Wielu z Was pisze do mnie z pytaniem o różnice w skuteczności paneli akustycznych z wełny i paneli z pianki akustycznej.  Z racji tego że piramidki z pianki są bardzo popularne wśród nie-profesjonalnych studiów nagrań to często wydaje się, że to najlepsze rozwiązanie. Oprócz piramidek na rynku akustycznym przoduje też wełna akustyczna, którą traktujemy jako lek na całe zło, ale czy tak faktycznie jest? I czym różnią się te dwa materiały? Jakie panele wybrać do domowego studio?

Wełna mineralna

Zacznę od wełny dlatego, że jest to mimo wszystko podstawowy budulec akustyki w pomieszczeniach. Wełna w budowlance jest wykorzystywana bardzo często, szczególnie do zabezpieczenia termicznego, ale także coraz częściej do pracy z akustyką szczególnie w domach jednorodzinnych. Świadomość skuteczności wełny w naszym mieszkaniu pozwoliła nam skutecznie odizolować się od hałasów sąsiadów, a co za tym idzie zapewniła nam zdecydowanie większy komfort akustyczny. Straciliśmy zaledwie 7 cm szerokości podłogi z każdej strony w pokoju, ale zyskaliśmy znacznie więcej. 

Jeżeli pracujemy na rzecz izolacji to naturalnym materiałem wydaje się nam właśnie wełna. Możemy ją zamknąć w ścianie przy użyciu płyty GK i mieć sprawę z akustyką w pewnym sensie załatwioną. Wełna jest bezpieczna jeżeli chodzi o jej palność, natomiast należy zadbać o odpowiednie zabezpieczenie wełny podczas montażu. 

Wełna jest także materiałem dobrze pochłaniającym dźwięk, szczególnie dla częstotliwości powyżej 500 Hz.  Jej pochłanianie jest wprost proporcjonalne do częstotliwości, zatem bardzo łatwo symulować i przewidywać jej działanie.

Pianka akustyczna

Tutaj mam dla Was zaskakującą wiadomość. Pomiary wykonane przez Soundway w rurze impedancyjnej dowodzą, że skuteczność wełny i pianki akustycznej o tej samej grubości jest prawie identyczna. Pianka wypada niewiele gorzej jeżeli chodzi o pochłanianie, jednak ma jedną dość poważną wadę. Jej pochłanianie jest mocno „niestabilne” i dla częstotliwości powyżej 500 Hz potrafi się wahać o wartość bliską 0,1 współczynnika pochłaniania. Konsekwencja tego jest taka, że ciężko tutaj przewidywać zachowanie pianki. 

Ponadto pianka jest łatwopalna, więc zabudowywanie jej w ścianach tak jak wełny nie jest bezpiecznym rozwiązaniem. Pianki powinny być montowane jedynie na ścianach. Rynek firm produkujących panele akustyczne daje tutaj duże możliwości. Pianki często wykonuje się w różnych kształtach i różnych kolorach. O ile wykonanie obicia paneli w różnych kolorach jest realne, ale tworzenie fikuśnych kształtów paneli z wełną jest dość skomplikowane. 

Podsumowanie

W kwestiach pochłaniania pianki i wełna wypadają bardzo podobnie. Nie ma tutaj znacznych różnic. Trzeba jednak rozważyć jeden szczegół. Panele najczęściej wewnątrz mają wełnę o grubości 5cm. Popularne piramidki nawet w czubie często nie osiągają takiej gęstości. Jeżeli więc chcemy zastąpić wełnę piankami trzeba zastanowić się nad grubością tego panelu! 

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Artykuł Panele z wełny czy panele z pianki?  pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Kiedy projektujemy pomieszczenie do odsłuchu muzyki chcemy, aby samo pomieszczenie w jak najmniejszym stopniu zakłócało odbiór muzyki. To co słyszy nasze ucho jest złożeniem dźwięku bezpośredniego i dźwięku odbitego od płaszczyzn w pomieszczeniu. Nie możemy całkowicie pochłaniać dźwięku, ani też całkowicie go odbijać. Bardzo ważna jest odpowiednia równowaga między tymi dwoma składowymi. W związku z tym, że dużą częścią dźwięku słyszanego jest to co odbija się od powierzchni nie możemy pozwolić, aby ta powierzchnia zbyt mocno go zniekształciła. Wadą takiego pomieszczenia może być na przykład filtr grzebieniowy.

Filtr grzebieniowy – co to jest? 

Jest to zniekształcenie dźwięku, które powstaje przez działanie odbić w pomieszczeniu. Powstaje przez nachodzenie na siebie dźwięku bezpośredniego i odbitego. Nałożenie się tych dwóch fal powoduje powstawanie węzłów i strzałek fali. Są to miejsca, w których dana częstotliwość jest wygaszana lub wzmacniana. Zjawisko wygaszania niektórych częstotliwości, a zarazem wzmacniania innych nazywamy właśnie filtracją grzebieniową. 

Jak usłyszeć filtr grzebieniowy?

Wprawne ucho od razu wyłapie efekt filtru grzebieniowego. Dzięki temu osoby doświadczone w pracy z dźwiękiem szybko są w stanie wyłapać ten problem np. w ścieżce dźwiękowej. Dla osób mniej doświadczonych jest to problem. Szczególnie kiedy niepoprawnie ustawimy opóźnienie na wokalu, a później próbujemy wypełnić pewne braki w ścieżce korektorem. Aby posłuchać efektu grzebieniowego można nałożyć na siebie dwie ścieżki, przy czym jedną z nich opóźnić o 1ms. Na widmie będzie można zauważyć pewnego rodzaju braki niektórych częstotliwości. 

Podsumowanie

Efekt filtru grzebieniowego w pomieszczeniu możemy kontrolować poprzez pochłanianie dźwięku w miejscach odbić lub poprzez rozpraszanie tego dźwięku. Możemy go także kontrolować w miksie poprzez odpowiednie dobranie opóźnień efektów. Do tego trzeba mieć jednak świadomość czym taki filtr jest i jak go usłyszeć. Mam nadzieję, że ten wpis odczaruje filtrację grzebieniową w waszych domach. 

Umiecie rozpoznawać filtrację grzebieniową w nagranych ścieżkach lub w pomieszczeniu? A może udało Wam się to doświadczalnie usłyszeć?  Pochwalcie się w komentarzach! 

Szczerze zachęcam Was do lektury serii wpisów o akustyce domowego studia nagrań – KLIK! 

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Artykuł Filtr grzebieniowy – co to jest i dlaczego zniekształca dźwięk? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Niewielu z nas przy tworzeniu studia nagrań ma wpływ na jego kształt. Zazwyczaj pomieszczenia w budynkach są prostokątne i niestety musi tak pozostać. Wprowadzenie zmian w kształcie pomieszczenia mocno ułatwiłoby dalszą pracę z akustyką. Dlatego właśnie, jeżeli tylko możemy zaingerować w wymiary czy konstrukcję pomieszczenia to warto już tutaj pomyśleć o akustyce. Aby pracować nad pochłanianiem dźwięku w pomieszczeniu kluczowa będzie konstrukcja ścian. Zaś dla mniejszych problemów z akustyką, falami stojącymi i rezonansami należy zadziałać z wymiarami i nachyleniem ścian. 

Pomieszczenia prostokątne do pracy z dźwiękiem

Pomieszczenia prostokątne są łatwiejsze w obliczeniach i w przewidywaniu ich wpływu na dźwięk. W poprzednim wpisie o akustyce pomieszczenia wspominałam o tym, jakie wymiary prostokątnego pomieszczenia najlepiej sprawdzą się do pracy z dźwiękiem. Najgorzej wypadną pomieszczenia prostokątne o równych wymiarach. Takich pokoi zdecydowanie należy unikać. Jeżeli jesteśmy skazani na pomieszczenie prostokątne, ale mamy możliwość dobrania odpowiednich rozmiarów to warto kierować się wskazówkami z poprzedniego wpisu. W tym przypadku konieczna będzie praca z konstrukcją ścian lub ustrojami akustycznymi, czyli dobór odpowiedniej ilości i ich rozmieszczenie. 

Nachylenie ścian w pomieszczeniu 

Drugą opcją, którą możemy rozważyć przy projektowaniu pomieszczenia jest nachylenie ścian. Taki zabieg niestety znacząco utrudni obliczenia parametrów akustycznych i przewidywalność akustyki pomieszczenia, ale pozwoli w pewnym stopniu uporać się z falami stojącymi. Ustawienie przynajmniej jednej z dwóch przeciwległych ścian pod innym kątem niż 90 stopni do podłogi umożliwi większe kontrolowanie fal stojących w pomieszczeniu. Zysk z tego ustawienia jest jednak niewielki, szczególnie że mocno ograniczamy przewidywalność akustyki.

Podsumowanie

O zmianach kątów w pomieszczeniu sugerowałabym myśleć na samym końcu. Takie zmiany muszą być sensownie zaplanowane. Na etapie projektowania studia warto się skupić przede wszystkim na wymiarach i na konstrukcji ścian. W kwestii konstrukcji ścian można bardzo dużo zdziałać, pisałam o tym tutaj. Praca z konstrukcją ścian pozwoli nawet całkowicie wyeliminować konieczność zastosowania paneli absorbujących na dalszym etapie pracy z akustyką pomieszczenia. 

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Artykuł Wymiary i kształt pokoju do pracy z dźwiękiem pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Kiedy mówimy o adaptacji akustycznej pomieszczeń często oprócz paneli pochłaniających chcecie stosować pułapki basowe. Sama idea stosowania tych pułapek nie jest zła. Sama nazwa sugeruje, że fale akustyczne niskich częstotliwości będą w jakiś sposób łapane i przetrzymywane lub niwelowane. Jeżeli pracujemy z dźwiękiem w pomieszczeniu to fale „basowe” są realnym problemem. Ze względu na swoją długość fala taka zanika wolniej niż fale wysokoczęstotliwościowe. Odbicia powodują, że w pomieszczeniu powstaje fala stojąca. Skutkiem takich zachowań będzie miejscowa mocniejsza lub słabsza percepcja danej częstotliwości. 

Co to są te pułapki basowe?

Pułapki basowe często są traktowane jako remedium na tego typu problemy w pomieszczeniu. Często jako pułapki basowe definiujecie każdego rodzaju pochłaniacze niskich częstotliwości. Nie jest to do końca trafne określenie. Są to jednak specyficzne ustroje akustyczne absorbujące. Pułapki basowe to ustroje strojone na wybraną częstotliwość, przez co mają konkretne wielkości i głębokości otworów. W związku z tym zastosowaniem najczęściej stosujemy pułapki basowe aby zniwelować fale stojące w pomieszczeniu, a nie po to, aby zwiększyć pochłanianie w dolnym paśmie. 

Jakie mają parametry?

Tworzenie pułapki basowej opiera się na dwóch wielkościach – na wielkości otworu oraz na jego głębokości. Wgłębienie pułapki powinno być równe ¼ długości fali, którą chcemy zredukować. Ten fakt generuje pewien problem, dla coraz niższych częstotliwości ten wymiar pułapki basowej rośnie. Zatem kiedy chcemy tworzyć pułapki dla bardzo niskich pasm konieczne będzie umieszczenie ich w niezagospodarowanych przestrzeniach np. na suficie, dlatego że będą miały bardzo duże wymiary. 

Podsumowanie

Nie należy zatem ładować do pomieszczenia dowolnej ilości pułapek basowych. Co więcej, każda zastosowana pułapka powinna mieć konkretne zadanie w pomieszczeniu. To jest problem, z którym spotykam się w studiach nagrań bardzo często. Standardem jest stosowanie ustrojów akustycznych pochłaniających bo.. bo tak, bo trzeba zapełnić 50% powierzchni, bo powinno być coś pochłaniającego, bo inni tak mają. Ja w sytuacji, kiedy ktoś zgłasza się do mnie z potrzebą zastosowania paneli zadaję jedno podstawowe pytanie: PO CO? Każdy ustrój akustyczny musi mieć swoje zastosowanie, KAŻDY, nawet pułapka basowa. 

Macie w swoich pokojach do pracy z muzyką pułapki basowe? Dajcie znać i pochwalcie się w komentarzach!

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Artykuł Pułapki basowe – po co je stosować? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Na blogu pojawiły się już trzy wpisy z serii „Projektowanie studia nagrań”. W tej chwili możecie poczytać o zasłonach, dywanach i konstrukcji ścian. Dzisiaj cofniemy się troszkę w czasie, do momentu projektowania pomieszczenia w czasie budowy. Poświęcimy chwilę na analizę ważnych parametrów okien. Okna akustyczne są zdecydowanie ważnym aspektem studia jeżeli mówimy o pomieszczeniu do nagrywania w kontekście izolacji akustycznej. Co do adaptacji mają niewielki udział, tutaj znacznie lepiej reaguje zasłona, którą na tym oknie można zawiesić. O izolacji studia nagrań pisałam już też w innym wpisie – tutaj. Natomiast dzisiaj skupimy się stricte na doborze okien akustycznych. Dodatkowo w bardziej profesjonalnych studiach oprócz okien patrzących na zewnątrz można znaleźć też okno akustyczne, które znajduje się pomiędzy reżyserką a pokojem nagraniowym. Tutaj to okno również musi spełniać swoją rolę w kontekście izolacji obu pomieszczeń. Każda niejednolitość w betonowej ścianie może powodować przepływ dźwięku i drgań na drugą jej stronę. Dlatego kiedy mówimy o oknach bardzo ważna jest jakość wykonania i montażu okien w naszej przegrodzie.

Na izolacyjność okien wpływ mają następujące parametry:

Grubość szkła akustycznego

Jak można się spodziewać im cieńsze szkło, tym słabsza jego izolacyjność. Dla niskich częstotliwości poniżej 500 Hz izolacyjność szkła o grubości ok. 2 cm  to nieco powyżej 30 dB. Izolacyjność ta rośnie wraz ze wzrostem częstotliwości i dla 5 kHz wynosi około 48 dB. Lepiej spisze się w tym przypadku szkło laminowane, które dla tej samej grubości dla 500 Hz utrzymuje izolacyjność około 35 dB, zaś dla częstotliwości ok 5 kHz sięga nawet do izolacyjności rzędu 55 dB. Sama grubość szkła jednak w dzisiejszych czasach nie jest aż tak ważna, ponieważ aktualnie produkowane okna najczęściej składają się z dwóch płyt szklanych. Wewnątrz nich jest zamknięta pustka powietrzna, która również ma dobre parametry izolacyjności.

Konstrukcja okna akustycznego

Przy wyborze okien do studia warto przeanalizować również konstrukcję okna. Odległość między szybami w konstrukcji okna nie ma dużego znaczenia. Im większa ta pustka tym lepszy współczynnik izolacyjności uzyskujemy, jednak różnica dla dużej przestrzeni i małej jest niewielka. Rozmiar ten ma największe znaczenie dla częstotliwości poniżej 1,5 kHz. Warto zatem przy wyborze wybierać okna z możliwie największą pustką powietrzną między szybami. Najczęściej w studiach wykorzystywane są rozmiary tej pustki rzędu 30cm. Producenci w swoich rozwiązaniach wypełniają też pustkę powietrzą różnego rodzaju gazem w celu zwiększenia izolacyjności. Warto przy analizie konstrukcji okna zwrócić uwagę na pełnopasmową izolacyjność okna. Dodatkowo, jeżeli mówimy o oknie separującym reżyserkę od pokoju nagrań to warto tutaj zainwestować pieniądze w okno, którego obie szyby nie będą równoległe. 

Montaż okna akustycznego

Ostatnią kwestią, o którą należy zadbać podczas projektowania – a w zasadzie już budowy studia jest montaż okien. Montaż w zasadzie wszystkiego… Nawet genialne pod względem akustycznym okno, jeżeli będzie źle uszczelnione w ścianie to niestety nic nie pomoże. Okna w ścianie, a szczególnie jeżeli chcemy dbać o ich parametry akustyczne muszą być montowane zgodnie z zaleceniami producenta. Niestety montaż zgodnie z przekonaniami montującego często kończy się tym, że izolacyjność okna z 50 dB spada do 10 dB.

Jakie okna akustyczne wybrać?

Podsumowując, kiedy nie zamierzamy wykonywać okien na zamówienie, a wybieramy je z dostępnej palety danego producenta warto sugerować się głównie izolacyjnością. Oczywiście dobrze, żeby ta izolacyjność była pełnopasmowa. Nie chcemy przecież mieć okien, które będą świetnie hamować wysokie pasmo, a wszystkie częstotliwości poniżej 1 kHz będą przepuszczane. Warto mieć na względzie to, że nawet jeżeli wykorzystamy ścianę z izolacyjnością rzędu 50 dB i na tej ścianie umieścimy okno z izolacyjnością 40 dB, to izolacyjność całej przegrody będzie wynosiła około 45 dB. Dlatego okno o słabych parametrach akustycznych może mocno zaburzyć skuteczność nawet bardzo dobrej ściany.

To jak? Wykorzystywaliście okna akustyczne w swoim studio? Dajcie znać w komentarzach jakie macie doświadczenie w tej kwestii!

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Bibliografia:
G. Ballou:  „Handbook For Sound Engineers” Wyd. Focal Press Oxford 2008, Wydanie IV. 

Artykuł Projektowanie studia nagrań – okna pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

W poprzednich wpisach z serii projektowania studia nagrań mogliście sobie troszkę poczytać o konstrukcji ścian i wykorzystaniu zasłon. Kiedy myślę o zasłonach od razu przychodzi mi do głowy jeszcze jeden sposób na poprawę akustyki. Jest to sposób zupełnie „domowy”, naturalny dla naszego słuchu. Pewnie jesteście już po lekturze tytułu tego wpisu, zatem nie będę dłużej przeciągać. Chodzi oczywiście o różnego rodzaju dywany i wykładziny. 

Dywany i wykładziny mają jedną poważną wadę, która też może być zaletą. Jeżeli ich zastosowanie nie jest dobrze przemyślane niestety pochłanianie wykładziny może być zbyt intensywne i spowoduje totalny brak wysokich częstotliwości w dźwięku. Co więcej, wykładzina i dywany pochłaniają dźwięk bardzo nierównomiernie. Przede wszystkim absorbują tylko górę pasma, więc z niskimi częstotliwościami trzeba sobie radzić dodatkowo, żeby wyrównać pasmo pochłaniane. 

Coraz więcej jest wykładzin produkowanych na potrzeby akustyczne, więc współczynniki pochłaniania są określone i dostępne dla klientów. Co za tym idzie, łatwiej jest projektować pomieszczenia z wykładzinami i dywanami, znając konkretne ich parametry. Wykorzystanie jednak jakiejkolwiek wykładziny czy dywanu może znacznie pogorszyć dźwięk w pomieszczeniu. 

Na parametry wykładzin wpływ mają najczęściej dwie zmienne:

Rodzaj dywanu akustycznego

W każdym sklepie budowlanym mamy bardzo duży wybór wykładzin i dywanów. Nie różnią się one tylko kolorami, ale także strukturą. Jest sporo gładkich wykładzin i dywanów, ale też dywany typu „shaggy”, a także o różnych kształtach, wymiarach i przede wszystkim o różnych metodach produkcji. Dodatkowo dywany mogą mieć różne składy materiałowe, ale także różną gęstość materiału. Nie wspomnę już nawet o tym, że możemy także wybrać dywan o różnej wysokości. Wszystkie te zmienne mogą generować różnice w pochłanianiu dywanu nawet o 0,4 jednostki współczynnika pochłaniania. 

Podkład pod dywan akustyczny 

Drugą zmienną mającą wpływ na rozrzut parametrów wykładzin jest podkład. W kwestii podkładów mamy rownież bardzo duży rozrzut technologiczny. Duże znacznie tutaj, jak w każdym materiale pochłaniającym mają otwarte lub zamknięte pory. Podkład wykonany z materiału o otwartych porach ma znacznie lepsze właściwości absorbujące dźwięk. Wykładzina zazwyczaj bez zastosowania podkładu  ma najgorsze właściwości pochłaniające. Podkłady z filcu i pianki wypadają znacznie lepiej niż podkłady z samego filcu. Rozbieżności w pochłanianiu mogą tutaj sięgać nawet do 0,6 jednostek współczynnika pochłaniania. 

Oprócz analizy tych dwóch parametrów warto także analizować pochodzenie współczynnika pochłaniania dywanu czy wykładziny. Dobrze, żeby nie był to współczynnik uśredniony dla całego pasma, albo współczynnik dla jednej częstotliwości, albo współczynnik wymyślony przez producenta na podstawie materiału. Najbardziej wiarygodne są współczynniki pochłaniania, które są zmierzone normatywnymi metodami. 

Podsumowując, wykładziny czy dywany to dobre narzędzie do kreowania akustyki pomieszczenia, jednak trzeba je stosować rozważnie. Całkowite pozbawienie pomieszczenia górnego pasma jest łatwe do wykonania, ale niestety bardzo mocno utrudni to pracę z dźwiękiem. Taka sytuacja zresztą to dla mnie codzienność, bo większość studiów, do których wpadam na konsultacje to studia, w których całe ściany są pokryte panelami z włóknem – tam występuje dokładnie ten sam problem. Właściciele wtedy często skarżą się na „przebasowiony” dźwięk w pomieszczeniu. Tłumaczą to ogromną ilością rezonansów przez wymiary czy inne problemy, ale najczęściej jest to po prostu zbyt duża ilość materiału absorbującego w pomieszczeniach. 

A teraz przyznać się! Kto z Was szukał pochłaniaczy na dół bo przesadził z pochłanianiem góry? Czekam na Wasze komentarze! 

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Bibliografia:
F.A. Everest, K.C.Pohlmann:  „Podręcznik Akustyki” Wyd. Sonia Draga Sp. z. o. o. Katowice 2013, Wydanie V. 

Artykuł Projektowanie studia nagrań – dywany pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

W tym wpisie porozmawiamy o kolejnym etapie projektowania studia nagrań. Chcę dzisiaj zwrócić Waszą uwagę na wykorzystanie zasłon w celu pochłonięcia dźwięku. Zazwyczaj nasze pomieszczenie zawiera co najmniej jedno okno, więc taka zasłona może pełnić dwie funkcje. Jednak warto też stosować zasłony kiedy w pomieszczeniu nie ma okien. Zasłona to względnie tani materiał pochłaniający. Dobrze sprawdzi się w pomieszczeniach, gdzie nie potrzebujemy dużej wartości współczynnika pochłaniania albo kiedy nie chcemy stracić zbyt dużo górnego pasma częstotliwości. W przypadku zasłon znacznie mają ich trzy parametry: masa, udrapowanie i podobnie jak w przypadku paneli – odległość od ściany. 

Masa zasłony akustycznej

Im cięższa jest zasłona tym jej pochłanianie w zakresie 300 Hz – 2 kHz rośnie. Dla częstotliwości 1000 Hz przy dwukrotnym wzroście ciężaru pochłanianie wzrośnie także dwukrotnie. Jest to największy wzrost pochłaniania przy tym wzroście gęstości materiału. Dla innych częstotliwości wzrost pochłaniania jest mniejszy. 

Udrapowanie zasłon akustycznych

Zależność jest taka, że im bardziej powierzchnia zasłony jest udrapowana tym skuteczność pochłaniania zasłony jest większa. Jeżeli zasłonę o szerokości 2m udrapujemy do 1m to współczynnik pochłaniania dla 1000 Hz będzie wynosił ok 0,8. Zaś kiedy tę samą zasłonę udrapujemy do 1,5 m to pochłanianie dla tej samej częstotliwości wyniesie 0,5. Tutaj podobnie jak przy ciężarze, zmiana pochłaniania jest najbardziej widoczna dla częstotliwości 1000 Hz. Pozostałe zmiany są równomierne w paśmie od 250 Hz do 4000 Hz.

Odległość zasłony akustycznej od ściany

Już przy omawianiu montażu wełny w poprzednim wpisie można było zauważyć dużą zmianę skuteczności pochłaniania w przypadku wykorzystania pustki powietrznej. Tutaj również odsuwanie zasłony od ściany tworzy pewnego rodzaju pustkę powietrzną. Zasłona podobnie jak każdy materiał pochłaniający powinna być umieszczona w odległości 1/4 długości fali pochłanianej od ściany.  Najmniejsze pochłanianie będzie w przypadku umieszczenia zasłony w połowie długości fali od ściany. W przypadku weluru każdy odstęp od ściany o 10 cm poprawi skuteczność o około 0,1 jednostki współczynnika pochłaniania. Jednak kolejny odstęp z 10 cm na 20 cm nie wniesie żadnej znaczącej zmiany. 

W rzeczywistości zatem wykorzystanie zasłon może działać jak punktowy pochłaniacz danej częstotliwości. Poprzez odpowiednią odległość od ściany możemy daną zasłonę „nastroić” na odpowiednią częstotliwość fali dźwiękowej. Jest to tania metoda radzenia sobie z pochłanianiem dźwięku w pomieszczeniu. Przy wykorzystaniu zasłon nie ma też tak dużego ryzyka utracenia górnego pasma jak w przypadku paneli z włókna szklanego. Zasłony mają mniejsze współczynniki pochłaniania niż włókno szklane, a zatem mniej ingerują w przestrzeń. 

Czy taka seria wpisów na temat tworzenia studia od podstaw Wam się podoba? Pochwalcie się swoimi rozwiązaniami w komentarzach!

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Bibliografia:
F.A. Everest, K.C.Pohlmann:  „Podręcznik Akustyki” Wyd. Sonia Draga Sp. z. o. o. Katowice 2013, Wydanie V. 

Artykuł Projektowanie studia nagrań – zasłony pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Na blogu sukcesywnie zaczęły pojawiać się wpisy związane z akustyką. W związku z tym, że nie jest to magiczne zagadnienie, a zwykła fizyka w parze z matematyką, chciałabym rozwiać pewne wątpliwości i ułatwić Wam drogę do świadomej pracy z akustyką pomieszczenia. Akustyka w pomieszczeniu jest też fragmentem „toru” audio. Płaska charakterystyka głośnika nie gwarantuje nam wiarygodnego (czyt. płaskiego) odsłuchu, dlatego, że bardzo dużym elementem tego co słyszymy jest nasze pomieszczenie. Przetwarza ono na swój sposób dźwięk, czego efektem mogą być wzbudzające się fale rezonansowe, fale stojące lub inne akustyczne zjawiska. Bardzo ważnym parametrem akustycznym pomieszczenia jest czas pogłosu. Pozwala on zdefiniować pomieszczenie i wstępnie ustalić jego akustyczne problemy.  

Co to jest czas pogłosu?

Czas pogłosu to obiektywny, akustyczny parametr pomieszczenia. Jest to czas, w którym poziom dźwięku w pomieszczeniu spadnie o 60 dB. Czyli milion razy! W dziedzinie akustyki decybel jest jednak bardziej przystępny. Wracając jednak do czasu pogłosu. Czas pogłosu zdefiniowany w tej formie nazywamy T60. Aby uzyskać wyraźny spadek o 60 dB, nie wchodząc w szumy pomieszczenia i nie uszkadzając sobie słuchu przy pomiarze potrzebujemy generować poziom dźwięku ok 110-120 dB. Nie jest to łatwe, dlatego w akustyce często posługujemy się czasami T30, T20 i EDT (ang. Early Decay Time). Parametry te są tak samo zdefiniowane jak T60, jednak dla T30 wymagany jest spadek o 30 dB, dla T20 spadek o 20 dB, a dla EDT o zaledwie 10 dB. Te parametry są mniej dokładne od T60, jednak pozwalają szybko i łatwo zmierzyć czas pogłosu. Czas pogłosu możemy, a nawet powinniśmy definiować w funkcji częstotliwości. Daje to precyzyjny, częstotliowściowy obraz pomieszczenia. 

Jakie parametry są sugerowane?

W literaturze można spotkać sporo informacji na temat optymalnych czasów pogłosu dla różnego rodzaju pomieszczeń. Należy jednak pamiętać że czasy te są zależne od wielkości pomieszczenia i dla dużych pomieszczeń powinny rosnąć. W bardzo popularnej książce Leo Beranka (to na pewno jest najważniejsze źródło w tej kwestii) czasy pogłosu dla studia nagraniowego wynoszą ok. 0,2-0,9 s, dla sal koncertowych 0,9-1,2 s. Optymalny czas pogłosu w kościele u Beranka to ok 0,9-2,5 s. W „Podręczniku Akustyki” Everesta czas pogłosu dla studia nagraniowego jest zdefiniowany w granicach 0,5 do 1 s. Dla sal koncertowych Everest sugeruje 1,25-2,5 s.  Nasza polska Wikipedia definiuje (niestety bez konkretnego przypisu)  czasy dla studia nagraniowego 0,3-1 s, a dla reżyserki studia nagrań od 0,2 s do 0,4 s. 

Jak go szybko zmierzyć?

Czas pogłosu możemy mierzyć profesjonalnie, zgodnie z normą PN-EN ISO 3382-2:2010. Ale możemy go mierzyć także pół-profesjonalnie, przy zastosowaniu dobrej techniki pomiarowej i prostej aparatury. Do pomiaru czasu pogłosu potrzebujemy źródło dźwięku i rejestrator dźwięku. Jako źródło dźwięku dobrze sprawdzi się przebicie mocno napompowanego balonika lub klaśnięcie dłońmi. Kiedy chcemy pomiar wykonać bardziej profesjonalnie można skorzystać  z głośnika, z którego będzie generowany sweep sine lub szum. Jako rejestrator może posłużyć nam mikrofon lub telefon z dyktafonem lub innego typu rejestrator.

Warto spełnić normatywne wytyczne związane z ustawieniem mikrofonu i głośnika w pomieszczeniu. To znaczy – potrzebujemy umieścić źródło dźwięku na wysokości conajmniej jednego metra i w odległości conajmniej jednego metra od ścian. Ponadto mikrofon powinien być na wysokości 1,5 metra, w odległości jednego m od ścian i conajmniej metr od głośnika (im dalej tym lepiej).  Jeżeli chcemy badać czas pogłosu w studio nagraniowym dobrze będzie ustawić głośnik w miejscu gdzie później będzie przebywał nagrywany muzyk. Jeżeli chodzi o pomiar pomieszczenia odsłuchowego, najlepszą kombinacją będzie głośnik w miejscu naszych monitorów, zaś mikrofon w sweet spocie. Dla dobrego uśrednienia wyników dobrze jest wykonać kilka pomiarów z różnymi ustawieniami mikrofon-głośnik. Nagrane odpowiedzi impulsowe następnie importujemy do darmowego programu Room EQ Wizard, który wynikowo zwraca nam tabelę wyników czasu pogłosu w funkcji częstotliwości. 

Wyniki i co dalej?

Poprzez szybką analizę w programie Room EQ Wizard możemy uzyskać wyniki dla częstotliwości tercjowych w formie tabeli. Co jednak z tymi wynikami zrobić? Generalnie docelowo będziemy dążyć do wyrównania czasu pogłosu dla wszystkich częstotliwości. Słuszny będzie także powolny wzrost czasu pogłosu dla wyższych częstotliwości. Jeżeli jakaś częstotliwość ma wyraźnie większy czas pogłosu od innych, i ta tendencja się powtarza dla kilku pomiarów, warto pomyśleć nad strojonym pochłaniaczem tej częstotliwości. Taki pomiar może być dla nas dobrym punktem wyjściowym do planowania adaptacji akustycznej w pomieszczeniu. Na blogu pojawiła się seria dwóch wpisów o adaptacji akustycznej, zachęcam do czytania! 

Wykonywaliście takie pomiary w swoim studio nagrań? Jakie Wam wyszły wyniki? Pochwalcie się w komentarzach!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Czas pogłosu jako kluczowy parametr akustyczny pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej… No, ale czy na pewno? W tym wpisie chciałabym troszeczkę poruszyć kwestię akustyki w domowym studiu do nagrywania. Wspominałam już wcześniej, i zawsze będę to powtarzać, że akustyka to BARDZO ważny element nagrania. Dobra akustyka studia nagraniowego daje po prostu dobry start dla dalszej pracy z nagraniem. Jest szansa, że jeżeli opanujemy fale akustyczne w pomieszczeniu, to nie trzeba będzie potem szukać mankamentów i ciąć korektorem. Wspomnę jeszcze o tym, że rozwiązania tutaj przedstawione są semi-profesjonalne. Jestem zwolennikiem nagrywania profesjonalnej muzyki w profesjonalnych warunkach, wszystko inne można nagrać gdziekolwiek – a nawet – w Twoim pokoju z aneksem studyjnym. Na koniec wspomnę o skutecznej pracy z mikrofonem w kontekście akustyki.  A jak go do tego przystosować? Przekonaj się. 

„Czym charakteryzuje się dobre studio nagraniowe? Istnieje tylko jedno kryterium ostateczne – akceptacja zarejestrowanego w  nim dźwięku przez słuchacza.” A. F. Everest. 

IZOLACJA

Przede wszystkim najpierw zaznaczę kwestie, na które nie mamy wpływu. Pokój jest już wybudowany – więc izolacja akustyczna jest JAKAŚ, akustyka jest JAKAŚ. Nie ingerujemy w ściany, nie będziemy nic ryć i demolować. Usiądź w ciszy i posłuchaj swojego pokoju. Nie ma nic gorszego, niż sytuacja, kiedy ten nagrany 'take’ jest już idealny, no po prostu perfekcyjny, ale na ostatniej wyrecytowanej linijce słychać szczeknięcie psa sąsiada. Opcja poproszenia psa o nieszczekanie na czas nagrywania będzie dość skomplikowana – zaś skuteczna izolacja ścian wcale nie będzie łatwiejsza. Zrób co w Twojej mocy – zamknij okno, zamknij drzwi, wybierz „najcichszy” czas z całej pory dnia. Posłuchaj czy Twój komputer nie jest zbyt głośny, jeżeli słychać go na nagraniu spróbuj zaizolować jego obudowę. Można między podłoże a komputer włożyć materiał pochłaniający drgania, a akustycznie – schować komputer do szafy na czas nagrania. 

ADAPTACJA

Poruszmy teraz kwestię adaptacji akustycznej w pokoju. Nie będę mówiła o tym, że miejsce na tekturki po jajkach jest w koszu, ale też nie wspomnę w tym wpisie o żadnych panelach akustycznych. Na początek trochę teorii. Czas pogłosu w pomieszczeniu będzie tutaj najbardziej kluczowy – pozwoli nam na ustalenie ile pochłaniania trzeba będzie wprowadzić do pomieszczenia, żeby warunki były optymalne. Za długi czas pogłosu spowoduje utratę wyrazistości w nagraniu i popularne „echo”, zaś głos ludzki lubi pomieszczenia z umiarkowanym pogłosem, w takich warunkach żyjemy i właśnie takie są dla nas naturalne. Zdefiniowanie jednej wartości czasu pogłosu nie załatwi sprawy, najlepiej sprawdzić to w funkcji częstotliwości. Łatwo i szybko taki bardzo orientacyjny pomiar można wykorzystywać darmowe oprogramowanie Room EQ Wizard. Optymalny czas pogłosu dla mowy powinien wynosić ok. 0,2 – 0,6 sekundy.

Praktyczny, ogólny wniosek z tych rozważań jest taki, że jeżeli słyszymy, że nasz głos po nagraniu ma dużo pogłosu, nie jest wyraźny to powinniśmy zastosować jakiegoś rodzaju pochłanianie. Każdy miękki materiał możemy nazwać pochłaniającym, skuteczne będzie wykorzystanie dywanu, sofy, koca czy otwartej szafy. Jednak z tym też trzeba być ostrożnym – materiały pochłaniające lekkie, takie jak dywan nie będą skuteczne dla niskich częstotliwości, za to bardzo mocno stłumią wysokie częstotliwości. Głos człowieka z reguły lubi się z wysokimi częstotliwościami, są one konieczne do wyrazistości i dobrego brzmienia. Jeżeli te wysokie częstotliwości nie brzmią zbyt dobrze, powinniśmy zastosować rozpraszacze np. w formie regału z książkami czy inny element o równomiernym, twardym układzie. Na niskie częstotliwości możemy zadziałać pochłaniaczami w rogach pomieszczenia (na przykład fotel).

MIKROFON

Dodatkowo możemy próbować popracować z mikrofonem i wykorzystać jego zalety. Dobrze jest używać mikrofonu o charakterystyce kardioidalnej, ustawiając do tyłem do najbardziej „gołej” (nie pokrytej żadnymi meblami) ściany w pokoju. Zawsze powtarzam, że mikrofon lepiej zabrzmi w środku pomieszczenia, czyli w największej odległości od ścian. W przypadku wokali hip-hopowych, dobre będzie nagrywanie w bliskiej odległości od mikrofonu. Dalsza odległość powoduje zbieranie przez mikrofon więcej odbić z pomieszczenia, a w efekcie więcej przestrzeni w wokalu – której w przypadku hip-hopu nie potrzebujemy. 

Myślę, że kwestie akustyki w domowych studiach nagrań są bardzo ważne. Bardzo często zapominamy o nich, ignorujemy akustykę, a później kombinujemy w miksie jak to naprawić. Akustyka jest tak samo ważna w przypadku pomieszczeń odsłuchowych. Należy pamiętać, że mikrofon nagrywa dźwięk w pomieszczeniu, nie tylko nasz głos, ale to jak ten głos brzmi w pomieszczeniu, a to jak brzmi w pomieszczeniu silnie zależy od akustyki tego pomieszczenia. 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Pokój z aneksem studyjnym czyli akustyka domowego studia nagrań pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.