Podczas kompletowania sprzętu na potrzeby domowej pracowni „mix/masteringu” często wpadacie na fejsbuki z pytaniami odnośnie realizacji odsłuchu w pomieszczeniu. Na samym początku, kiedy nie masz pewności, czy na pewno chcesz to robić docelowo w swoim życiu nie chcesz też inwestować dużych pieniędzy w sprzęt, a ponadto nie chcesz w to angażować większej ilości pomieszczenia niż tylko Twoje biurko. Niestety dobre monitory są drogie i głośne, wymagają „jakiejś tam” adaptacji akustycznej pomieszczenia. A co gorsza, nie są idealne, bo przecież jakaś część naszych słuchaczy będzie słuchać tych utworów na słuchawkach, więc miks zrobiony na monitorach może dużo stracić. A zatem biorąc te wszystkie wady głośników pod uwagę rozpoczynasz poszukiwanie idealnych słuchawek.

Kiedy zaczynasz pracę z dźwiękiem musisz zderzyć się z rzeczywistością audio. Z jednej strony wydaje nam się, że jest to tani biznes, bo wystarczy mieć jakiś mikrofon, interface, komputer, który przecież każdy ma i jelenia, który nam zapłaci za nagrywanie. Jeżeli chodzi o miks to w zasadzie wystarczą słuchawki i PC i jazda, a no i jeszcze ten jeleń.  Jednak jak się okazuje nagrania te często nie są dobrej jakości, a na odesłany miks dostajesz odpowiedź „typ X zrobił to lepiej”. Kiedy zaczynasz szukać rozwiązań okazuje się, że sprawa jest bardziej skomplikowana, a bez wydania większych pieniędzy i remontu pokoju daleko nie zajdziesz. W związku z tym zebrałam wady i zalety wykorzystania słuchawek i monitorów podczas miksowania muzyki w domu.

Słuchawki

Wykorzystanie słuchawek podczas miksowania jest bardzo ważne. Dla mnie najważniejszy jest fakt, że słuchawki są niezwykle mobilne, wygodne i podręczne. W związku z tym mogę je ze sobą wszędzie zabrać, szybko sprawdzić miks czy skontrolować podstawowe parametry – za wyjątkiem panoramy. Słuchając muzyki przy wykorzystaniu słuchawek mamy całkowitą separowalność kanałów, działania wprowadzone w panoramie przenoszą się 1:1 na prawe lub lewe ucho słuchacza. Kiedy wykorzystujesz głośniki dźwięk z lewego i prawego głośnika dociera do każdego z uszu – efektem jest pewnego rodzaju przesłuch między kanałami. Weźmy to przykładem – jeżeli puścimy gitarę basową skrajnie na prawy koniec panoramy w lewej słuchawce nic a nic nie uraczymy basu. Jeżeli ten sam utwór puścimy na głośnikach to bas będzie grany tylko z prawego głośnika, ale dla nas – jako dla słuchacza będzie słyszalny z obu stron. Zatem rozmieszczenie instrumentów czy efektów w panoramie będzie zawsze wymagało weryfikacji tych działań na głośnikach.

Słuchawki mają jeszcze jedną bardzo wartościową zaletę – nie zakłócają ciszy sąsiadów czy współlokatorów. Dzięki temu możemy używać je w całkowicie dowolnym czasie – wiem, że wiele z Was łapie najlepszy work-flow  w nocy. Często też inspirująca może być łąka czy jezioro, posiadając słuchawki nie jest to żaden problem. Ponadto słuchawki są odporne na akustykę pomieszczenia. Dzięki temu miks na słuchawkach możesz wykonywać nawet w garażu czy w łazience i nie będzie to miało żadnego wpływu na efekt końcowy. Słuchawki fantastycznie sprawdzą się do analizy miksów, ponieważ można na nich precyzyjnie określić miejsce w panoramie każdego instrumentu i zastosowanie konkretnych efektów. Z słuchawkami trzeba uważać na zmęczenie naszych uszu. Narząd słuchu w słuchawkach męczy się szybko, a co więcej, ciężko jest uchwycić moment zmęczenia. Konieczne jest wypracowanie sobie nawyku odpoczywania po każdych 45-ciu minutach pracy. 

Głośniki

W przypadku głośników zacznę od prezentacji wad. Przede wszystkim wysoka cena jest w dużym stopniu dla wszystkich odstraszająca. Dźwięk emitowany z głośników jest też podatny na warunki akustyczne pomieszczenia. Więc dla rzetelnego odsłuchu z monitorów nie wystarczy nam płaska charakterystyka głośnika. Konieczna jest także możliwie płaska charakterystyka pomieszczenia odsłuchowego. Aby zrealizować dobrą charakterystykę pomieszczenia konieczna będzie adaptacja akustyczna. Są to jednak kolejne wydane pieniądze, a dodatkowo często mały remont i rearanżacja pomieszczenia. W przypadku zastosowania głośników koniecznie jest ustawienie słuchacza w tzw. „sweet spocie”. Jest to jeden z kątów trójkąta równobocznego – dwa pozostałe kąty tworzą głośniki. Przestrzeń ta jest bardzo wąska, precyzyjnie określona przez wysokość głośników i odległości. Wymaga to dobrej aranżacji miejsca pracy w celu ustawienia głowy w idealnym punkcie odsłuchowym. U najlepszym ustawieniu głośników pisałam tutaj. 

Rozmiar głośników, który często dopasowujemy do rozmiarów pomieszczenia odsłuchowego wprowadza ograniczenie związane z częstotliwościami przenoszonymi przez głośnik. Jeżeli membrana jest mała głośnik będzie gorzej radził sobie z niskimi częstotliwościami, zatem miks w tym paśmie może być mocno zaburzony. Niestety głośniki grają głośno, współlokator nie pośpi, a sąsiad w gorszych warunkach się wścieknie. Głośniki mają też kilka zalet, przede wszystkim miks na głośnikach bardzo dobrze przekłada się na inne źródła dźwięku, a co więcej na 90% zabrzmi też dobrze na słuchawkach. Nasz narząd słuchu jest bardziej odporny na zmęczenie podczas miksowania na głośnikach, możemy miksować przez dłuższy czas bez odczuwalnego zmęczenia. Dodatkowo też nie odczujesz obciążenia głowy i dyskomfortu małżowin usznych, które wystąpią podczas długiego noszenia słuchawek. 

Podsumowanie

Podsumowując, zebrałam plusy i minusy wykorzystania obu źródeł dźwięku. Myślę, że najlepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie ich obu jako forma „uzupełnienia”. Jednak moim zdaniem, docelowy miks powinien być wykonywany na monitorach studyjnych, a „uzupełniany” na słuchawkach. Słuchawki świetnie sprawdzą się też do osłuchiwania się z konkretnym rodzajem muzyki czy z wersją wykonanego miksu. Nie nadają się one jednak do dłuższej pracy. Dobrze ustawione głośniki i odpowiednia adaptacja pomieszczenia to jest klucz do dobrego miksu. Warto więc zaangażować się w dobranie sprzętu, ustawienie go oraz w adaptację pomieszczenia do miksu czy do nagrań. Małe ruchy w adaptacji często pozwolą na uzyskanie dobrego efektu dźwiękowego i na wypłaszczenie charakterystyki pomieszczenia. Dla osoby miksującej kluczowe jest uzyskanie PŁASKIEJ charakterystyki częstotliwościowo-amplitudowej, a co za tym idzie – wiarygodne przeniesienie dźwięku przez system odsłuchowy. Nie żałujcie na to, to jest naprawdę ważne! 

W swoim studio nagrań korzystasz z słuchawek czy z głośników? Które modele możesz najbardziej polecić? Co u Ciebie się sprawdziło? Daj znać w komentarzu!

Po więcej ciekawostek z dziedziny audio bardzo serdecznie zapraszam Cię do śledzenia mojego profilu na instagramie! 
KLIK