Kiedy projektujemy pomieszczenie do odsłuchu muzyki chcemy, aby samo pomieszczenie w jak najmniejszym stopniu zakłócało odbiór muzyki. To co słyszy nasze ucho jest złożeniem dźwięku bezpośredniego i dźwięku odbitego od płaszczyzn w pomieszczeniu. Nie możemy całkowicie pochłaniać dźwięku, ani też całkowicie go odbijać. Bardzo ważna jest odpowiednia równowaga między tymi dwoma składowymi. W związku z tym, że dużą częścią dźwięku słyszanego jest to co odbija się od powierzchni nie możemy pozwolić, aby ta powierzchnia zbyt mocno go zniekształciła. Wadą takiego pomieszczenia może być na przykład filtr grzebieniowy.

Filtr grzebieniowy – co to jest? 

Jest to zniekształcenie dźwięku, które powstaje przez działanie odbić w pomieszczeniu. Powstaje przez nachodzenie na siebie dźwięku bezpośredniego i odbitego. Nałożenie się tych dwóch fal powoduje powstawanie węzłów i strzałek fali. Są to miejsca, w których dana częstotliwość jest wygaszana lub wzmacniana. Zjawisko wygaszania niektórych częstotliwości, a zarazem wzmacniania innych nazywamy właśnie filtracją grzebieniową. 

Jak usłyszeć filtr grzebieniowy?

Wprawne ucho od razu wyłapie efekt filtru grzebieniowego. Dzięki temu osoby doświadczone w pracy z dźwiękiem szybko są w stanie wyłapać ten problem np. w ścieżce dźwiękowej. Dla osób mniej doświadczonych jest to problem. Szczególnie kiedy niepoprawnie ustawimy opóźnienie na wokalu, a później próbujemy wypełnić pewne braki w ścieżce korektorem. Aby posłuchać efektu grzebieniowego można nałożyć na siebie dwie ścieżki, przy czym jedną z nich opóźnić o 1ms. Na widmie będzie można zauważyć pewnego rodzaju braki niektórych częstotliwości. 

Podsumowanie

Efekt filtru grzebieniowego w pomieszczeniu możemy kontrolować poprzez pochłanianie dźwięku w miejscach odbić lub poprzez rozpraszanie tego dźwięku. Możemy go także kontrolować w miksie poprzez odpowiednie dobranie opóźnień efektów. Do tego trzeba mieć jednak świadomość czym taki filtr jest i jak go usłyszeć. Mam nadzieję, że ten wpis odczaruje filtrację grzebieniową w waszych domach. 

Umiecie rozpoznawać filtrację grzebieniową w nagranych ścieżkach lub w pomieszczeniu? A może udało Wam się to doświadczalnie usłyszeć?  Pochwalcie się w komentarzach! 

Szczerze zachęcam Was do lektury serii wpisów o akustyce domowego studia nagrań – KLIK! 

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Artykuł Filtr grzebieniowy – co to jest i dlaczego zniekształca dźwięk? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Zafascynowana falą postów na grupach, które dotyczą zakupy słuchawek postanowiłam przybliżyć Wam nieco te kwestie. Wybór jeżeli chodzi o słuchawki jest ogromny, dodatkowo jeszcze są różne typy tych słuchawek, a różne typy to w tym przypadku różne zastosowania. Często monitory studyjne, nawet takie wysokiej klasy nie są wystarczające do pełnej oceny gotowego miksu. We wpisie o zaletach i wadach zastosowania słuchawek i monitorów wyjaśniam, że tak naprawdę potrzebujemy obu tych źródeł dźwięku do najbardziej efektywnej pracy z dźwiękiem. Słuchawki i monitory uzupełniają się wzajemnie, dlatego dobrze jest mieć i to i to. Ale do rzeczy… jakie te słuchawki kupić? 

Ze względu na budowę słuchawek możemy je sklasyfikować na trzy grupy:

Konstrukcja słuchawek – otwarta

Słuchawki otwarte to słuchawki, które izolacyjność jest najmniejsza. Przylegają one lekko do uszu, przez co nie uciskają ich i nie powodują pocenia się. Są najwygodniejsze, najlepsze także do długiej pracy z dźwiękiem. W związku z tym świetnie się sprawdzą w przypadku produkcji muzyki czy na potrzeby miksowania dźwięku. W tych przypadkach komfort uszu jest bardzo ważny. 

Konstrukcja słuchawek – zamknięta

Są to słuchawki o silnej izolacyjności. Jest to spowodowane tym, że są mocno dopasowane do uszu. Dźwięk, który generowany jest w słuchawce w bardzo małym stopniu wydobywa się na zewnątrz. To jest ich największa zaleta, którą wykorzystujemy w sytuacji nagrywania muzyki. Kiedy wykonujemy typowo akustyczne nagranie, chcemy żeby sygnał metronomu czy podkładu z odsłuchu nie był nagrywany przez mikrofon. Dzięki temu możemy nawet głośno odtwarzać dźwięk, a przesłuch będzie niewielki. W związku z świetną izolacyjnością tych słuchawek niestety związana jest mała wygoda ich noszenia. Kosteczki, z których składa się małżowina zaczynają boleć, a uszom należy co jakiś czas dać odpocząć.

Konstrukcja słuchawek – półotwarta lub półzamknięta

Trzecim typem słuchawek są konstrukcje hybrydowe – półotwarte lub półzamknięte. Kosztem mniejszej izolacyjności wzrasta komfort noszenia tych słuchawek. Są one kompromisem, dobrym do małego studia czy na małe potrzeby. 

Zatem…. jakie słuchawki do pracy z dźwiękiem kupić?

Analiza podziału słuchawek ze względu na ich budowę daje odpowiedź jakiego typu słuchawek będziemy potrzebować do naszej pracy. To już naprawdę duża część pracy za nami. Myślę, że jest to najważniejsza wytyczna, bo o ile rozważamy słuchawki z conajmniej średniej półki to pozostałe parametry będą wystarczające. A z tych pozostałych parametrów, to te, które są warte analizy to przede wszystkim pasmo przenoszenia, które powinno być minimalnie w przedziale 20 Hz – 20 kHz, skuteczność słuchawek, która powinna być w okolicach conajmniej 90 dB i impedancja. Ten ostatni parametr, czyli impedancja ma znaczenie w przypadku  wzmacniacza, którym będziemy te słuchawki napędzać. O ile będzie to interfejs audio czy mikser, to na pewno poradzi sobie z wysoko-impedancyjnymi słuchawkami. Problem może się pojawić, kiedy kupimy słuchawki z impedancją rzędu 250 Om, a będziemy wpinać je na przykład do telefonu. Dźwięk wtedy może okazać się zbyt cichy. 

W przypadku wybierania słuchawek, jak każdego sprzętu akustycznego, najlepiej jest wybrać się do sklepu muzycznego i przetestować dane sztuki. Warto wziąć pod uwagę wygodę użytkowania słuchawek, parametry, dźwięk, który z nich się wydobywa i opinię innych osób apropos np. wykorzystanej technologii związanej z konstrukcją. 

Zebrałam Wam poniżej kilka modeli słuchawek, które zazwyczaj polecam Wam kiedy mnie o nie pytacie.

Konstrukcja otwarta 

AKG K712 Pro

AKG K612 Pro

Beyerdynamic DT990 Pro

Konstrukcja zamknięta

Audio-Technica ATH-M50

Sennheiser HD-200 Pro

Beyerdynamic DT 770 Pro

Konstrukcja półotwarta

Beyerdynamic DT880 Pro

AKG K240 MKII

Nie dzieliłam tych słuchawek ze względu na ceny, bo ceny lubią się zmieniać. Jeżeli klikniesz na interesujący Cię model słuchawek to link automatycznie przeniesie Cię do sklepu Thomanna, gdzie możesz podejrzeć sobie aktualne ceny. 

Dziękuję Ci bardzo za poświęcony czas. Jeżeli masz ochotę to koniecznie w komentarzu napisz mi z jakich słuchawek korzystasz i na jakie potrzeby. Bardzo ciekawi mnie co wybraliście dla siebie. 

Artykuł Jakie słuchawki wybrać do pracy z dźwiękiem? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Z mojego poprzedniego wpisu „Mastering wokali – tanio, szybko, dobrze” mogliście dowiedzieć się czym mastering nie jest. I choć jest to pewna droga do zdefiniowania tego pojęcia, zdecydowanie nie jest to wystarczające. Ilość pojawiających się zapytań, w których można zauważyć problem określenia różnicy między miksem a masteringiem, jest ogromna.  Ten temat jest ważny dlatego, że często szukamy wiedzy na temat miksu wykorzystując słowo kluczowe „mastering”. Kiedy jednak szukamy zagadnień faktycznie związanych z masteringiem to nie potrafimy ich nawet nazwać. No dobrze, więc zdefiniujmy sobie ten mastering raz a porządnie. 

Definicja masteringu

W Wikipedii możemy przeczytać, że mastering to „końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału„. Ta definicja jednak nie podkreśla innej bardzo ważnej roli masteringu. Przytoczę jeszcze jedną definicję tym razem z świetnej książki Piotra Kardasa „Homerecording dla każdego„, brzmi ona następująco „proces przygotowania i obróbki materiału audio w celu nagrania go na określony nośnik„. Ta definicja jest zdecydowanie szczęśliwsza dlatego, że podkreśla bardzo ważną współcześnie rolę masteringu – koncepcję przygotowania utworu na nośnik. A współcześnie w zasadzie jest to przygotowanie na odpowiednie streamingi. 

Na dzień dzisiejszy jednak zdefiniowanie masteringu nie jest takie proste. Właśnie ze względu na to, że nieustannie zmienia się sposób przekazywania muzyki słuchaczom. O ile wcześniej wykonując mastering przygotowywano materiał tak, aby jak najlepiej odtwarzał się na kasecie, płycie winylowej czy płycie CD, dbano o odpowiedni odstęp czasu między utworami, o odpowiednią kolejność, o wspólne brzmienie utworów w ramach albumu, a także wypalano nośnik-matkę, to aktualnie wykonujemy przygotowanie utworu pod konkretne wymagania streamingu. Podczas miksu mamy do dyspozycji tyle dobrych procesorów i tak wiele możliwości, że sama edycja brzmienia w procesie masteringu jest niewielka i zamyka się w faktycznym „wydobywaniu niuansów brzmieniowych”. 

Sugerowane poziomy LUFS

Teraz mówimy nawet o masteringu do internetu. Gdzie bardzo ważne jest żeby wziąć pod uwagę wymagania konkretnego streamingu. A jeżeli chodzi o te wymagania to one też potrafią być różne. Najczęściej posługujemy się poziomem LUFS, który również jest zdefiniowany dla różnych streamingów. Youtube na swoje potrzeby definiuje poziom – 13 LUFS, a Apple Music -16 LUFS. Dla porównania materiał w telewizji powinien mieć poziom około -23 LUFS. 

Pamiętajmy jednak, aby nie mylić miksu z masteringiem. Są to dwa odrębne procesy, z których każdy ma do osiągnięcia inny cel. Coraz częściej można się spotkać z osobami, które same przeprowadzają proces masteringu w ramach miksu. W muzyce popularnej nie ma miejsca na takie samodzielne działania i dobrym zwyczajem jest oddawać materiał do masteringu profesjonalistów. Kolejna para dźwiękowych uszu, która pracuje nad naszym utworem może bardzo dużo do niego wnieść. 

Czy robicie mastering swoich nagrań samodzielnie w domu? Czy zlecacie to zewnętrznej firmie? Dajcie znać w komentarzach jak to u Was wygląda

A ja tymczasem zapraszam Was na mojego instagrama, gdzie możecie łyknąć więcej aku-ciekawostek  
KLIK

Artykuł Mastering – co to faktycznie jest? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Mam wrażenie, że w środowisku domowych inżynierów dźwięku w kwestii używania utworów referencyjnych   istnieje podział na dwie grupy. Pierwsza z nich to osoby, które już poznały się na mocy tych utworów i korzystają z nich regularnie. Druga grupa w ogóle z nich nie korzysta i nie czuje takiej potrzeby. Myślę, że utwory referencyjne mają podobną rangę ważności w procesie miksowania co używanie odsłuchów referencyjnych. Ja do korzystania z utworów referencyjnych i odsłuchów referencyjnych ZAWSZE zachęcam. Uważam, że wszystko co może usprawnić pracę z miksem jest dobre.  Używanie referencji przyspiesza diagnozowanie błędów w miksie. Z mojego doświadczenia wynika, że dobre zdiagnozowanie błędu jest często dużym problemem dla początkujących realizatorów i inżynierów dźwięku. 

Utwory referencyjne można wykorzystać na kilka różnych sposobów: 

1. Na potrzeby odzwzorowania innego instrumentu

   Jeżeli w jakimś utworze jest brzmienie gitary czy innego instrumentu, które nam się podoba i w naszym utworze chcemy uzyskać podobny efekt to nie ma nic złego w tym, żeby wykorzystać ten utwór jako referencję i po prostu odwzorować te brzmienie. Podobnie też na podstawie referencji można kontrolować widmo naszego utworu, jeżeli uważamy, że w utworze referencyjnym balans częstotliwości jest dobry. 

2. Jako inspiracja do naszego miksu

   Przed rozpoczęciem miksowania można słuchać dobrze zrobionych utworów żeby poznawać nowe techniki czy efekty, którymi później można wzbogacać swoje miksy. Można także słuchać miksów danego gatunku muzyki, żeby wiedzieć w którym kierunku poprowadzić swój własny miks. Czasem zdarza się tak, że czujemy, że w utworze czegoś brakuje, ale nie wiemy czego. Posłuchanie innej muzyki odciąga nas od tych myśli i pozwala inaczej spojrzeć na nasz utwór. 

3. Do porównań na sam koniec miksowania i masteringu

   Wykorzystanie utworu referencyjnego na sam koniec miksowania to tylko jedno z wielu jego zastosowań. Tutaj dobrze wybrać utwory zbliżone gatunkowo do muzyki, którą w danym momencie miksujemy. Jeżeli ciężko jest znaleźć taki utwór można sobie pomóc wykorzystując na przykład kilka utworów ale z charakterystycznymi instrumentami, które chcemy porównać. 

4. Do rozpoznania pomieszczenia odsłuchowego

   Jako, że jestem akustykiem to jest to jedno z moich ulubionych zastosowań utworów referencyjnych. Akustycy wchodząc do pomieszczeń, które muszą ocenić zaczynają od klaśnięcia dłońmi. Ten prosty ruch pozwala posłuchać odpowiedzi pomieszczenia, a co za tym idzie na szybko ocenić na przykład czas pogłosu. Jeżeli realizator dźwięku miksuje poza swoim studiem to pracę powinien zacząć od poznania zalet i wad nowego pomieszczenia. Jeżeli mamy utwór referencyjny, z którym jesteśmy dobrze osłuchani w naszym studio, którego charakter znamy, i ten utwór puścimy sobie w innym miejscu to na podstawie tego co słyszymy będziemy mogli zgrubnie ocenić jakość, a co za tym idzie charakterystykę odsłuchu i pomieszczenia. Dzięki temu poprzez utwór referencyjny porównawczo możemy ocenić nowe pomieszczenie.

5. Do testowania monitorów studyjnych przed zakupem

   To ostatnie z zaproponowanych tutaj zastosowań utworów referencyjnych. Podobnie jak w punkcie czwartym, znając dobrze utwór możemy szybko porównać gdzie pasmo jest podbite czy których częstotliwości brakuje w danym odsłuchu. 

Powtarzam, utwory referencyjne to naprawdę duże narzędzie. Znając dobrze jeden utwór można naprawdę znacząco poszerzyć sobie pole manewru w wielu przypadkach. Również podczas miksowania usprawniają pracę nad miksem i poszukiwanie niuansów. Do osób, które do tej pory z nich nie korzystały: SPRÓBUJCIE CHOCIAŻ.

Jeżeli używacie utworów referencyjnych to napiszcie mi w komentarzu jakie to najczęściej są piosenki, na czym lubicie testować sprzęt czy co najczęściej porównujecie w Waszą twórczością!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK 

Artykuł Po co mi utwory referencyjne? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Link do wersji oryginalnej: 
KLIK

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł 5 kroków do uzyskania radiowej jakości wokalu w warunkach domowych pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

W pierwszej części wpisu przyjrzeliśmy się bliżej problemom związanym z ustawieniem odsłuchów w przestrzeni – czyli zazwyczaj w naszej sypialni. Zidentyfikowaliśmy kilka często popełnianych błędów. Wspomniałam tam, że w drugiej części opowiem nieco o tym jak wykorzystać ustawienie odsłuchów dla jak najlepszych wrażeń słuchowych. Zachowanie symetrii w tej kwestii również jest niezwykle ważne. 

Trójkąt równoboczny

Po pierwsze warto zadbać o odpowiednie odległości między naszą głową, a jednym i drugim monitorem.  Jeżeli monitory są zbyt blisko siebie to obraz stereo jest bardzo rozmyty. Jeżeli są zbyt daleko od siebie, to Twój „sweet spot” będzie w bardzo dużej odległości od monitorów. Efektem tego jest fakt, że będziesz słyszał oba kanały osobno, a nie będą one tworzyły jednego obrazu. Między głośnikami powinna być taka sama odległość, jak między Twoim miejscem odsłuchu a każdym z głośników. Te trzy dystanse, zaznaczone na rysunku poniżej na żółto, powinny być sobie równe!

Dzięki temu Twoja głowa i oba monitory będą w każdym z rogów trójkąta równobocznego. Takie ustawienie można w prosty sposób uzyskać mierząc te odległości zwykłą miarą. Najlepszym dystansem między głośnikami, który często pojawia się w literaturze jest około 1,7m. Jest to dość duża odległość, którą ciężko zrealizować w niewielkim pokoju. Nawet jeżeli ten dystans u Ciebie jest mniejszy to koniecznie zachowaj zasadę trójkąta równobocznego. 

Odpowiednie kąty

Drugą kwestią w precyzyjnym ustawieniu monitorów odsłuchowych jest dobranie kąta ustawienia monitorów. Niektórzy z realizatorów wolą kiedy głośniki są ustawione wyżej i skierowane nieco w dół. Inni zaś wolą je mieć na wysokości swoich uszu. 

Ponadto świetną wskazówką do dobrego ustawienia monitorów, którą wcześniej już podawałam na swoim instagramie jest użycie lusterka. Na wysokości tweetera każdego z głośników zamontuj sobie lusterko i tak ustaw głośniki aby w obu lusterkach widzieć swoją twarz, kiedy jesteś w miejscu swojego odsłuchu. Lusterko jak się okazuje to dobre narzędzie każdego z akustyków, dlatego że dobór miejsca osadzenia paneli akustycznych na ścianach często również zaczyna się od weryfikacji miejsc pierwszego odbicia dźwięku za pomocą lusterka. 

Dobór statywu lub podkładek

Warto również zwrócić uwagę na podłoże, na którym montowane są monitory. Często stoją one na biurku lub na statywach. Kiedy stawiamy je na jakiejś płaszczyźnie np. na biurku należy liczyć się z tym, że powierzchnia biurka pod wpływem dźwięku z głośników może rezonować. Na takie problemy dobrze sprawdzają się podkładki pochłaniające drgania i dźwięk. Jeżeli korzystamy z statywów to ten problem często można pominąć.

Jak widzicie, wykonanie kilku prostych kroków może znacząco wpłynąć na jakość muzyki w Waszym pomieszczeniu. Być może nie ma sensu inwestować w panele akustyczne czy droższe monitory, w sytuacji kiedy pomieszczenie i Twoje miejsce pracy pozwalają wycisnąć z siebie więcej. Warto brać pod uwagę akustykę pomieszczenia! Akustyka w pomieszczeniu odsłuchowym dla osoby miksującej jest równie ważna jak akustyka w pomieszczeniu do nagrań. 

W komentarzu zachęcam Was do wrzucenia zdjęć swojej konfiguracji monitorów odsłuchowych w pracowniach. Pokażcie z jakiego sprzętu korzystacie, z chęcią przeczytam też Wasze opinie na temat sprzętu, który używacie! Dajcie znać, które ustawienie odsłuchów sprawdza się u Was najlepiej.

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Ustawienie odsłuchów w domowym studio cz. 2 pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Ustawienie odsłuchów w domowych warunkach to temat rzeka. To jest zagadnienie, o które pytacie najczęściej i w którym popełniacie masę błędów. Na zdjęciach, które do mnie przysyłacie często odsłuch stoi przy ścianie (bo tak stoi biurko), czasem w rogu pomieszczenia, często niesymetrycznie. Na pierwszy rzut oka wiele z tych problemów wydaje się nie do przeskoczenia – bo tak stać musi, bo tam jest akurat gniazdko, bo z drugiej strony jest okno. Jednak z doświadczenia wiem, że przearanżowanie pokoju na potrzeby pracy z muzyką nie jest aż tak skomplikowane. Wtedy wystarczy spojrzeć na problem „z zewnątrz” i od razu pojawiają się jakieś rozwiązania. Zacznę od kilku popularnych błędów, które wynikają z przemeblowania pokoju na studio.

1.  Umieszczenie biurka z monitorami przy ścianie. 

   Im dalej monitory będą od ścian tym lepiej dla naszej muzyki. Dlatego często w reżyserkach profesjonalnych studiów nagrań odsłuch z biurkiem znajduje się na samym środku – często w równej lub zbliżonej odległości do wszystkich ścian. Tego także nie należy zaniedbywać. Szczególnie gdy używamy monitorów z bass-reflexem umieszczonym z tyłu, to nie powinny one stać tym bass-reflexem do ściany!

2. Umieszczenie biurka z monitorami w rogu pomieszczenia. 

   Tutaj powstaje podobny problem co w przypadku pierwszego punktu. Róg pomieszczenia powoduje, że fale akustyczne generowane przez monitor dosłownie kotłują się pomiędzy ścianami. Dodatkowo ustawienie jednego z głośników w rogu, a drugiego dalej od tego rogu mocno przesuwa symetrię odsłuchu. 

3. Ustawienie głośników bliżej jednej z ścian.

   Jeżeli jeden głośnik będzie stał przy ścianie, to znacznie zmieni to jego charakterystykę częstotliwościową. Wtedy tak naprawdę, będziemy mieć dwa głośniki, które grają RÓŻNIE. Niemożliwe jest zatem uzyskanie na nich dobrego efektu brzmieniowego.

4. Zastosowanie różnych materiałów pochłaniających. 

   Kiedy głośniki umieścimy na przykład na środku długości ściany tuż przy niej, a w rogu pomieszczenia zrobimy sobie „kącik” z panelami akustycznymi do nagrywania to również bardzo zakłócimy charakterystykę odsłuchu. Również podobny efekt powstanie, jeżeli za jednym z głośników będzie wisząca firanka z oknem, a za drugim ściana. Oba głośniki powinny być „otoczone” tym samym materiałem, albo oba w oknie, albo oba na ścianie. 

Dla ułatwienia zobrazowałam powyższe błędy na rysunkach. 

Wybór monitorów

Następnym dylematem przed którym stajemy jest wybór monitorów do domowego studia. W związku z tym najlepszą radą przed zakupem monitorów jest posłuchanie ich. W tej sytuacji wiele sklepów ze sprzętem audio w tej chwili umożliwia testy słuchowe przed zakupem sprzętu. Do takiego testu dobrze jest się przygotować. Zatem przede wszystkim do odsłuchu wybierz utwory, które bardzo dobrze znasz. Posłuchaj jak na danym odsłuchu brzmią wysokie i niskie częstotliwości – czy są naturalne, czy nie są wyolbrzymione. Spróbuj również ocenić balans częstotliwości – czy nie ma za dużo basu w stosunku do reszty. A zatem wybierz te monitory, które zrobią na Tobie największe wrażenie!

Utwory referencyjne

Wrócę jeszcze jednym zdaniem do tej wybranej paczki utworów, które znamy. To jest świetnie narzędzie w ogóle jeżeli chodzi o osoby zajmujące się dźwiękiem czy muzyką. Zatem taki utwór, który DOBRZE znasz, jesteś z nim dobrze osłuchany jest genialny do scharakteryzowania wszystkich odsłuchów, z którymi się spotkasz.

Kiedy wiesz, że w Twoim utworze, jest dużo basu, a później idziesz do samochodu i nie słyszysz tego basu, to wiesz – od razu – że w Twoim samochodzie system audio jest pozbawiony basu. W sytuacji kiedy skorzystasz z tego samochodu jako narzędzia do odsłuchu referencyjnego (o odsłuchach referencyjnych pisałam tutaj), to będziesz wiedział, że skoro nie słyszysz basu to nie dlatego, ze w Twoim utworze jest go za mało, ale dlatego, że taka jest CHARAKTERYSTYKA odsłuchu w Twoim samochodzie! Pamiętaj, żeby utwór referencyjny nie był w standardzie MP3. Zadbaj, żeby był to WAV lub płyta CD. 

W części drugiej tej serii poruszę kwestie ustawienia odsłuchów w kontekście odpowiednich odległości i kątów. Więc stay tuned! Pamiętajcie, że ustawienie odsłuchów to bardzo ważne zagadnienie. 

A tymczasem, w komentarzu proszę Was o informacje, gdzie albo na jakim sprzęcie słuchacie swoich miksów referencyjnie. Czy powyższe błędne ustawienia głośników występują też w Waszym studio? Pokażcie mi jak wygląda Wasze ustawienie odsłuchów? Może jest jakaś szansa na przearanżowanie? A jeżeli udało Ci się zapobiec tym błędom to pochwal się swoim studiem! 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Ustawienie odsłuchów w domowym studio cz. 1 pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Kompresja wielopasmowa to bardzo dobre narzędzie do stabilizowania dynamiki w konkretnych pasmach częstotliwościowych naszego utworu muzycznego. Jego działanie jest identyczne jak działanie kompresora (pisałam o parametrach kompresora tutaj), ale ogranicza się tylko do zadanego pasma częstotliwości. Z racji tego, że jest bardziej precyzyjnym procesorem niż zwykły kompresor często jest wykorzystywany w masteringu. Warto też sięgać po ten kompresor podczas miksowania muzyki, a dlaczego – uzasadnię Wam słowami samego Mike Seniora.

Wygładzanie pików

Standardowo kompresor wykorzystujemy do „przyciszania” zbyt głośnych fragmentów utworu. Biorąc pod uwagę fakt, że możemy pracować kompresorem wielopasmowym na różnych pasmach od razu klaruje się nam jedno z jego możliwych zastosowań. Wyobraźcie sobie nagranie gitary akustycznej, w którym zbyt mocno słychać uderzenia kostki o struny lub dźwięk uderzenia pałeczek o talerze (jest to szczególnie słyszalne w ścieżkach overheadów). W obu tych przypadkach transjent to krótki, wysoko-częstotliwościowy dźwięk, który dobrze zredukuje się właśnie przy zastosowaniu wielopasmowego kompresora. Do tego dobrze sprawdzi się szybki atak i szybki release. Ratio ustaw na 5:1, a tłumienie około 12 dB lub więcej. To wydaje się dość radykalne ustawienie kompresora, ale nie należy się tego obawiać.

Rozjaśnianie wokali

Podobne ustawienia kompresora można zastosować w przypadku wokali, kiedy chcemy wzmocnić głębię wysokich częstotliwości. Do stworzenia tego „powietrza” w wokalu, które często spotykamy w radiowej muzyce na pewno przyda się kompresor wielopasmowy. Spróbuj zastosować ratio w okolicy 2:1 i tłumienie około 6 dB. Użyj szybkich czasów i pamiętaj, żeby po takiej kompresji nieco skorygować barwę głosu wokalisty – na przykład korektorem. Nałóż ten kompresor na pasmo powyżej 10 kHz, co pozwoli uzyskać wzmocnienie jednocześnie nie eksponując sybilantów. De-esser to bardzo podobna bestia do kompresora multipasmowego, ale to jest temat na osobny wpis.

Usuwanie trzeszczenia

W nagraniach niektórych wokali i gitar elektrycznych często można spotkać się z pewnego rodzaju szorstkością czy trzeszczeniem. Wykorzystanie korekcji nie zawsze się sprawdzi, dlatego, że wycinając jakieś częstotliwości można stracić brzmienie danej sylaby w ścieżce nagraniowej. Podobnie w nagraniu gitary elektrycznej próbując wyciąć pasmo, które trzeszczy możemy stracić sporo dobrej informacji.  W obu przypadkach sugeruje się skompresowanie tych nieprzyjemnych częstotliwości, co pozwoli nieco zredukować ich poziom i wpleść w pozostałą część miksu.

Niski dół

Kompresja wielopasmowa może być wykorzystana także do naprawienia problemów z wokalem, które powstają kiedy wokalista porusza się przy mikrofonie kardioidalnym. Efekt zbliżeniowy, który powstaje będzie wtedy inny dla różnych ustawień wokalisty. Zastosowanie te szczególnie sprawdzi się w wyrównaniu pasma w okolicy 300 Hz. Możesz użyć ratio 3:1 i krótkiej stałej czasowej release. Bądź jednak uważny przy ustawianiu czasu ataku, nie może być zbyt krótki, żeby nie stracić wyrazistości. Około 50 ms ataku powinno być odpowiednie. W tym paśmie kompresor przyda się także na ścieżkach gitary basowej. Podczas nagrania można nagrać także nieprzyjemny rezonans pomieszczenia w okolicach 70 Hz – wynika on z standardowej wysokości pomieszczeń w budynkach. Ustawienie kompresora w paśmie poniżej 100 Hz pozwoli ten rezonans wychwycić i ujarzmić.

Kompresor wielopasmowy ma jeszcze sporo innych zastosowań. Osobiście często wykorzystuję go w wokalach hip-hopowych, w celu wyrównania dynamiki bez eksponowania sybilantów, które w naszym, polskim języku są niezwykle problematyczne. Pamiętaj, że bardzo ważne jest w miksie wykorzystywanie procesorów na konkretne potrzeby. Nie ogólnie ani nie dlatego że tak się robi, ale po to żeby osiągnąć jakiś konkretny cel. Wszystkie wtyczki w łańcuchu efektów powinny być PO COŚ.

W komentarzach dajcie znać czy korzystacie z tego rodzaju kompresji i w jakich przypadkach najczęściej! Czy kompresja wielopasowa sprawdza się w Waszej twórczości? 

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Można śledzić mnie także na Bloglovin

Artykuł Kompresja wielopasmowa – jak i kiedy używać? pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Amatorski miks można łatwo poznać po słabo zmiksowanych niskich częstotliwościach. W miksach, które wychodzą z pracowni specjalistów ten przedział pasma zawsze jest mocno ugruntowany. Słyszymy go wyraźnie, a przede wszystkim dobitnie czujemy. Kluczowe jest zdefiniowanie dla utworu tego jednego punktu, w którym niskie częstotliwości są wystarczająco mocne, ale nie dudnią i nie zakłócają wszystkich innych instrumentów w miksie. Poniżej zostały zebrane krótkie porady, które pozwolą  Ci na uzyskanie lepszej separacji i głębi w niskim paśmie, a co za tym idzie – podniosą jakość Twoich miksów. 

Rozwiązywanie problemów strojenia

Niekonsekwentne strojenie instrumentów to duży problem na etapie miksu. Problemy te są spowodowane złym nastrojeniem instrumentów lub niedopasowaniem strojenia. Ważną rolę może tutaj odgrywać też zła technika gry. Jest to bardzo często występujący problem w przypadku muzyki granej na gitarach. Ponieważ bardzo ciężko jest perfekcyjnie zestroić kilka gitar bez użycia profesjonalnych narzędzi. 

Porada

Aby poprawić tonację instrumentów możesz zastosować wtyczkę do korekcji wysokości tonu, tak jak Melodyne lub AutoTune Antares. W ten sposób możesz precyzyjnie dostroić zagrane dźwięki. Dzięki temu bass będzie lepszy w połączeniu z innymi gitarami czy instrumentami klawiszowymi w miksie. 
Jeżeli nagranie bassu sprawia Ci dużo problemów, możesz spróbować zagrać tę partię na instrumencie wirtualnym VSTi i używać go jako dodatek do rzeczywistej ścieżki. Z zaprogramowanego bassu możesz usunąć częstotliwości, których nie chcesz „poprawiać” i zostawić na przykład tylko najniższe partie.

Rozwiąż problemy fazowe

Problemy fazowe w nagraniu mogą całkowicie zniszczyć miks nagrania. Mogą one powstawać na skutek złego ustawienia mikrofonów na etapie nagrań czy nieodwrócenia polaryzacji ścieżek przy nagraniach na przykład werbla od góry i od dołu. Szczególnie wrażliwa na te problemy jest perkusja. Szczególnie kiedy jest nagrywana za pomocą kilku mikrofonów, które należy ze sobą dobrze „zestroić czasowo”. 

Porada

Jeżeli miksujesz perkusję czy gitarę basową nagrane za pomocą więcej niż jednego mikrofonu koniecznie przejrzyj przebiegi ścieżek i sprawdź, czy wszystkie „piki” i „dołki” ścieżek znajdują się w tym samym miejscu w czasie. Kiedy nie jesteś w stanie zauważyć tego na przebiegu spróbuj przestawić przełącznik polaryzacji w DAW i posłuchać efektu. Jeżeli dźwięk stanie się cienki czy pozbawiony głębi to znaczy że polaryzację należy zmienić. Głośniejszy i pełniejszy dźwięk jest obrazem braku problemów z polaryzacją w nagraniach.  

W przypadku muzyki rockowej gitary i gitara basowa oraz gitara basowa i stopa muszą być dobrze dosunięte do siebie w czasie. Te zjawisko można łatwo zrozumieć próbując przełożyć przebieg nagrania na pracę głośnika. Jeżeli jedna z ścieżek będzie mieć „pik” – popchnie membranę głośnika do przodu, jeżeli inna w tym samym czasie będzie mieć „dołek” – to będzie ciągnęła membranę do tyłu. Miks, w którym wszystkie ścieżki w danym czasie popychają membranę głośnika w tym samym kierunku zabrzmi znacznie bardziej czysto i klarownie. Tutaj kluczowa jest współpraca z głośnikiem, w końcu to głośnik będzie głównym medium naszej muzyki. 

Bystre działanie korektorem

Dużą różnicę w miksie może zrobić rozsądne użycie korekcji na tych ścieżkach. To jest bardzo popularny temat wśród mikserów – osiągnięcie separacji za pomocą „odwrotnej korekcji” wykonanej na ścieżkach dwóch instrumentów. Ja o tym już wcześniej pisałam – to jest główne narzędzie do osiągnięcia celu. Warto podzielić sobie pasmo częstotliwości na mniejsze pasma zarezerwowane dla konkretnego instrumentu. Low-end dobrze jest podzielić na przestrzeń dla stopy i dla basu – jeden z nich powinien być nieco niżej od drugiego. Często używa się punktów 60 Hz i 80 Hz – należy je przesuwać zgodnie z użytymi instrumentami, ich strojeniem czy tonacją całości. We współczesnym rocku stopę często zostawiamy na 60 Hz, a gitarę basową na 80 Hz. W muzyce pop i dance to stopa jest zazwyczaj na 80 Hz, a gitara basowa niżej.

Porada

Pamiętaj, żeby inne instrumenty nie zakłócały tego pasma częstotliwości. Na przykład warto tutaj zwrócić uwagę na gitary czy syntezatory – mogą one niepotrzebnie zajmować niskie pasmo. Możesz do usunięcia tego pasma użyć filtrów górnoprzepustowych, które odfiltrują niskie częstotliwości. Nie stosuj jednak zbyt stromych nachyleń filtru – żeby nie spowodować przesunięć fazowych.  

Referencja

Jeśli chcesz żeby Twój miks konkurował z dobrymi, komercyjnymi miksami powinieneś go wprost z nimi porównać. W miksie odwoływanie się do brzmienia innych utworów jest naturalne. To może przynieść Ci dużą pomoc gdy masz wątpliwości nad poziomami czy podziałem pasma, a także zresetować Twój słuch. Porównanie często szybko wskazuje na duże problemy z miksem jeżeli takie istnieją.

Porada

Wybierz maksymalnie trzy miksy, które są zbliżone gatunkowo do muzyki, którą aktualnie miksujesz. Na Twoim miksie i miksie referencyjnym możesz uruchomić sobie analizator widma do porównania balansu częstotliwości w obu utworach. Jest to dobra metoda na kontrolę niskich tonów. Kiedy miksujesz na słuchawkach lub głośnikach, które słabo radzą sobie z dolnym pasmem.

Podsumowanie

Miksowanie niskiego dołu jest zadaniem bardziej taktycznym niż artystycznym, wymaga posiadania konkretnego planu. Jeżeli chcesz zadbać o wszystkie techniczne aspekty miksu koniecznie zaplanuj sobie drogę, która pozwoli Ci to osiągnąć. Dobry, mocny i pełny dół miksu to klucz do zadowolenia Twoich klientów, a przede wszystkim do uzyskania dobrze brzmiącego mocnego miksu. O konkteście akustycznym niskich częstotliwości można poczytać jeszcze tutaj. 

Jak podobają Ci się powyższe porady? Wykorzystasz je w swoich produkcjach? Masz jakieś swoje tipy, którymi chciałbyś się podzielić? Wszystkie porady na temat basu mile widziane! Podziel się nimi z nami w komentarzach!

Link do wersji oryginalnej: 
KLIK

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Opanuj niskie częstotliwości w Twojej muzyce pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.

Podczas kompletowania sprzętu na potrzeby domowej pracowni „mix/masteringu” często wpadacie na fejsbuki z pytaniami odnośnie realizacji odsłuchu w pomieszczeniu. Na samym początku, kiedy nie masz pewności, czy na pewno chcesz to robić docelowo w swoim życiu nie chcesz też inwestować dużych pieniędzy w sprzęt, a ponadto nie chcesz w to angażować większej ilości pomieszczenia niż tylko Twoje biurko. Niestety dobre monitory są drogie i głośne, wymagają „jakiejś tam” adaptacji akustycznej pomieszczenia. A co gorsza, nie są idealne, bo przecież jakaś część naszych słuchaczy będzie słuchać tych utworów na słuchawkach, więc miks zrobiony na monitorach może dużo stracić. A zatem biorąc te wszystkie wady głośników pod uwagę rozpoczynasz poszukiwanie idealnych słuchawek.

Kiedy zaczynasz pracę z dźwiękiem musisz zderzyć się z rzeczywistością audio. Z jednej strony wydaje nam się, że jest to tani biznes, bo wystarczy mieć jakiś mikrofon, interface, komputer, który przecież każdy ma i jelenia, który nam zapłaci za nagrywanie. Jeżeli chodzi o miks to w zasadzie wystarczą słuchawki i PC i jazda, a no i jeszcze ten jeleń.  Jednak jak się okazuje nagrania te często nie są dobrej jakości, a na odesłany miks dostajesz odpowiedź „typ X zrobił to lepiej”. Kiedy zaczynasz szukać rozwiązań okazuje się, że sprawa jest bardziej skomplikowana, a bez wydania większych pieniędzy i remontu pokoju daleko nie zajdziesz. W związku z tym zebrałam wady i zalety wykorzystania słuchawek i monitorów podczas miksowania muzyki w domu.

Słuchawki

Wykorzystanie słuchawek podczas miksowania jest bardzo ważne. Dla mnie najważniejszy jest fakt, że słuchawki są niezwykle mobilne, wygodne i podręczne. W związku z tym mogę je ze sobą wszędzie zabrać, szybko sprawdzić miks czy skontrolować podstawowe parametry – za wyjątkiem panoramy. Słuchając muzyki przy wykorzystaniu słuchawek mamy całkowitą separowalność kanałów, działania wprowadzone w panoramie przenoszą się 1:1 na prawe lub lewe ucho słuchacza. Kiedy wykorzystujesz głośniki dźwięk z lewego i prawego głośnika dociera do każdego z uszu – efektem jest pewnego rodzaju przesłuch między kanałami. Weźmy to przykładem – jeżeli puścimy gitarę basową skrajnie na prawy koniec panoramy w lewej słuchawce nic a nic nie uraczymy basu. Jeżeli ten sam utwór puścimy na głośnikach to bas będzie grany tylko z prawego głośnika, ale dla nas – jako dla słuchacza będzie słyszalny z obu stron. Zatem rozmieszczenie instrumentów czy efektów w panoramie będzie zawsze wymagało weryfikacji tych działań na głośnikach.

Słuchawki mają jeszcze jedną bardzo wartościową zaletę – nie zakłócają ciszy sąsiadów czy współlokatorów. Dzięki temu możemy używać je w całkowicie dowolnym czasie – wiem, że wiele z Was łapie najlepszy work-flow  w nocy. Często też inspirująca może być łąka czy jezioro, posiadając słuchawki nie jest to żaden problem. Ponadto słuchawki są odporne na akustykę pomieszczenia. Dzięki temu miks na słuchawkach możesz wykonywać nawet w garażu czy w łazience i nie będzie to miało żadnego wpływu na efekt końcowy. Słuchawki fantastycznie sprawdzą się do analizy miksów, ponieważ można na nich precyzyjnie określić miejsce w panoramie każdego instrumentu i zastosowanie konkretnych efektów. Z słuchawkami trzeba uważać na zmęczenie naszych uszu. Narząd słuchu w słuchawkach męczy się szybko, a co więcej, ciężko jest uchwycić moment zmęczenia. Konieczne jest wypracowanie sobie nawyku odpoczywania po każdych 45-ciu minutach pracy. 

Głośniki

W przypadku głośników zacznę od prezentacji wad. Przede wszystkim wysoka cena jest w dużym stopniu dla wszystkich odstraszająca. Dźwięk emitowany z głośników jest też podatny na warunki akustyczne pomieszczenia. Więc dla rzetelnego odsłuchu z monitorów nie wystarczy nam płaska charakterystyka głośnika. Konieczna jest także możliwie płaska charakterystyka pomieszczenia odsłuchowego. Aby zrealizować dobrą charakterystykę pomieszczenia konieczna będzie adaptacja akustyczna. Są to jednak kolejne wydane pieniądze, a dodatkowo często mały remont i rearanżacja pomieszczenia. W przypadku zastosowania głośników koniecznie jest ustawienie słuchacza w tzw. „sweet spocie”. Jest to jeden z kątów trójkąta równobocznego – dwa pozostałe kąty tworzą głośniki. Przestrzeń ta jest bardzo wąska, precyzyjnie określona przez wysokość głośników i odległości. Wymaga to dobrej aranżacji miejsca pracy w celu ustawienia głowy w idealnym punkcie odsłuchowym. U najlepszym ustawieniu głośników pisałam tutaj. 

Rozmiar głośników, który często dopasowujemy do rozmiarów pomieszczenia odsłuchowego wprowadza ograniczenie związane z częstotliwościami przenoszonymi przez głośnik. Jeżeli membrana jest mała głośnik będzie gorzej radził sobie z niskimi częstotliwościami, zatem miks w tym paśmie może być mocno zaburzony. Niestety głośniki grają głośno, współlokator nie pośpi, a sąsiad w gorszych warunkach się wścieknie. Głośniki mają też kilka zalet, przede wszystkim miks na głośnikach bardzo dobrze przekłada się na inne źródła dźwięku, a co więcej na 90% zabrzmi też dobrze na słuchawkach. Nasz narząd słuchu jest bardziej odporny na zmęczenie podczas miksowania na głośnikach, możemy miksować przez dłuższy czas bez odczuwalnego zmęczenia. Dodatkowo też nie odczujesz obciążenia głowy i dyskomfortu małżowin usznych, które wystąpią podczas długiego noszenia słuchawek. 

Podsumowanie

Podsumowując, zebrałam plusy i minusy wykorzystania obu źródeł dźwięku. Myślę, że najlepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie ich obu jako forma „uzupełnienia”. Jednak moim zdaniem, docelowy miks powinien być wykonywany na monitorach studyjnych, a „uzupełniany” na słuchawkach. Słuchawki świetnie sprawdzą się też do osłuchiwania się z konkretnym rodzajem muzyki czy z wersją wykonanego miksu. Nie nadają się one jednak do dłuższej pracy. Dobrze ustawione głośniki i odpowiednia adaptacja pomieszczenia to jest klucz do dobrego miksu. Warto więc zaangażować się w dobranie sprzętu, ustawienie go oraz w adaptację pomieszczenia do miksu czy do nagrań. Małe ruchy w adaptacji często pozwolą na uzyskanie dobrego efektu dźwiękowego i na wypłaszczenie charakterystyki pomieszczenia. Dla osoby miksującej kluczowe jest uzyskanie PŁASKIEJ charakterystyki częstotliwościowo-amplitudowej, a co za tym idzie – wiarygodne przeniesienie dźwięku przez system odsłuchowy. Nie żałujcie na to, to jest naprawdę ważne! 

W swoim studio nagrań korzystasz z słuchawek czy z głośników? Które modele możesz najbardziej polecić? Co u Ciebie się sprawdziło? Daj znać w komentarzu!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK

Artykuł Głośniki vs słuchawki – coś kosztem czegoś pochodzi z serwisu Akustyczny Punkt Widzenia.