referencja

Jeśli chcesz żeby Twój miks konkurował z dobrymi, komercyjnymi miksami powinieneś go wprost z nimi porównać. W miksie odwoływanie się do brzmienia innych utworów jest naturalne. To może przynieść Ci dużą pomoc gdy masz wątpliwości nad poziomami czy podziałem pasma, a także zresetować Twój słuch. Porównanie często szybko wskazuje na duże problemy z miksem jeżeli takie istnieją.

Porada

Wybierz maksymalnie trzy miksy, które są zbliżone gatunkowo do muzyki, którą aktualnie miksujesz. Na Twoim miksie i miksie referencyjnym możesz uruchomić sobie analizator widma do porównania balansu częstotliwości w obu utworach. Jest to dobra metoda na kontrolę niskich tonów. Kiedy miksujesz na słuchawkach lub głośnikach, które słabo radzą sobie z dolnym pasmem.

Podsumowanie

Miksowanie niskiego dołu jest zadaniem bardziej taktycznym niż artystycznym, wymaga posiadania konkretnego planu. Jeżeli chcesz zadbać o wszystkie techniczne aspekty miksu koniecznie zaplanuj sobie drogę, która pozwoli Ci to osiągnąć. Dobry, mocny i pełny dół miksu to klucz do zadowolenia Twoich klientów, a przede wszystkim do uzyskania dobrze brzmiącego mocnego miksu. O konkteście akustycznym niskich częstotliwości można poczytać jeszcze tutaj. 

Jak podobają Ci się powyższe porady? Wykorzystasz je w swoich produkcjach? Masz jakieś swoje tipy, którymi chciałbyś się podzielić? Wszystkie porady na temat basu mile widziane! Podziel się nimi z nami w komentarzach!

Link do wersji oryginalnej: 
KLIK

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Opanuj niskie częstotliwości w Twojej muzyce pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Przy zakupach sprzętu audio do studia czy na domowe potrzeby często sugerujemy się ogólnymi opiniami w internecie lub specyfikacją sprzętu. To pierwsze pewnie wydaje się bardziej wiarygodne, bo cyfry w specyfikacji nie są takie oczywiste. O ile łatwo jest porównać dwie cyfry ze sobą, znacznie ciężej jest zrozumieć jakie konsekwencje mają te różnice i co to oznacza dla dalszej naszej pracy z dźwiękiem. To prawda, że w przypadku sprzętu audio specyfikacja nie jest najlepszą wytyczną do porównania dwóch mikrofonów czy monitorów. Znacznie skuteczniej jest porównywać sprzęt na podstawie jego brzmienia, ale z racji tego, że sklepy muzyczne nie zawsze oferują takie usługi to musimy opierać się na zdaniu innych użytkowników. Jeżeli chodzi o mikrofony to bardzo często można znaleźć na YouTube porównania, sama z nich często korzystam do oceny „brzmienia” mikrofonu i jest to moim zdaniem dobra metoda.  

Z głośnikami jednak nie jest tak łatwo i trzeba radzić sobie inaczej. Specyfikacja sprzętu jednak ma pewien sens. Może nakierować potencjalnego kupca na dobre tory lub całkowicie przekreślić dany sprzęt. Dlatego dobrze wiedzieć, jak rozumieć zebrane w specyfikacji informacje. To duży krok w przód nie tylko jeżeli chodzi o świadome kupowanie, ale także o rozumienie wykresów czy jednostek określających parametry sprzętu. 

Mikrofony

Zaczniemy od mikrofonów, bo jest to dla mnie znacznie bliższy sercu temat. Poniżej zebrałam specyfikacje mikrofonów do porównania i analizy. Wybrałam dwa takie, które w domowych studiach znamy i lubimy Rode NT1-A i MXL 990 i bardzo popularny w studiach nagrań Neuman U 87 – którego specyfikacja jest naprawdę godna kwoty za ten mikrofon. 

MXL 990

Analizując specyfikacje mikrofonu od góry najpierw napotykamy „Tube type” czyli pewnego rodzaju podział mikrofonów ze względu na sposób ich działania.  „Pressure gradient condenser microphone” znaczy, że mikrofon jest ciśnieniowo-gradientowy, czyli jego kapsuła przetwarza różnicę ciśnienia, która dociera do mikrofonu od frontu i od tyłu. Ponadto mikrofon jest mikrofonem pojemnościowym, czyli ciągnie to za sobą konsekwencje często związane z jego mniejszymi szumami, mniejszą odpornością na wstrząsy i uderzenia oraz większą czułością. Dalej czytamy opis „Diaphragm” czyli membrany mikrofonu – wiemy, że jest pozłacana, a oczywistą oczywistością jest, że wszystko pozłacane jest lepsze. „Frequency response” to charakterystyka częstotliwościowa mikrofonu, którą mam nadzieję, moi regularni czytacze znają. W tej postaci bez wykresu rozumiemy to jako zakres częstotliwości, które mikrofon może przenieść bez znacznych zniekształceń. Ten mikrofon działa od 30 Hz do 20 kHz co jest w dużym stopniu wystarczające.

Charakterystyki kierunkowe i czułość

„Polar pattern” to charakterystyka kierunkowa mikrofonu. Tutaj mikrofony dzielimy na kardioidy, superkardioidy, mikrofony wszech(omni)-kierunkowe i mikrofony ósemkowe. Ten opis daje nam informację o tym, jak mikrofon przetwarza dźwięki z różnych kierunków. Ten mikrofon jest kardioidalny, czyli najlepiej reaguje na dźwięk docierający do niego z frontu, a ponadto będzie mniej wrażliwy na dźwięki docierające z tyłu. Czułość mikrofonu definiujemy elektrycznie, 15 mV/Pa oznacza, ze na wyjściu mikrofonu pojawi się 15 mV napięcia na każdy 1 Pascal ciśnienia akustycznego. 1 pascal ciśnienia to poziom referencyjny 94 dB. Czułość jest mierzona najczęściej dla 250 Hz lub rzadziej dla 1000 Hz. Jeżeli mikrofon ma wyższą liczbę mV oznacza to, że więcej napięcia jest na wyjściu dla tego samego sygnału, zatem nie trzeba wykorzystywać dużego wzmocnienia. Jeżeli będziemy słabiej wzmacniać sygnał użyteczny, to też będziemy słabiej wzmacniać szumy, więc z automatu będą mniejsze. Impedancja mikrofonu to impedancja mierzona na wyjściu mikrofonu wyrażona w Omach.

Szumy i SNR

Dalej czytamy o poziomie szumów i o stosunku sygnału do szumu SNR.  W tym wypadku mamy szumy ważone charakterystyką A – czyli taką, adekwatną do ludzkiego ucha, w dodatku pomiar jest normatywny,  a zatem porównywalny z innymi normatywnymi pomiarami szumów. 20 dB to dość niskie szumy, które nie będą przeszkadzać podczas nagrywania. Stosunek sygnału użytecznego do szumu określa rozpiętość dynamiczną mikrofonu. Czyli różnice w poziomach, które mikrofon może przenieść bez zniekształceń. Maksymalny poziom, który ten mikrofon przenosi z zniekształceniem max. 0.5% to 130 dB.

Generalnie w nagrywaniu wokalu nie spotkamy się z aż tak wysokim poziomem. Wymagania zasilania mikrofonu definiują phantom power, który na pewno już znamy – warto przez pierwszym użyciem mikrofonu sprawdzić czy jest konieczność załączenia phantoma czy nie. Zużycie prądu, wymiary mikrofonu i wykończenie metalu, które możemy znaleźć w dolnej części specyfikacji z perspektywy dźwiękowej nie będzie nas interesować.

Na dole widzimy jeszcze dwa BARDZO ciekawe wykresy. Jeden z nich to charakterystyka mikrofonu w funkcji częstotliwości (po lewej) i po prawej charakterystyka kierunkowa mikrofonu. Te wykresy mówią nam nieco więcej o mikrofonie niż cała powyższa tabela. Na podstawie charakterystyki częstotliwościowej możemy określić jakie częstotliwości mikrofon wzmacnia w sygnale – dzięki temu w pewnym sensie wiemy jaki „filtr” będzie nałożony na nasz wokal przez mikrofon. Charakterystyka kierunkowa bardziej charakteryzuje wykorzystanie mikrofonu. Przy mikrofonach kardioidalnych należy śpiewać do przedniej części mikrofonu. Dźwięk będzie w głównym stopniu zbierany od przodu, więc będzie mniej odbić i mniej akustyki pomieszczenia w nagraniu. 

Rode NT1-A

Powyższe dwie specyfikacje mikrofonów są zdefiniowana w podobny sposób. „Pressure gradient” czyli kolejny mikrofon ciśnieniowo-gradientowy. Tutaj producent również podaje rodzaj przedwzmacniacza wbudowanego w mikrofonie. Rozmiar kapsuły, często ma też odniesieniemy do brzmienia mikrofonu. Mikrofony wielko-membranowe, czyli kiedy średnica membrany jest wielkości powyżej 19mm, charakteryzują się ciepłym brzmieniem. Wielko-membranowce bardziej eksponują niskie częstotliwości, ponieważ ze względu na swój wymiar mają problem z przenoszeniem wysokich pasm. Membrany w rozmiarze poniżej 15mm średnicy to mało-membranowe mikrofony, które mają bardziej płaską charakterystykę przenoszenia częstotliwości. Pomiędzy tymi rozmiarami coraz częściej charakteryzuje się mikrofony średnio-membranowe.

Charakterystyka kierunkowa i czułość

W przypadku tego mikrofonu producent deklaruje charakterystykę kierunkową w postaci wykresu – kardioida. Zakres przenoszenia częstotliwości jest nieco szerszy, bo od 20 Hz do 20 kHz. Impedancja niższa o 100 Omów. Możliwość przenoszenia dźwięku o poziomie 137 dB, czyli 7 dB więcej niż MXL. Czułość tego mikrofonu jest zdefiniowana w dB, czyli inaczej niż w przypadku MXL. Tutaj mamy 25 mV na 94 dB SPL. Ale jak wcześniej pisałam, 1 Pa ciśnienia akustycznego to poziom równy 94 dB. Zatem czułość 25 mV na 94 dB SPL możemy 1:1 porównać z poprzednią: 15 mV/Pa. Skoro czułość ta jest wyższa, to świadczy lepiej o mikrofonie, będzie on bardziej wrażliwy na ciche dźwięki i nie będzie wymagał dużego wzmocnienia.

Szumy tego mikrofonu są znacznie mniejsze niż MXLa. Pakiet mniejszych szumów i większej czułości daje temu mikrofonowi bardzo dużą przewagę nad 990. W „Power Options” widzimy, że mikrofon wymaga zasilania phantom, a ponadto nieco niżej widzimy jakie gniazdo ma mikrofon na wyjściu – standardowy XLR. 

Neumann U 87

Wybrałam ten mikrofon na koniec ponieważ jest bardzo popularnym mikrofonem studyjnym. Ponadto jego cena jest wysoka – około 10-11 tysięcy złotych. Specyfikacja tego mikrofonu jest dość precyzyjna. Oczywiście jest to kolejny mikrofon ciśnieniowo-gradientowy. Jego kapsuła pozwala na kilka kombinacji charakterystyki kierunkowej – wszechkierunkowa, ósemkowa i kardioidalna. Zakres częstotliwości jest identyczny jak w Rode NT1-A czyli od 20 do 20 kHz.

Czułość

Czułość zdefiniowana jest dla wszystkich trzech charakterystyk i jest w przedziale od 20 (omni) do 28 (kardioida). Producent tutaj definiuje także rozrzut tej czułości (szkoda, że w innej jednostce). Jest to rzetelna i uczciwa informacja, ale nie całkowicie potrzebna. Niemożliwe jest wytworzenie dwóch mikrofonów o idealnie tej samej czułości. Ma to znacznie szczególnie wtedy, kiedy chcemy dwa mikrofony sparować do sygnału stereo. Wtedy oczekujemy, że oba będą mieć identyczną czułość. Mikrofony do nagrywania stereo, takie jak na przykład AKG C414 są domyślnie parowane przez producenta na podstawie czułości. Wracając jednak do specyfikacji U 87, dalej czytamy o impedancjach wyjściowych. A jeszcze dalej o tym co nas bardziej interesuje, czyli szumy i SNR.

Szumy i SNR

Parametry tego mikrofonu są normatywne, co bardzo mnie cieszy. Znamy wartość szumów dla wszystkich trzech charakterystyk częstotliwościowych. Maksymalny sygnał określono dla dwóch parametrów – bez zniekształceń i z zniekształceniami rzędu 0.5%, których ludzkie ucho jeszcze nie wyłapuje. SNR również jest zdefiniowany dla wszystkich charakterystyk, ponadto jest zdefiniowany przy użyciu dwóch metod pomiarowych. Napięcie zasilania mikrofonu jest określone przez 48 V, czyli standardowy phantom power z dopuszczalnymi wahaniami rzędu 4 V. Dodatkowo niżej znajdziemy charakterystyki częstotliwościowe i kierunkowe dla wszystkich trzech opcji używania mikrofonu. Charakterystyki te są dokładne i precyzyjne. Charakterystyki kierunkowe są zdefiniowane dla aż dla 8 częstotliwości. Zaś charakterystyka częstotliwościowa przedstawiona jest bez i z użyciem wbudowanego tłumika. 

Ten wpis docelowo miał wyjaśniać specyfikacje mikrofonów i głośników. Ale z tej racji, że wyjątkowo dużo materiału powstało przy omawianiu mojego ulubionego tematu mikrofonów, postanowiłam specyfikację głośników przełożyć na kolejny wpis. Mam nadzieję, że ten materiał w prosty sposób wyjaśnia specyfikacje mikrofonów i ich praktyczne aspekty. Należy jednak pamiętać, że parametry mikrofonu nie  definiują jednoznacznie brzmienia mikrofonu. Szczególnie uwzględniając fakt, że mikrofon jest tylko (i aż) pewnego rodzaju przetwornikiem sygnału, który do niego dociera na sygnał elektryczny. A zatem to sygnał, który dociera do mikrofonu interesuje nas bardziej, a nie sam przetwornik.  Jak dobrze pracować z mikrofonem możecie przeczytać na moim blogu tutaj. 

Czy korzystasz z któregoś z powyższych mikrofonów? Wiedziałeś jak czytać specyfikacje mikrofonów? Rozumiesz już, że te wartości nie mają dużego znaczenia w przypadku brzmienia mikrofonu? Daj znać w komentarzu z jakiego mikrofonu korzystasz, chętnie przeczytam krótkie recenzje różnych sprzętów. 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Jak czytać specyfikacje mikrofonów? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Wiele z Was próbuje zaadaptować swoje pomieszczenie do nagrań za pomocą paneli czy gąbek znalezionych w internecie. Jak źle brzmi nagranie to na pewno wina tego, że nie wygląda tak jak te „profesjonalne” z internetu i na pewno trzeba tam nawalić gąbek i pianek i paneli wszędzie i będzie git – gdyby nie fakt, że nie wychodzi to tanio, to pewnie każde domowe studio wyglądałoby jak izolatka w szpitalu psychiatrycznym. Nie dobrze. Po pierwsze pokrycie powierzchni ścian  większe niż 50 % całości stosując panele akustyczne będzie mordercze dla dźwięku. Druga sprawa to fakt, że chińskie pianki nie są specjalnie skuteczne. Po trzecie – akustyka w pomieszczeniu powinna być z grubsza zaplanowana.

Dobra diagnoza pomieszczenia pozwala na osiągniecie dobrego efektu przy wykorzystaniu adaptacji, ale walenie paneli na pałę wszędzie gdzie się da – niekoniecznie. W tym wpisie zapoznam Was krótko z absorberami i dyfuzorami. Zdefiniujemy je sobie i spróbujemy zrozumieć ich przeznaczenie. Efektem tego powinno być świadome stosowanie jednych i drugich – a co za tym idzie, ulepszenie odpowiedzi pomieszczenia po pobudzeniu dźwiękiem. 

PROFESJONALNE adaptacje

Zacznę od przedstawienia Wam kilku NAPRAWDĘ profesjonalnych studiów nagrań. 

To są trzy pokoje nagrań w różnych, ale naprawdę profesjonalnych studiach nagrań. Tam nie ma pianek ani paneli w takiej formie w jakiej my stosujemy na codzień. Wiele z Was często mi powtarza „potrzebuję tych paneli co są w profesjonalnych studiach”. Proszę Was wtedy o wskazanie mi tych profesjonalnych studiów nagrań, w których możemy znaleźć popularne w Polsce gąbki czy proste panele akustyczne z wełną. Pamiętajcie, te rozwiązania są semi-profesjonalne, są amatorskie, ale wystarczające na nasze domowe potrzeby. Dla mnie kluczowe jest, aby nie mylić tego z profesjonalnymi rozwiązaniami. Te profesjonalne często ciągną za sobą duże koszty finansowe, w wielu przypadkach to jest poza naszym zasięgiem. Zatem, zerknijcie jeszcze raz na zdjęcia powyżej – to są PROFESJONALNE studia nagrań. Pianki i panele akustyczne z wełną są rozwiązaniem w stylu „aby aby”. Ale do rzeczy…

Absorbery (pochłaniacze)

Absorbery to akustyczne ustroje dźwiękochłonne. Pochłaniają one część energii z konkretnego pasma częstotliwości. Najczęściej posługujemy się absorberami, które są wypełnione skalną wełną mineralną. Wełny mają swoje klasy pochłaniania dźwięku, od A do E. Ale zamiast klasą łatwiej jest posługiwać się po prostu współczynnikiem pochłaniania zdefiniowanym dla konkretnych częstotliwości. Poniżej przedstawiam Wam zestawienie wyników dla dwóch produktów Isover – wełny PT 80 i PT 100 – zaczerpnięte wprost z dokumentacji producenta. 

I teraz tak, jak to rozumieć? Mamy dwa rodzaje wełny, PT 80 i PT 100. Pomiary wykonano dla dwóch grubości materiału – 5 cm i 10 cm. Dalej mamy współczynnik pochłaniania a_w, który jest uśrednieniem pochłaniania w całym paśmie częstotliwości. Dla nas bardziej wartościowe są współczynniki pochłaniania w pasmach. To pozwoli nam określić gdzie dany typ wełny pochłania najskuteczniej. Przeanalizujmy najpierw wełnę PT 80. Im wyższy współczynnik pochłaniania tym skuteczniej pochłania.

Dla 500 Hz mamy współczynnik równy 1, zatem  wełna działa tutaj mocno absorbująco. Ponadto, dla częstotliwości powyżej 500 Hz nadal jest bardzo skuteczna. Dla częstotliwości 125 Hz wełna jest praktycznie transparentna i nie działa wcale. Wniosek z tego jest następujący: jeżeli mamy za dużo niskiego basu w pomieszczeniu – wełna PT 80 o grubości 5 cm nam nie pomoże. Ten sam typ wełny, ale o grubości 10 cm poradzi sobie lepiej z niskimi częstotliwościami. Dalej można wyciągnąć bardziej frywolne wnioski – jeżeli chcemy absorbować wełną niskie częstotliwości w pomieszczeniu  – trzeba by wykorzystać grubą warstwę, conajmniej powyżej 10 cm. Cienkie plastry wełny radzą sobie dobrze z częstotliwościami powyżej 500 Hz. Więc jeżeli chcemy redukować wysoko-brzmiące echo (które rzadko się zdarza w małych domowych studiach nagrań) to wełna będzie skuteczna.

Niskie częstotliwości a panele pochłaniające z wełny

Jeżeli jednak, do małego pomieszczenia gdzie jest duży problem z niskimi częstotliwościami (bo mamy małą odległość od ścian) wpakujemy za dużo takiej wełny to momentalnie pogorszymy sytuację. Wełna zaabsorbuje część wysokich częstotliwości i ich energia będzie jeszcze słabsza względem niskich częstotliwości. To na pewno nie pomoże. Do kontroli niskich częstotliwości można jeszcze wykorzystać bass-trapy ustawione w rogach pomieszczenia. Wykorzystujemy to zamiast grubej warstwy wełny, żeby troszkę oszczędzić wysokiego pasma. Istnieje też wiele sprawdzonych kombinacji materiałów , które działają lepiej niż wełna. Jednak jeżeli chodzi o typowy panel – to będzie on wtedy grubszy. 

Dyfuzory (rozpraszacze)

Dyfuzory powodują rozproszenie fali akustycznej, bez pochłonięcia jej. Efektem tego jest to, że nie tracimy w ogóle energii fali akustycznej, a jedynie kierujemy ją w inny kąt pomieszczenia. Dla porównania poniżej pokazuję Wam współczynnik pochłaniania dla dyfuzora firmy Vicoustic.

Głównym zadaniem dyfuzora jest rozpraszanie dźwięku, więc współczynnik pochłaniania traktujemy tutaj jako dodatkową informację. Z racji tego, że dyfuzory najczęściej wykonane są z drewna ich najlepsza skuteczność pochłaniania znajduje się w przedziale 1000 Hz. Największą zaletą dyfuzorów jest fakt, że mniej niż absorbery pochłaniają wysokie częstotliwości. Zatem zastosowanie dyfuzorów w małych pomieszczeniach pozwoli nam zaoszczędzić górę pasma – a co za tym idzie, wyrazistość nagrań. Współczynnik pochłaniania dla tego dyfuzora nie przekracza wartości 0,5 czyli połowy skali. Zaś rozpraszanie mieści się w przedziale 0,6 a 0,8. Zastosowanie takiego dyfuzora pozwoli rozproszyć dźwięk jednocześnie nie tracąc go w pomieszczeniu. 

Podsumowanie

Dobre zrozumienie działania tych dwóch ustrojów akustycznych pozwala na świadome stosowanie ich w pomieszczeniach. Współcześnie akustyka oferuje nam także łatwe uporanie się z konkretną częstotliwością w pomieszczeniu. Wystarczy zastosować do tego strojone ustroje pochłaniające czy rozpraszające dźwięk. Do takich zabiegów potrzebne są jednak bardziej precyzyjne pomiary. Pamiętajcie jednak, że zastosowanie ogromnej ilości pianek czy paneli nie rozwiąże wszystkich akustycznych problemów. Dobrze jest stosować je z rozwagą, żeby tego pomieszczenia nie.. zabić. 

Czy korzystacie w swoich studiach nagrań czy pracowniach z paneli akustycznych? Jak je rozmieściliście? Zrobiliście je sami czy kupiliście? Jaki efekt dały Wam te panele akustyczne? Porozmawiajmy o tym w komentarzach!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Panele akustyczne w studio – jak, gdzie i kiedy? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.